TRÍ VĂN (Theo NYT, NPR)

Thời báo New York (NYT, Mỹ) mới đây cho biết các bệnh viện và phòng khám tại Afghanistan đang phải vật lộn để cầm cự trong bối cảnh thiếu hụt tài chính, trong khi tình trạng suy dinh dưỡng và bệnh tật của người dân không ngừng gia tăng.

Y tá bệnh viện Indira Gandhi chăm sóc một bệnh nhân suy dinh dưỡng. Ảnh: NYT

90% bệnh viện trước nguy cơ đóng cửa

Trước khi chính quyền Afghanistan do Mỹ hậu thuẫn rơi vào tay Taliban vào tháng 8 năm ngoái, hệ thống y tế quốc gia Tây Nam Á này chủ yếu tồn tại nhờ vào viện trợ quốc tế. Thế nhưng, phần lớn nguồn tài trợ đó đã bị đóng băng do các lệnh trừng phạt nhắm vào Taliban. Do đó, Ủy ban Cứu trợ Quốc tế gần đây dự đoán rằng 90% cơ sở y tế không được trả lương, trong khi nhiều bệnh viện cạn kiệt dần nguồn cung cấp thuốc. Một số cơ sở y tế thậm chí không thể sưởi ấm các phòng bệnh nhân. Theo NYT, bệnh viện Indira Gandhi ở thủ đô Kabul gần như đóng cửa trong suốt tháng 10 năm ngoái. Ðến tháng 11, bệnh viện này mới mở cửa trở lại và cung cấp các vật tư y tế cần thiết nhờ một khoản tài trợ từ Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế. Dù nhận được nhiều khoản viện trợ, gồm 308 triệu USD cứu trợ do Mỹ ủy quyền, nhưng số tiền này vẫn chưa đủ để trang trải cho 1.200 cơ sở y tế và 11.000 nhân viên y tế Afghanistan.

Tại Indira Gandhi cũng như trong các bệnh viện chật chội trên khắp Afghanistan, những đứa trẻ đói khát dường như ngày nào cũng được đưa đến bằng ôtô, taxi hay xe cứu thương. Trong khu chăm sóc đặc biệt dành cho trẻ em của bệnh viện, nhiều chiếc giường cũi chứa tới 2 hoặc 3 trẻ sơ sinh. Còn tại khu dành cho trẻ sinh non, một số lồng ấp chứa tới 2 trẻ. Ðặc biệt, khu điều trị suy dinh dưỡng của bệnh viện mỗi ngày tiếp nhận từ 15-20 trẻ sơ sinh tiều tụy, 2-3% trong số này không qua khỏi. “Tôi chưa bao giờ chứng kiến tình cảnh này. Bạn có thể tưởng tượng tình huống tương tự ở mọi bệnh viện tại Afghanistan” - Mohammad Iqbal Sadiq, bác sĩ nhi khoa tại bệnh viện Indira Gandhi, cho biết.

Tổ chức Cứu trợ Trẻ em cho hay số trẻ bị suy dinh dưỡng đến các phòng khám của tổ chức này ở Afghanistan đã tăng gấp đôi kể từ tháng 8 năm ngoái. Ðáng lo ngại khi hơn 40 trẻ em đã tử vong khi trên đường đến các cơ sở chăm sóc y tế chỉ riêng trong tháng 12-2021.

Nhiều bệnh tật bao vây

Theo Liên Hiệp Quốc (LHQ), ¾ dân số Afghanistan đang rơi vào cảnh nghèo đói cùng cực, 4,7 triệu người trong số đó có khả năng bị suy dinh dưỡng nghiêm trọng trong năm nay. Cơ quan này hồi tháng rồi đã đưa ra lời kêu gọi tài trợ lớn nhất từ ​​trước đến nay dành cho một quốc gia, yêu cầu các nhà tài trợ quốc tế cung cấp hơn 5 tỉ USD nhằm giúp Afghanistan ngăn chặn thảm họa nhân đạo. Về phần mình, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr trong bài phát biểu trước Hội đồng Bảo an LHQ gần đây cũng đã nói về sự cấp thiết của việc xúc tiến viện trợ cho Afghanistan. “Chúng tôi cần những thỏa thuận và cam kết mới để có thể hỗ trợ và giúp đỡ nhóm dân cư cực kỳ dễ bị tổn thương. Và dễ bị tổn thương nhất trong số đó là những trẻ em đang phải đối mặt với nạn đói” - ông Gahr Store nhấn mạnh.

Song, suy dinh dưỡng cấp tính chỉ là một trong số hàng loạt bệnh tật đe dọa lật đổ hệ thống y tế mỏng manh của nước này. Tổ chức Y tế Thế giới cho biết các đợt bùng phát bệnh tiêu chảy, sởi, sốt xuất huyết, sốt rét và đại dịch COVID-19 đe dọa nhấn chìm các bệnh viện Afghanistan đang trong tình trạng quá tải.

Không những vậy, hệ thống chăm sóc sức khỏe của Afghanistan còn phải gồng mình chống chọi với làn sóng COVID-19 thứ tư. Theo Tiến sĩ Paul Spiegel, Giám đốc Trung tâm y tế nhân đạo thuộc Ðại học Johns Hopkins (Mỹ), chỉ có 8% trong số 39 bệnh viện điều trị COVID-19 tại Afghanistan do Mỹ và các nước khác tài trợ đang hoạt động. Hầu hết đều thiếu các dịch vụ cơ bản như ôxy và các loại thuốc thiết yếu dùng để điều trị COVID-19. Theo ông Spiegel, ngay cả bệnh viện truyền nhiễm lớn ở Kabul, nơi tiếp nhận các ca bệnh nghiêm trọng trên cả nước, cũng khó hoạt động vì thiếu nhân viên và vật tư. Ðến nay, nước này ghi nhận hơn 165.700 ca nhiễm COVID-19, với hơn 7.400 trường hợp tử vong.