Tinh thần Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước là ký ức lịch sử hào hùng, là động lực được TP Cần Thơ khơi dậy mạnh mẽ trong công cuộc đổi mới hôm nay. Phát huy khí thế “vì dân, gần dân”, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang tạo chuyển biến rõ nét trong cải thiện môi trường đầu tư. Từ đó, không chỉ nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp (DN) mà còn mở ra không gian phát triển minh bạch, thông thoáng, góp phần thu hút nguồn lực, thúc đẩy thành phố phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trên địa bàn thành phố ngày càng hoàn thiện, góp phần thúc đẩy phong trào khởi nghiệp sáng tạo trong các tầng lớp nhân dân. Trong ảnh: Các dự án, ý tưởng tham gia cuộc thi khởi nghiệp “Business Challenge”, do Thành đoàn Cần Thơ phối hợp Trường Đại học FPT - Phân hiệu Cần Thơ tổ chức trong năm 2025.

Chính quyền kiến tạo, đồng hành cùng phát triển

Anh Hoàng Minh Thiên - chủ hộ kinh doanh Yến Thiên VT ở ấp Vĩnh Tiến, xã Vĩnh Thạnh đang tập trung theo dõi, đôn đốc nhân viên khẩn trương hoàn thiện khu sản xuất theo quy trình khép kín, với 4 sản phẩm “Tép đồng sấy khô”, “Tép đồng tỏi ớt”, “Cua đồng giã tay”, “Nước riêu cua đồng”. Đây là 4 sản phẩm được UBND xã Vĩnh Thạnh hỗ trợ lập hồ sơ xét công nhận sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao. Cách nay 3 năm, sản phẩm Yến sào do cơ sở anh sản xuất được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao. 

Anh Thiên chia sẻ: “Cán bộ xã và các ngành chức năng thành phố thường xuyên gặp gỡ, hướng dẫn tôi hoàn thiện thủ tục, kết nối thị trường; tư vấn thiết kế nhãn hiệu, giới thiệu các ứng dụng công nghệ mới... Các cấp chính quyền ngày càng gần gũi, chủ động tư vấn, tháo gỡ khó khăn cho hộ kinh doanh”.

Khởi nghiệp năm 2018 từ nghề nuôi chim yến, sau đó phát triển thành hộ kinh doanh, với gần chục sản phẩm sản xuất từ yến, anh Thiên có thu nhập gần 40 triệu đồng/tháng, đồng thời giải quyết việc làm cho nhiều lao động thời vụ tại địa phương. “Tôi được các sở, ngành kết nối tập huấn ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, trưng bày sản phẩm tại các hội chợ, triển lãm. Nhờ vậy, thương hiệu ngày càng vang xa” - anh Thiên chia sẻ.

Theo ông Lâm Văn Tân, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Vĩnh Thạnh, trên địa bàn xã hiện có 60 DN và hộ kinh doanh, 4 hợp tác xã nông nghiệp và thủy sản. Các ban, ngành xã tích cực hỗ trợ người dân, DN tiếp cận những chính sách phát triển nông nghiệp, chương trình xây dựng nông thôn mới, chuyển đổi số; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho hộ kinh doanh, DN đầu tư vào địa phương, qua đó góp phần cải thiện môi trường đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Đảng ủy phường Phú Lợi triển khai mô hình “Cà phê với nhân dân và DN” như một kênh đối thoại gần gũi, linh hoạt giữa chính quyền với người dân, DN. Mô hình được tổ chức định kỳ 2 lần/tháng, giúp chính quyền địa phương lắng nghe, ghi nhận và kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình sản xuất, kinh doanh cũng như đời sống.

Trong khi đó, Hiệp hội Doanh nghiệp TP Cần Thơ thường xuyên tổ chức gặp gỡ, hỗ trợ DN theo chuyên đề về thuế, chuyển đổi số, tư vấn chính sách, pháp lý… Quý I-2026, các cơ quan, đơn vị, địa phương đã gặp gỡ hơn 150 lượt DN, giúp chính quyền địa phương nâng cao chất lượng phục vụ, cải cách hành chính, củng cố niềm tin, đồng hành cùng DN, góp phần xây dựng môi trường đầu tư thân thiện, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển bền vững.

Trong các cuộc họp về tình hình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, ông Trương Cảnh Tuyên, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố nhiều lần nhấn mạnh: Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp không chỉ nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, mà còn tạo động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Khi bộ máy được tinh gọn, phân cấp rõ ràng, thẩm quyền của cấp xã được tăng cường, việc lãnh đạo, điều hành các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trở nên chủ động, linh hoạt, sát thực tiễn hơn. Điều này góp phần cải thiện môi trường đầu tư, tạo thuận lợi để thu hút nguồn lực phát triển.

Quý I-2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ của thành phố đạt hơn 39.192 tỉ đồng, tăng 14% so với cùng kỳ; có gần 950 DN đăng ký thành lập mới, tăng 90,16% so với cùng kỳ. Các chính sách an sinh xã hội được triển khai kịp thời, đầy đủ... Những kết quả trên khẳng định quyết tâm của thành phố trong thực hiện cải cách hành chính, hướng tới xây dựng chính quyền địa phương hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ người dân, DN ngày càng tốt hơn.

Ông Lâm Văn Tân, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Vĩnh Thạnh (thứ 2 từ trái qua) cùng đại diện Phòng Kinh tế xã Vĩnh Thạnh, tìm hiểu hoạt động của hộ kinh doanh Yến Thiên VT ở ấp Vĩnh Tiến. Ảnh: QUỐC THÁI

Xây nền phát triển từ đổi mới sáng tạo

TP Cần Thơ xác định đổi mới sáng tạo là một trong những trụ cột then chốt thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới. Trên nền tảng chuyển đổi số, thành phố tập trung xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với khoa học - công nghệ, khởi nghiệp và nguồn nhân lực chất lượng cao; khuyến khích DN ứng dụng công nghệ, cải tiến mô hình sản xuất, kinh doanh. Việc lấy đổi mới sáng tạo làm động lực không chỉ góp phần nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh mà còn tạo dư địa phát triển các ngành kinh tế mới, từng bước đưa TP Cần Thơ trở thành trung tâm động lực của vùng ĐBSCL.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, thành phố hiện có 21 DN khoa học và công nghệ hoạt động trên các lĩnh vực công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, nông nghiệp, cơ khí... Hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo tiếp tục được quan tâm phát triển, với 68 DN khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, 190 dự án khởi nghiệp. Hạ tầng hỗ trợ từng bước được hoàn thiện, thông qua liên kết với 6 quỹ đầu tư trong và ngoài nước, hình thành 5 mạng lưới liên kết hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo vùng và địa phương, 23 tổ chức hỗ trợ trung gian. Thị trường tài chính và đầu tư mạo hiểm cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo từng bước hình thành, với 30 biên bản ghi nhớ hợp tác được ký kết.

Tận dụng chính sách hỗ trợ của thành phố, nhiều DN chủ động tìm hướng đi mới. Điển hình như Công ty TNHH Quốc tế Dika Happy ở xã Trường Thành, với các sản phẩm từ trái lêkima. Từ nguyên liệu địa phương, DN phát triển các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao, như: lêkima sấy dẻo, bột lêkimki. Theo bà Đỗ Thị Xuân Diệu, Giám đốc Công ty TNHH Quốc tế Dika Happy, sự đồng hành của chính quyền từ khâu thành lập, xây dựng thương hiệu đến kết nối thị trường là yếu tố quan trọng giúp DN phát triển. DN đang được hỗ trợ mở rộng vùng nguyên liệu, hướng tới mục tiêu xuất khẩu.

Không gian phát triển mới được mở rộng, TP Cần Thơ đang đứng trước vận hội bứt phá, nhưng cũng cần có cơ chế, chính sách đột phá mới để tạo đà phát triển bền vững. Trong cuộc họp về báo cáo kết quả triển khai thực hiện các nghị quyết của Trung ương về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Cần Thơ vào trung tuần tháng 3-2026, lãnh đạo UBND thành phố dự kiến đề xuất với Trung ương 10 nhóm chính sách mang tính đặc thù cho Cần Thơ; trong đó, có đề xuất thành lập khu thương mại tự do và nhóm chính sách về quản lý, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo. Cùng với đó là các chính sách ưu đãi về đất đai, thuế, đơn giản hóa thủ tục đầu tư, xuất nhập khẩu và nhóm chính sách quản lý, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo (thí điểm cho thành phố quyết định thử nghiệm có kiểm soát các giải pháp công nghệ mới, ưu đãi nhân sự và cơ chế hỗ trợ hạ tầng…).

Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ TP Cần Thơ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển kinh tế - xã hội, là một trong những quan điểm phát triển nhiệm kỳ tới. Trên tinh thần đó, thành phố đang từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững.

Từ những chuyển động tích cực ở cơ sở đến định hướng chiến lược ở tầm vĩ mô, có thể thấy TP Cần Thơ đang hội tụ cả “thế” và “lực” cho một giai đoạn phát triển mới. Với quyết tâm chính trị cao, thành phố đang từng bước trên hành trình trở thành trung tâm động lực của vùng ĐBSCL.

(Còn tiếp)

NHÓM PHÓNG VIÊN

Bài 5: Khát vọng vươn mình từ những công trình trọng điểm