Sau sự cố tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima (Nhật), Đức và Ý lần lượt tuyên bố từ bỏ năng lượng hạt nhân. Quyết định này khiến cả hai nước đối mặt với nguy cơ thiếu điện. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để Berlin và Roma xem xét tăng cường chính sách phát triển các nguồn năng lượng tái sinh.

Phong điện sẽ là một trong các nguồn tái sinh được ưu tiên phát triển. Ảnh: physorg

Đức quyết định từng bước đóng cửa toàn bộ các nhà máy hạt nhân (cung cấp 25% nhu cầu điện cả nước) vào năm 2022. Tuy nhiên, việc ngừng hoạt động 8 nhà máy hạt nhân vừa qua khiến nước này mất đi 13% sản lượng điện. Để bù đắp nhu cầu năng lượng cần thiết, Đức dự kiến sẽ tăng mức sử dụng than đá và khí đốt thay thế. Tuy nhiên, đây không thể là giải pháp lâu dài đối với nền kinh tế lớn nhất châu Âu. Trong tình hình hiện tại, các chuyên gia cho rằng nếu không có bước đột phá trong việc phát triển các nguồn năng lượng tái sinh, Đức sẽ không thể đạt được mục tiêu cắt giảm 40% khí thải CO2 vào năm 2020, cao gấp đôi so với mục tiêu của Liên minh châu Âu (EU).

Tương tự, Chính phủ Ý cũng đối mặt với nhiều thách thức trong chính sách năng lượng sau khi từ bỏ điện hạt nhân, nguồn năng lượng mà trước đó nước này đặt mục tiêu sẽ đáp ứng 25% nhu cầu điện cả nước vào năm 2030 (thật ra Ý từng sản xuất điện nguyên tử nhưng phải đóng cửa các nhà máy từ năm 1987, sau thảm họa Chernobyl ở Ukraina). Năm 2010, 64,8% điện tiêu thụ tại Ý là từ nhiên liệu hóa thạch, 22,2% từ năng lượng tái sinh và 13% từ các nguồn nhập khẩu.

Giáo sư kinh tế năng lượng Luigi De Paoli tại Đại học Bocconi cho rằng Ý có thể nâng tỷ trọng năng lượng tái sinh lên trên 30% nhưng sẽ khó khăn và tốn kém. Nguồn năng lượng tái sinh chủ yếu là thủy điện, đóng góp 14,9% lượng điện tiêu thụ năm 2010 nhưng lại ít triển vọng phát triển. Trong khi đó, phong điện chiếm 2,5% nhưng do độ sâu của biển và tốc độ gió vừa phải khiến các nhà máy điện gió ngoài khơi gặp khó khăn. Điện mặt trời hiện chỉ đóng góp 0,5%. Tuy nhiên, Gianni Chianetta, Chủ tịch Hiệp hội công nghiệp năng lượng mặt trời Ý, cho rằng nước này có triển vọng gia tăng nguồn quang điện. “Năng lượng Mặt trời có thể tạo nên bước nhảy lớn và đạt tỷ trọng 8%-10% vào năm 2020 và sẽ không cần thêm trợ cấp vì chi phí cho nó khi ấy sẽ giảm”, ông nói. Bên cạnh đó, công suất phát điện gió của Ý có thể được nâng từ 5.800 MW năm 2010 lên 12.680 MW vào năm 2020. Hiệp hội phong điện Ý tin rằng việc nâng cấp hệ thống truyền tải điện và đơn giản hóa quản lý hành chính có thể nâng con số trên lên gần 16.000 MW.

Còn tại Đức, cuối năm 2010, các nguồn tái sinh chỉ chiếm khoảng 17% lượng điện tiêu thụ và mục tiêu là nâng tỷ trọng này lên 35% vào năm 2020. Nhiều công ty cho rằng quyết định trên sẽ kéo theo giá điện tăng. May mắn là trong các cuộc thăm dò dư luận gần đây, đa số người dân sẵn sàng chấp nhận mức giá điện cao hơn nếu để phát triển các nguồn tái sinh. Berlin cũng cho rằng các khó khăn ngắn hạn hiện tại sẽ được bù đắp dễ dàng bởi những lợi ích lâu dài, khi ngành công nghiệp Đức củng cố vị trí của mình trên mặt trận phát triển công nghệ xanh toàn cầu. Trọng tâm phát triển sắp tới tại Đức là phong điện, do chi phí đầu tư đang trở nên cạnh tranh với các nguồn năng lượng chủ đạo khác, mặc dù năng lượng mặt trời - nguồn năng lượng mà Đức đang dẫn đầu thế giới - cũng sẽ rất cần thiết. Cuối năm 2010, công suất phong điện tại đây là 27.214 MW (đáp ứng 6%-7% nhu cầu điện của cả nước), đứng đầu châu Âu và xếp thứ 3 toàn thế giới. Trước khi có quyết định từ bỏ năng lượng hạt nhân, Hiệp hội phong điện Đức kỳ vọng công suất điện gió của nước này sẽ tăng lên khoảng 55.000 MW vào năm 2020.

THUẬN HẢI (Theo Reuters, Gamut News, AFP)