Trong khuôn khổ Hội nghị sơ kết 6 năm thực hiện Nghị định số 134 của Chính phủ về chế độ cử tuyển do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tổ chức tháng 9-2013, các đơn vị, cơ sở đào tạo ở ĐBSCL đã trình bày nhiều bất cập nảy sinh khi thực hiện chính sách này…

Tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở đào tạo và sinh viên học hệ cử tuyển, góp phần đẩy nhanh tốc độ đào tạo nguồn nhân lực  cho địa phương có đông đồng bào dân tộc sinh sống. Trong ảnh: Sinh viên Trường ĐH Y Dược Cần Thơ đang thực hành tin học.

Chủ trương của Đảng và Nhà nước đối với các dân tộc thiểu số là "Đoàn kết, bình đẳng, hỗ trợ giúp nhau cùng phát triển", trong đó, đặc biệt quan tâm phát triển kinh tế - xã hội các vùng dân tộc và miền núi, lấy nhiệm vụ phát triển GD&ĐT làm đòn bẩy. Vì thế, chính sách về chế độ cử tuyển nhằm mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực và đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật cho những vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Bà Sơn Thị Ánh Hồng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh, nói: "Qua 6 năm thực hiện Nghị định 134, đây là chủ trương đúng đắn và được sự đồng tình ủng hộ cao của xã hội; nhất là các ban, ngành, đoàn thể tỉnh Trà Vinh". Tuy nhiên, bà Hồng cho rằng, khó khăn hiện nay là việc phối hợp thực hiện Nghị định 134 giữa các ngành chưa chặt chẽ; giải quyết việc làm cho sinh viên sau tốt nghiệp rất khó khăn… Đơn cử như, việc chi trả học phí các cơ sở đào tạo theo Nghị định số 49/2010/NĐ-CP của Chính phủ Quy định về miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập và cơ chế thu, sử dụng học phí đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân từ năm học 2010 - 2011 đến năm học 2014 - 2015 (gọi tắt Nghị định 49); gia đình người học ứng tiền trước, rồi về địa phương nhận lại tiền sau, trong khi không phải gia đình nào cũng có điều kiện để chi trả trước. Đồng tình quan điểm này, ông Nguyễn Châu Vĩnh, Trưởng phòng giáo dục Dân tộc Sở GD&ĐT tỉnh Bình Phước, cho rằng, kinh phí chi trả cho các trường theo Nghị định 49 gặp khó khăn, vì trường nhận kinh phí khá trễ. Chính vì vậy, nên chăng, cấp trực tiếp cho trường kinh phí chi trả học phí của sinh viên. Đó không chỉ là khó khăn riêng của tỉnh Trà Vinh hay tỉnh Bình Phước mà là khó khăn chung của các tỉnh, thành và cơ sở đào tạo ở ĐBSCL. Theo ông Nguyễn Thanh Tường, Trưởng phòng Công tác sinh viên, Trường Đại học (ĐH) Cần Thơ, thời gian qua, việc chi trả học phí ở mỗi tỉnh mỗi khác nhau nên gây khó khăn cho trường và sinh viên. Do vậy, khi xác định nhu cầu nhân lực thì địa phương cần bố trí kinh phí thực hiện kịp thời, chặt chẽ và phù hợp hơn.

Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, qua 6 năm (2007-2013) thực hiện chế độ cử tuyển, có 12.805 học sinh được cử tuyển vào các trường ĐH, cao đẳng (CĐ), đạt 88% so với tổng chỉ tiêu.  Trong đó, 83,9% học sinh cử tuyển vào các trường ĐH; 16,1% học sinh vào CĐ và 2.000 học sinh vào 25 trường trung cấp chuyên nghiệp (TCCN). Các dân tộc thiểu số có con em đi học cử tuyển nhiều là: dân tộc Thái (15,17%), Khmer (12,46%), Tày (9,59%), mông (8,04%). Số học sinh, sinh viên cử tuyển học ĐH, CĐ đăng ký nhiều ở các nhóm ngành: y tế (25,96%), sư phạm (23,03%), kinh tế (16,82%), kỹ thuật (15,55%). Đến nay, cả nước có 852 sinh viên (chiếm 40,2%) và 95% học sinh TCCN tốt nghiệp được bố trí việc làm.

Mặt khác, nhiều cán bộ quản lý giáo dục tỏ ra lo lắng chất lượng đào tạo hệ cử tuyển. Ông Nguyễn Văn Hảo, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Bạc Liêu, băn khoăn: "Đầu vào hệ cử tuyển khá thấp, bởi năng lực người học hạn chế, thiếu nguồn tuyển. Để đảm bảo chất lượng đào tạo, cần chọn những học sinh có học lực theo kịp chương trình; nhất là các ngành đặc thù như: sư phạm, y - dược, nên chọn học sinh tốt nghiệp THPT loại trung bình - khá trở lên". Bà Trần Hoàng Ngôn, Trưởng phòng Công tác sinh viên, Trường ĐH Y Dược Cần Thơ, cho rằng, từ năm 2007 - 2013, trường đào tạo 115 sinh viên cử tuyển ở các ngành y- dược, điều dưỡng, y tế công cộng. Điều đáng lo ngại là trình độ sinh viên còn hạn chế, mặc dù trường thực hiện nhiều giải pháp bồi dưỡng thêm cho các sinh viên. Qua thống kê, trong số sinh viên theo học hệ cử tuyển, có 5 sinh viên nghỉ học vì không theo kịp chương trình…

Phải thừa nhận rằng, việc thực hiện Nghị định 134 của Chính phủ nhằm mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực và đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật phục vụ phát triển kinh tế- xã hội ở vùng có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Thế nhưng, để chính sách này đi vào cuộc sống đạt hiệu quả hơn, cần nhanh chóng tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở đào tạo và sinh viên học hệ cử tuyển.

Bài, ảnh: B.Kiên