Sau “liên minh chip” công bố với Hà Lan đầu tháng 12, giới phân tích cho biết chủ trương của Hàn Quốc mở rộng hợp tác với các nền dân chủ chung chí hướng có thể đảm bảo lợi thế của nước này trên thị trường toàn cầu lại vừa hỗ trợ sáng kiến do Mỹ dẫn đầu về thiết lập chuỗi cung ứng thay thế.

Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol (trái) được Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte chào đón tại văn phòng ở The Hague.

Hôm 13-12, Hàn Quốc và Hà Lan đồng ý tìm kiếm mối quan hệ hợp tác đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn, cụ thể là theo đuổi “liên minh chip” nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp để giải quyết tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng do căng thẳng địa chính trị. Đây là lần đầu tiên 2 bên sử dụng thuật ngữ “liên minh chip” trong tuyên bố chung với lãnh đạo nước ngoài.

Thông báo được đưa ra sau hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol và Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte tại thành phố The Hague. Trong sự kiện này, hai bên đã thảo luận loạt ý tưởng nhằm tăng cường mối quan hệ vốn đã được nâng lên thành đối tác chiến lược sau chuyến thăm của Thủ tướng Rutte tới Seoul năm ngoái. Và trong tuyên bố chung sau hội nghị hôm 13-12, cả hai lưu ý việc ưu tiên tạo điều kiện thuận lợi cho liên minh chip bằng cách mở rộng trao đổi thông tin liên chính phủ, nhờ đó tăng cường khả năng phục hồi chuỗi cung ứng các mặt hàng quan trọng. Họ cũng đồng ý thiết lập các chương trình hợp tác giữa chính phủ, doanh nghiệp và trường đại học để nuôi dưỡng nhân tài.

Trước mắt, hai nước ký tổng cộng 32 thỏa thuận, trong đó có 30 Biên bản ghi nhớ đảm bảo sự ổn định trong chuỗi cung ứng các mặt hàng thiết yếu cho sản xuất chất bán dẫn. Để thúc đẩy hình thức hợp tác chưa từng có này, Bộ Ngoại giao hai nước dự kiến lập khuôn khổ đối thoại thường niên về an ninh kinh tế giữa các cơ quan liên quan; đề ra cơ chế và chính sách phát triển chuỗi cung ứng chip cũng như lập cơ quan tư vấn mới. Trong bước đi đầu tiên, Bộ Thương mại Hàn Quốc và Bộ Ngoại giao Hà Lan đã ký Biên bản ghi nhớ thành lập Học viện Bán dẫn tạo điều kiện cho sinh viên cùng chuyên gia Hàn Quốc tham gia các khóa đào tạo tại Đại học Công nghệ Eindhoven cũng như ở trụ sở chính của tập đoàn đa quốc gia ASML của Hà Lan. Là nhà sản xuất máy in thạch bản cực tím (EUV) duy nhất trên thế giới có thể đáp ứng các yêu cầu đúc chip tiên tiến, AMSL hiện hợp tác với Tập đoàn Samsung Electronics xây nhà máy phát triển công nghệ bán dẫn thế hệ mới trị giá 760 triệu USD ở Hàn Quốc. Ngoài dự án trên, ASML còn bắt tay với gã khổng lồ chip Hàn Quốc khác là SK Hynix để giảm mức sử dụng điện năng và chi phí cho EUV thông qua công nghệ tái chế khí hydro. 

Theo Phó Giám đốc thứ nhất của Văn phòng An ninh Quốc gia Hàn Quốc, Kim Tae-hyo, những động thái này sẽ đẩy nhanh việc hình thành liên minh chip và giúp hai nước sớm đạt được mục tiêu chung về hệ sinh thái bán dẫn. Trong khi Hàn Quốc là cường quốc về sản xuất chất bán dẫn, Hà Lan có lợi thế trong lĩnh vực thiết bị và vật liệu. Với điều kiện như vậy, liên minh chip thành lập giữa 2 nước sẽ tạo ra tác động đáng kể đến thị trường bán dẫn toàn cầu.

Một quan chức cấp cao của Hàn Quốc thừa nhận bản chất của liên minh chip là xây dựng quan hệ đối tác giúp giải quyết các thách thức có thể có do Trung Quốc gây ra trong chuỗi cung ứng. Trước nay, Hàn Quốc phụ thuộc rất nhiều vào cường quốc châu Á về nguồn cung các thành phần thiết yếu, chẳng hạn như những loại khoáng sản chiến lược đóng vai trò chủ chốt trong dây chuyền sản xuất chất bán dẫn. Vì thế, Trung Quốc thường áp đặt các biện pháp đối phó kinh tế nhắm vào những quốc gia có xung đột lợi ích chính trị. Năm 2017, Hàn Quốc từng nếm trải về điều này khi Seoul hứng chịu sự trả đũa kinh tế không chính thức từ Bắc Kinh sau quyết định triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) của Mỹ.

Trong bối cảnh đó, chính quyền Tổng thống Yoon từ khi lên nắm quyền năm 2022 bắt đầu “thẳng thắn” hơn với Trung Quốc về các vấn đề nhạy cảm, bao gồm việc phản đối Bắc Kinh đe dọa sử dụng vũ lực đối với Đài Loan. Do đó,  giới phân tích cho rằng Hàn Quốc bắt buộc phải tích cực tham gia phát triển chuỗi cung ứng chất bán dẫn vốn là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế quốc gia. Hơn nữa, việc cắt giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc là nhiệm vụ quan trọng nhằm giảm rủi ro cho các doanh nghiệp Hàn Quốc.

Trong cuộc gặp giữa quan chức chính phủ và giới điều hành doanh nghiệp nhằm thảo luận về chiến lược bán dẫn quốc gia hồi tháng 6, Tổng thống Yoon nhấn mạnh: “Các vấn đề địa chính trị đang trở thành nguy cơ lớn nhất mà các công ty phải quản lý”. Ông cho rằng các công ty không thể giải quyết vấn đề này một mình, bởi cạnh tranh về chip bán dẫn là một cuộc chiến toàn diện và đòi hỏi sự góp sức của chính phủ. 

Thế nên trước Hà Lan, Hàn Quốc đã thảo luận vấn đề tương tự với Mỹ, Nhật Bản và Anh. Ưu tiên của Seoul là mang lại cơ hội cho các tập đoàn trong nước để đảm bảo lợi thế trên thị trường bán dẫn toàn cầu. Ngoài ra, cốt lõi của sáng kiến này còn gồm mục tiêu tăng cường hợp tác công nghệ giữa các quốc gia cùng chí hướng. Điều này phù hợp chiến lược của Tổng thống Mỹ Joe Biden tạo ra chuỗi cung ứng thay thế nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.

MAI QUYÊN (tổng hợp)