(CT)- Đó là ý kiến của đa số đại biểu và lãnh đạo các tỉnh, thành vùng ĐBSCL tại Hội nghị sơ kết tình hình sản xuất, xuất khẩu cá tra ĐBSCL trong 6 tháng đầu năm 2010 được tổ chức tại TP Cần Thơ ngày 14-7-2010. Hội nghị do Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát chủ trì.

Tại hội nghị, đa số đại biểu cho rằng, với diện tích vùng nuôi cá tra tại 10 tỉnh, thành vùng ĐBSCL (khoảng 6.000 ha), kim ngạch xuất khẩu hằng năm trên 1 tỉ USD, con cá tra đã trở thành sản phẩm chủ lực của vùng và giải quyết việc làm cho hàng ngàn nông dân, công nhân lao động. Tuy nhiên, tình trạng bán phá giá của một số doanh nghiệp làm người nuôi, người chế biến đều thiệt, đồng thời ảnh hưởng đến thu ngoại tệ quốc gia. Trong khi đó, ô nhiễm môi trường, nguồn nước từ quá trình gia công, chế biến thức ăn thủy sản, chế biến cá tra xuất khẩu ngày càng nghiêm trọng dẫn đến nguy cơ phá vỡ cân bằng sinh thái, môi trường sống. Bên cạnh, giá thành sản xuất liên tục tăng, do giá nguyên liệu cho chế biến thức ăn thủy sản tăng (xuất khẩu gạo trầm lắng, nên không có cám để chế biến thức ăn, sản lượng khoai mì trong nước giảm...), giá bột cá đã tăng 50% so với năm 2009 làm tăng giá thành nuôi cá tra lên cao. Trong khi đó, từ giữa tháng 4-2010 đến nay, sản lượng cá tra đến kỳ thu hoạch tăng trở lại, nguồn cung dồi dào, giá cá tra giảm 500-1.000 đồng/kg tùy địa phương. Nhiều chuyên gia trong ngành nuôi, doanh nghiệp dự báo nếu trong thời gian tới, giá thức ăn vẫn duy trì ở mức cao thì giá thành sản xuất cá tra nguyên liệu có thể tăng thêm 1.000- 1.200 đồng/kg, người nuôi sẽ lãi ít và đa phần là thua lỗ.

Đa số các đại biểu tham dự hội nghị cho rằng, cần vận động thành lập sớm Hiệp hội cá tra Việt Nam, để điều hành việc nuôi, chế biến, dự báo thị trường... Hiệp hội không nhất thiết phải đặt dưới sự điều hành của một cơ quan trung ương nào, và như vậy sẽ dễ dàng giải quyết các vấn đề liên quan đến tranh chấp thương mại, kiện bán phá giá. Nếu có sự tham gia của Nhà nước, thì những nước nhập khẩu (như Mỹ) sẽ không công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường. Bên cạnh đó, cần mở rộng cơ chế xuất khẩu theo thị trường tập trung. Kinh nghiệm thời gian qua, việc thành lập Ban điều hành xuất khẩu cá tra sang thị trường Nga khá thành công. Tuy nhiên, không thể áp dụng mô hình này cho tất cả thị trường, mà tùy thuộc thị trường để có đối sách phù hợp. Theo đề nghị của Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản (Vasep), trước mắt cần tập trung cho thị trường Mỹ, hiện đã xây dựng được nhóm 10 doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường này. Đồng thời, xúc tiến thành lập quỹ bảo vệ chất lượng và bình ổn giá cá tra (để có giá sàn), nguồn kinh phí sẽ lấy từ thu phí xuất khẩu tính trên sản lượng doanh nghiệp xuất hằng năm, chi phí này, doanh nghiệp sẽ cộng vào giá xuất, như vậy sẽ làm tăng giá xuất khẩu, tránh tình trạng phá giá lẫn nhau của doanh nghiệp...

Kết luận hội nghị, Bộ trưởng Cao Đức Phát nhấn mạnh: Nhiệm vụ 6 tháng cuối năm là vận động cho ra đời Hiệp hội cá tra. Song song đó, nỗ lực bảo vệ và phát triển thị trường xuất khẩu, tăng cường nâng cao chất lượng vùng nuôi, chế biến. Đẩy mạnh áp dụng GlobalGAP trên con cá tra, nếu 6.000 ha đều áp dụng tiêu chuẩn này, thì sự phát triển sẽ bền vững hơn. Bộ trưởng cũng đồng tình với việc thành lập quỹ bảo vệ chất lượng và bình ổn giá cá tra để có giá sàn thống nhất, tránh tình trạng giẫm đạp lên nhau của một số doanh nghiệp. Đặc biệt, các doanh nghiệp cam kết không chạy theo số lượng mà khẳng định chỉ bán sản phẩm đạt chất lượng. Hiệp hội thức ăn chăn nuôi cần đồng hành với doanh nghiệp, địa phương để hạ giá thành nuôi.

GIA BẢO