Nhà văn Đào Ngọc Vinh ký tặng sách cho độc giả ở Bến Tre. Ảnh: NVCC

Nhà văn Đào Ngọc Vinh (Hội Văn học- Nghệ thuật tỉnh Bến Tre) vừa ra mắt tập bút "Ngọc Vinh và sông chiều", do NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 10-2016. Những dòng bút ký của anh bàng bạc hoài niệm nét đẹp thôn quê xưa cũ, tạo ấn tượng với bạn đọc. Trao đổi với phóng viên Báo Cần Thơ, nhà văn Đào Ngọc Vinh chia sẻ:

- "Ngọc Vinh và sông chiều" gồm 10 bài bút ký, được tôi viết trong khoảng 15 năm nay. Tôi không vội vã mà vừa viết vừa ngẫm lại những trải nghiệm đã qua trong cuộc đời nơi quê hương miệt vườn sông nước Chợ Lách- Bến Tre. Đó là những ký ức thật đẹp, đã theo suốt tôi trong chặng hành trình đến với văn chương.

 Bút ký của anh gửi gắm hoài niệm về tuổi thơ mà người đã qua thấy nhớ, người trẻ thấy thương. Anh có thể chia sẻ thêm về cảm hứng chủ đạo trong tập bút ký này?

- Tôi chọn chủ đề cho tập bút ký là dòng sông và quê hương. Đó là dòng Cổ Chiên chảy qua đời tôi và quê hương Chợ Lách- nơi dung dưỡng tâm hồn tôi. Những nhân vật, câu chuyện và bối cảnh trong từng bút ký đều là những gì tôi đã nếm trải qua, gần gũi và thân thiết. Bởi thế khi viết, tôi không phải gò ép cảm xúc, mà tự bật ra trong khoảnh khắc hoài niệm. Những dòng bút ký tôi viết ra đơn giản là để trải lòng, để trả món nợ ân tình với quê hương. Hơn nữa, đó còn là những chia sẻ với nỗi mưu sinh vất vả của những người lấy sông làm kế sinh nhai, lấy đời thương hồ làm nghề kiếm sống.

 Trong bút ký "Đam mê", thật bất ngờ khi biết Đào Ngọc Vinh từng học chuyên ngành diễn viên cải lương với nghệ sĩ gạo cội. Anh chia sẻ thêm về đam mê này và ngã rẽ đến với văn chương của mình?

- Tôi mê cải lương trước nhất vì tôi là người miền Tây. Sau nữa, có thể coi đó là sự mộng mơ thời trai trẻ khi ước mình là một minh quân, một hiệp khách giang hồ, là anh hùng hào kiệt, những người đại diện cho chính nghĩa diệt hung tàn. Khổ nỗi, tôi không có tố chất cần và đủ để trở thành một nghệ sĩ và cũng chưa đủ đam mê để đeo đuổi đến cùng.

May mắn là trong thời gian học ở lớp đào tạo diễn viên của Nhà hát Trần Hữu Trang, tôi có thời gian làm việc nhiều với đạo diễn, nhà văn Nguyễn Thị Minh Ngọc, giáo viên chủ nhiệm của lớp và cũng là giảng viên môn kỹ thuật biểu diễn. Một lần, cô viết trong quyển nhật ký diễn viên của tôi rằng: Em tinh tế hơn các bạn, nhưng có vẻ nghề diễn viên không thích hợp với em lắm! Cô thấy trong các kịch bản em tự sáng tác có tố chất của người viết văn, em hãy thử tận dụng lợi thế này.

Nhà văn Đào Ngọc Vinh sinh năm 1972, quê ở xã Vĩnh Bình, huyện Chợ Lách, Bến Tre. Anh được biết đến với một số ấn phẩm đã xuất bản như “Xóm câu”- tập bút ký, NXB Văn Nghệ (2006); “Lội về phía không bờ”, tập truyện, NXB Hội Nhà văn (2012) Anh từng đoạt giải Cuộc thi Bút ký ĐBSCL 2004 và Cuộc thi Truyện ngắn ĐBSCL 2015.

Sự nhận định của một nhà văn nhiều kinh nghiệm như cô đã tiên lượng về nghiệp mà tôi đang đeo đuổi.

 Bút ký là thể loại không khó viết nhưng khó hay. Anh chọn con đường nào để chinh phục thể loại này?

- Tôi không chọn đường cho một thể loại văn xuôi nào vì vốn dĩ không được học viết văn bài bản. Tôi viết bút ký đơn giản vì đó là nơi tôi gửi gắm được những câu chuyện, hồi ức đời mình. Về "chinh phục" bút ký như bạn hỏi, tôi xin chia sẻ lời của nhà văn Hàn Vĩnh Nguyên từng khuyên tôi: Viết bút ký dùng ngôn ngữ gần gũi đời thường nhưng phải để ý không được lạm dụng nó vì khi em "làm dáng" quá nhiều trong tác phẩm sẽ làm người đọc ngán ngẩm, dẫn đến phản cảm!

 Để nói về thực trạng bút ký ĐBSCL trước và bây giờ, anh muốn bày tỏ điều gì?

- Tôi không có thói quen chê khen tùy tiện và cũng không đủ khả năng để bình luận, đánh giá về văn học ĐBSCL, nhất là với thể loại bút ký vốn đòi hỏi phải có kiến thức rộng, sự trải nghiệm và quan sát tinh tế. ĐBSCL có nhiều tác giả viết bút ký giỏi. Những thế hệ đàn anh đã truyền đạt kinh nghiệm viết bút ký cho những người viết trẻ bằng chính tác phẩm của họ. Còn tương lai, các tác giả trẻ có thành công không với thể loại bút ký thì phải trông vào tài năng, sự phấn đấu và đam mê của từng cá nhân. Bút ký là thể loại không phải là ngồi nhà tưởng tượng để viết mà phải dấn thân.

 Xin cảm ơn nhà văn!

ĐĂNG HUỲNH (thực hiện)