Ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) TP Cần Thơ đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từng bước đổi mới quản trị trường học, nâng cao năng lực số cho đội ngũ và người học; tạo nền tảng để hướng tới xây dựng nền giáo dục hiện đại, thông minh.

Đổi mới quản trị  

Thời gian qua, Sở GD&ĐT TP Cần Thơ tập trung triển khai các chủ trương của Trung ương và thành phố về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, Đề án 06 và chuyển đổi số quốc gia. Ngành thành lập Ban Chỉ đạo, ban hành các kế hoạch về phát triển dữ liệu số, bảo đảm an toàn thông tin và nâng cao năng lực số cho đội ngũ.

Một tiết học môn tiếng Anh có ứng dụng công nghệ thông tin của cô trò Trường THPT Bùi Hữu Nghĩa trong năm học 2025-2026.

Một trong những kết quả nổi bật là tích hợp, kết nối dữ liệu giữa Cơ sở dữ liệu (CSDL) ngành GD&ĐT với Trung tâm điều hành giáo dục thông minh (IOC) thành phố. Đến nay, hệ thống đã số hóa, kết nối dữ liệu của 1.421 cơ sở giáo dục trong và ngoài công lập, với 667.511 học sinh và 46.604 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên. 100% cơ sở giáo dục triển khai phần mềm quản trị trường học kết nối với CSDL ngành thông qua các nền tảng như vnEdu, SMAS, VietSchool.

Việc kết nối dữ liệu góp phần hỗ trợ các cơ sở giáo dục trong quản lý, điều hành, khai thác thông tin, từng bước hình thành phương thức quản trị dựa trên dữ liệu... Tại các cơ sở giáo dục, chuyển đổi số cũng ngày càng được cụ thể hóa bằng việc chú trọng đầu tư nguồn lực, nâng cao năng lực số cho đội ngũ, từng bước đưa công nghệ vào quản trị và dạy học.

Tại Trường THPT Bùi Hữu Nghĩa, nhà trường ban hành kế hoạch tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số; đồng thời xây dựng quy chế tổ chức dạy học trực tuyến, hoạt động của trang thông tin điện tử và triển khai chuyển đổi số trong dạy học, kiểm tra, đánh giá... từ đó thay đổi phương thức quản trị, tổ chức dạy học, khai thác dữ liệu và phục vụ học sinh, phụ huynh.

Nhà trường xác định chuyển đổi số phải bắt đầu từ lãnh đạo và trở thành nhiệm vụ chung của toàn trường. Giáo viên tham gia các khóa học về kỹ năng số; tổ trưởng chuyên môn theo dõi, giám sát kết quả học tập. Các quy định về khung năng lực số, kỹ năng số của giáo viên và học sinh được triển khai đến toàn trường. Trong đó, môn Tin học giữ vai trò chủ đạo trong hình thành kiến thức nền tảng và kỹ năng số cốt lõi cho học sinh. Tổ Tin học đồng thời hỗ trợ giáo viên các môn học khác ứng dụng công cụ số trong quá trình dạy học.

Tại Trường THCS Phú Lợi (trường chính), một trong những giải pháp được nhà trường chú trọng là nâng cao năng lực tích hợp cho giáo viên thông qua mô hình “bồi dưỡng tại chỗ”. Giáo viên Tin học được phát huy vai trò “giáo viên cốt cán”, tổ chức các buổi tập huấn ngắn theo từng tổ chuyên môn, tập trung vào sử dụng các công cụ số, thiết kế hoạt động tích hợp và đánh giá năng lực số của học sinh. Mỗi tổ chuyên môn xây dựng ít nhất một chủ đề tích hợp và tổ chức dạy thực nghiệm. Theo Ban Giám hiệu nhà trường, sau khi tập huấn và triển khai thực nghiệm 6 chủ đề tích hợp, tỷ lệ giáo viên có năng lực dạy học tích hợp xếp loại tốt tăng 12%, trong khi loại trung bình giảm 4,7%.

AI từng bước đi vào lớp học

Năm học vừa qua, ngành GD&ĐT TP Cần Thơ triển khai thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) ở 3 cấp học. Chương trình được thực hiện tại 140 trường tiểu học với 76.500 học sinh; 120 trường THCS với 100.700 học sinh và 91 trường THPT với 87.746 học sinh.

Nội dung giáo dục AI được lồng ghép trong môn Tin học, tích hợp với các môn học khác và triển khai qua các câu lạc bộ STEM-AI, hoạt động ngoại khóa. Học sinh bước đầu được tiếp cận kiến thức về thuật toán, học máy, kỹ năng đặt câu lệnh (prompt), đồng thời được trang bị nhận thức về sử dụng AI an toàn, có trách nhiệm và tuân thủ đạo đức số.

Đối với giáo viên, AI từng bước trở thành công cụ hỗ trợ thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu và cá thể hóa hoạt động dạy học. Song song đó, ngành chú trọng bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ. Khóa học trực tuyến về Khung năng lực số đã thu hút hơn 30.300 giáo viên hoàn thành.

Tại Trường THPT Bùi Hữu Nghĩa, việc ứng dụng AI được triển khai theo hướng thận trọng, phù hợp với lứa tuổi học sinh. Giáo viên được tập huấn, hướng dẫn khai thác AI trong thiết kế học liệu, hình ảnh, câu hỏi, đề kiểm tra; hỗ trợ soạn bài, xây dựng kế hoạch dạy học; tổ chức hoạt động học tập và phân tích dữ liệu học tập.

Trường THPT Bùi Hữu Nghĩa cũng khuyến khích lồng ghép nội dung về AI, đạo đức và an toàn khi sử dụng AI trong môn Tin học, hoạt động STEM, nghiên cứu khoa học, dự án học tập và hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp. Tổ Tin học đã tổ chức 3 buổi hướng dẫn học sinh sử dụng AI và tìm hiểu đạo đức khi sử dụng AI, với 1.570 học sinh tham gia. Đoàn trường phối hợp với Trường Đại học FPT tổ chức 2 buổi hướng dẫn sử dụng AI trong học tập, thu hút 100 học sinh tự nguyện tham gia.

Theo ông Danh Hoàng Nguyên, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT TP Cần Thơ, chuyển đổi số trong giáo dục đặt ra yêu cầu thay đổi tư duy quản lý, phương thức tổ chức dạy học và cách tiếp cận của người học, xã hội. Vì vậy, chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ của cán bộ công nghệ thông tin mà phải trở thành phương thức hoạt động mới của toàn ngành.

Ngành GD&ĐT xác định chuyển đổi số gắn với đổi mới quản lý, quản trị nhà trường, phương pháp dạy học, cải cách hành chính, phát triển dữ liệu số và nâng cao chất lượng phục vụ người học, người dân. Tuy nhiên, công tác này vẫn còn một số khó khăn. Các đơn vị sử dụng nhiều phần mềm khác nhau, dẫn đến việc cập nhật, chia sẻ và đồng bộ dữ liệu chưa thống nhất. Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu về kế thừa, rà soát, chuẩn hóa dữ liệu. Hạ tầng, thiết bị và đường truyền tại một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu.

Theo lãnh đạo Sở GD&ĐT thành phố, những khó khăn trong chuyển đổi số không thể giải quyết trong thời gian ngắn. Với quyết tâm, cách làm phù hợp và sự phối hợp đồng bộ, các điểm nghẽn sẽ từng bước được tháo gỡ, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị, đổi mới dạy học và chất lượng phục vụ người học.

Bài, ảnh: B.KIÊN