Sáng chế “Thiết bị thu hoạch dừa nước và cơm dừa nước tự động” do TS Huỳnh Thanh Thưởng, TS Nguyễn Văn Cương cùng nhóm nghiên cứu Trường Bách khoa, Đại học Cần Thơ thực hiện vừa được Cục Sở hữu trí tuệ cấp Bằng độc quyền sáng chế. Thiết bị góp phần nâng cao năng suất và giảm thao tác thủ công trong quá trình thu hoạch, chế biến dừa nước.

Mô hình thử nghiệm thiết bị thu hoạch nước và cơm dừa nước tự động. Ảnh: NVCC

ĐBSCL là vùng có diện tích trồng dừa nước lớn. Nước và cơm trái dừa nước có vị ngọt thanh và mùi thơm đặc trưng được nhiều người ưa thích. Hiện nay, khâu tách trái lấy cơm dừa nước thường được làm thủ công: chẻ đôi trái dừa nước bằng dao, dùng muỗng hoặc dụng cụ khác có hình dẹt để nạy phần cơm trái dừa nước. Phương pháp này vừa mất nhiều thời gian, vừa không thu hoạch được phần nước bị chảy ra khi trái dừa bị chẻ đôi nên khá lãng phí.

Nhóm nghiên cứu đã chế tạo thiết bị tự động thực hiện việc tách quả và thu hồi phần cơm cùng nước dừa bên trong. Thiết bị được tích hợp cơ cấu tách trái cùng hệ thống hút để thu hồi cơm, cho phép quá trình được thực hiện liên tục bằng máy, qua đó giảm đáng kể các thao tác thủ công so với phương pháp truyền thống.

Quy trình hoạt động của thiết bị thu hoạch dừa nước tự động diễn ra qua các bước: đầu tiên, trái dừa nước rơi qua cơ cấu định vị để hướng phần đầu xuống thẳng đứng rồi đi vào giữa hai ru lô quay ngược chiều. Các gai nhọn trên ru lô đâm vào vỏ, tạo lực kéo trái dừa đi xuống qua một dao cắt hình chữ V cố định để chẻ đôi trái. Ngay sau khi chẻ, nước dừa chảy qua các lỗ và rãnh trên bệ dẫn hướng và bị hút vào thùng chứa nhờ hệ thống quạt tạo áp suất thấp. Tiếp theo, hai nửa dừa di chuyển đến miệng hút cơm dừa; khi cảm biến phát hiện vật cản, van khí tự động mở để bơm chân không hút sạch phần cơm dừa rơi vào thùng chứa (với cơ chế an toàn tự đóng van nếu xảy ra lỗi thiếu phôi). Cuối cùng, phần vỏ dừa còn sót lại trên ru lô sẽ được cơ cấu gạt vỏ kết hợp lò xo tách ra và rơi xuống máng thu gom, hoàn tất toàn bộ chu trình tự động.

TS Huỳnh Thanh Thưởng cho biết: “Thiết bị góp phần nâng cao năng suất lao động, đồng thời hạn chế sự tiếp xúc trực tiếp của người thao tác với sản phẩm trong quá trình chế biến. Đây là yếu tố có ý nghĩa trong việc nâng cao điều kiện vệ sinh, an toàn thực phẩm và tính đồng đều của sản phẩm sau thu hồi. Thiết bị phù hợp với hộ kinh doanh nhỏ lẻ và cả những công ty chế biến thực phẩm quy mô lớn trong sản xuất và chế biến dừa nước. Hiện tại chúng tôi tìm kiếm các đơn vị, doanh nghiệp muốn hợp tác, chuyển giao công nghệ để đưa sản phẩm vào ứng dụng thực tế”. 

LỆ THU