Theo quy hoạch mạng lưới các trường đại học (ĐH), cao đẳng (CĐ), đến năm 2020, ĐBSCL có 50 trường. Hiện toàn vùng có hơn 40 trường, trong đó hơn một nửa số lượng trường nằm trên địa bàn TP Cần Thơ. Cụ thể: 5 trường ĐH, 1 phân hiệu ĐH, 1 Học viện Chính trị - Hành chính (khu vực 4) và 17 trường CĐ, trung cấp chuyên nghiệp. Giai đoạn 2016-2020, TP Cần Thơ sẽ có thêm ít nhất 5 trường ĐH, CĐ. Lãnh đạo TP Cần Thơ mong muốn Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tiếp tục hỗ trợ trong việc tham mưu, kiến nghị Trung ương triển khai xây dựng dự án 3 trường ĐH (Kiến trúc, Quốc tế, Khoa học - Xã hội và Nhân văn); quan tâm đầu tư nguồn lực mạnh cho Trường ĐH Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ trở thành trường ĐH trọng điểm của vùng,...

Việc thành lập mới các trường ĐH, góp phần đáp ứng nhu cầu học tập của người dân đồng bằng cũng như thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương: Đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, bên cạnh các trường có nguồn lực "chín muồi" có thể "lên" ĐH, vẫn còn một số trường chưa đủ mạnh, nhất là thiếu đội ngũ giảng viên trình độ tiến sĩ. Thiếu cơ sở vật chất có thể khắc phục nhưng thiếu con người không dễ bổ sung một sớm một chiều, vì để đào tạo một tiến sĩ mất ít nhất 3-5 năm. Vì thế, một số trường nâng cấp thành ĐH nhưng "lận đận" thời gian dài để bổ sung, đào tạo đội ngũ giảng viên trình độ cao.

Theo bà Nguyễn Thị Kim Phụng, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, TP Cần Thơ có số lượng trường ĐH, CĐ, trung cấp chuyên nghiệp cao nhất ĐBSCL nhưng số giảng viên đạt học vị tiến sĩ còn khiêm tốn, chủ yếu tập trung ở Trường ĐH Cần Thơ. Tính trong toàn khối, số lượng giảng viên có học vị tiến sĩ của ĐBSCL chỉ chiếm 19,9% tổng số giảng viên, đứng vị trí trung bình cả nước; tỷ lệ sinh viên/ giảng viên còn cao so với mức trung bình chung.

Mới đây, tại buổi làm việc giữa lãnh đạo TP Cần Thơ với Đoàn công tác Bộ GD&ĐT, GS.TS Phùng Xuân Nhạ, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT, cho rằng, thành phố cần cân nhắc việc thành lập mới ĐH, bởi phải kèm theo nhiều điều kiện khác về nguồn lực, nhất là con người. Trong số các ĐH thành phố kiến nghị thành lập, Bộ GD&ĐT ủng hộ chủ trương thành lập Trường ĐH Quốc tế. Đối với ĐH Kiến trúc, ĐH Khoa học – Xã hội và Nhân văn nên cân nhắc nhu cầu nguồn nhân lực. Thành phố có thể xem xét tận dụng nguồn lực phân hiệu ĐH Kiến trúc TP Hồ Chí Minh và Khoa Khoa học - Xã hội và Nhân văn, Trường ĐH Cần Thơ. Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ nói: Thành phố cần rà soát quy hoạch hệ thống mạng lưới giáo dục, đặt trong mối quan hệ cả vùng. Sắp tới, Bộ GD&ĐT sẽ ban hành quy chuẩn rà soát hệ thống giáo dục ĐH, các địa phương có thể căn cứ và tùy tình hình thực tế xem xét lựa chọn điều chỉnh phù hợp. Trong định hướng phát triển, các trường ĐH tại TP Cần Thơ chú trọng nâng cao chất lượng đào tạo, nhất là trình độ đội ngũ cán bộ, giảng viên.

Ý kiến của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT là một trong những gợi ý cho Cần Thơ trong định hướng phát triển GD&ĐT. Thành phố ngày càng vươn lên mạnh mẽ, nguồn nhân lực có trình độ cao trở thành nhu cầu bức thiết, là động lực cho sự phát triển. Việc xây dựng phát triển mạng lưới các trường ĐH, CĐ là điều kiện để đáp ứng nhu cầu này. Tuy nhiên, những con số về tỷ lệ tiến sĩ/ giảng viên, sinh viên/ giảng viên là thực tế đáng suy ngẫm để TP Cần Thơ nói riêng và ĐBSCL nói chung, có sự đầu tư căn cơ hơn, bài bản hơn cho việc hình thành các cơ sở đào tạo trình độ cao, chất lượng cao.

Bài, ảnh: NG.NGÂN