NSND Thanh Tòng và NSƯT Bạch Tuyết trong chương trình “Hội ngộ”. Ảnh: cailuongvietnam.com

Từ đầu năm 2008 đến nay, sân khấu cải lương ghi nhận sự trở lại của các nghệ sĩ “thế hệ vàng” - nổi tiếng từ những thập niên 1960 - 1970 trên màn ảnh nhỏ, đặc biệt là Đài PTTH Hậu Giang.

Hiện tượng này khiến khán giả vừa vui vừa buồn...

Chưa bao giờ khán giả mộ điệu cải lương có dịp thưởng thức hằng loạt chương trình được đầu tư nghiêm túc bởi các nghệ sĩ tài danh đến như vậy.

Loạt chương trình “Hội ngộ” do các nghệ sĩ thế hệ vàng biểu diễn tại rạp Hưng Đạo hồi tháng 2-2008 đã dệt lại những vai diễn đẹp của sân khấu cải lương. Những Phà Ca - Út Bạch Lan; Hoạn Thư và Bảy cán vá của Ngọc Giàu; thái hậu Dương Vân Nga, Thúy Kiều, cô Lựu, Hàn Ni của Bạch Tuyết; Thi Sách, Trần Minh, Lục Vân Tiên, Kim Mao Sư vương Tạ Tốn của Thanh Sang; Tô Hiến Thành của Thanh Tòng, Trần Trung Tá của Điền Phong; Trùm Sò - Giang Châu, Thị Hến - Thanh Kim Huệ, quan huyện - Thanh Điền, thầy đề - Nam Hùng... vẫn còn nét diễn năm xưa trong từng dáng đi, giọng cười, nét đứng, thần sắc trong ánh nhìn, uy lực trong giọng ca. Khán giả vừa cảm phục, vừa trân trọng lao động nghệ thuật của các nghệ sĩ: dù tuổi đã cao nhưng họ vẫn là những ngôi sao thắp sáng sân khấu.

Tháng 3-2008, khán giả lại được xem các nghệ sĩ Út Bạch Lan, Phương Quang, Phượng Liên, Minh Vương, Lệ Thủy... cùng nhau tái hiện vở cải lương “Nửa đời hương phấn”. Nếu so với bản dựng cũ cách đây mấy mươi năm, thì “Nửa đời hương phấn” năm 2008 - dù các nghệ sĩ đã lớn tuổi - vẫn giữ nguyên sức hút vì bản lĩnh và nét duyên sân khấu. Nối tiếp sau “Nửa đời hương phấn”, hai nghệ sĩ Minh Vương và Lệ Thủy cùng nhau làm nên một sự kiện sân khấu vào tháng 4-2008: ra mắt chương trình “Sân khấu vàng” với vở cải lương mở màn “Sông dài”. Chương trình tập hợp các nghệ sĩ Thanh Điền, Thanh Kim Huệ, Thanh Tuấn, Lệ Thủy, Minh Vương... Ba đêm diễn “Sông dài” cũng đã thu hút đông đảo khán giả hâm mộ, tạo mở đầu thuận lợi cho “Sân khấu vàng” tái dựng tiếp một vở diễn kinh điển khác của cải lương là “Lá sầu riêng” sẽ ra mắt trong tháng 5. Cũng trong tháng 5 sắp tới, khán giả mộ điệu sẽ được xem chương trình tổng hợp “Hồn chinh phu” và vở cải lương “Kiều Nguyệt Nga” do ba nghệ sĩ Bạch Tuyết - Phượng Liên - Ngọc Giàu hợp sức tổ chức, quy tụ nghệ sĩ Út Bạch Lan, Minh Phụng, Minh Vương, Thanh Tòng, Thanh Kim Huệ, Nam Hùng, Hữu Tài, Kim Ngọc...

Thế nhưng, các sự kiện trên cũng khiến nhiều người mộ điệu buồn vì so sánh lại không thấy sự kế thừa của lớp nghệ sĩ trẻ và còn một khoảng cách khá lớn giữa các thế hệ nghệ sĩ cải lương. Trong gần nửa thế kỷ qua, bên cạnh các nghệ sĩ nổi tiếng từ thập niên 1960-1970, đã có nhiều lớp nghệ sĩ thành danh như trong những năm 1990 có Vũ Linh, Thanh Thanh Tâm, Phương Hồng Thủy, Tài Linh, Kim Tử Long, Phượng Hằng, Thanh Hằng, Thoại Mỹ... Những năm 2000 có Vũ Luân, Tú Sương, Trinh Trinh, Kim Tiểu Long, Quế Trân, Mỹ Hạnh, Lê Tứ, Thy Trang, Hà My... Khán giả cũng từng được thấy ba thế hệ nghệ sĩ cùng hợp diễn trong một số chương trình “Làn điệu phương Nam” của Nhà hát TP Hồ Chí Minh (Đài PTTH Hậu Giang trực tiếp vào ngày 4 hằng tháng). Thế nhưng, trong các chương trình này, các nghệ sĩ thuộc “thế hệ vàng” vẫn giữ vai trò chủ lực, các nghệ sĩ trẻ vẫn trong giai đoạn “học hỏi kinh nghiệm sân khấu” của lớp diễn viên đi trước. Khán giả tinh tường vẫn có thể nhận ra khoảng cách khá xa về bản lĩnh giữa các nghệ sĩ đi trước và các nghệ sĩ trẻ, cho thấy sân khấu cải lương vẫn chưa có lớp nghệ sĩ mới đủ sức thay thế các nghệ sĩ “thế hệ vàng” - trong khi hầu hết đã ở độ tuổi 60.

Sự trở lại của các nghệ sĩ thế hệ vàng là sự kiện đáng chú ý của sân khấu năm 2008. Khán giả hy vọng các nghệ sĩ thế hệ vàng sẽ tạo thêm điều kiện để các nghệ sĩ trẻ có cơ hội thử sức mình ở các tuyến vai chính, trui rèn bản lĩnh qua những vai diễn nặng ký, để đủ sức làm chủ sân khấu và chinh phục khán giả trong tương lai.

XUÂN VIÊN