23/11/2018 - 22:50

Ông Trump quyết ủng hộ Saudi Arabia 

Hôm 22-11, Tổng thống Mỹ Donald Trump lần nữa “bảo vệ” Saudi Arabia khi khẳng định báo cáo của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) không kết luận Thái tử Mohammed bin Salman ra lệnh sát hại nhà báo Jamal Khashoggi.

Trước đó, một quan chức giấu tên tiết lộ CIA dựa trên nhiều nguồn tình báo xác định Thái tử Mohammed là người chỉ thị trực tiếp vụ ký giả Khashoggi bị giết bên trong lãnh sự quán Saudi Arabia ở Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ). Khi được hỏi điều này, Tổng thống Trump nói rằng ông có bản báo cáo và CIA chỉ “cảm thấy” chứ không kết luận Thái tử là người ra lệnh giết ông Khashoggi. Thay vào đó, lãnh đạo Mỹ cho biết cơ quan này đưa ra 2 khả năng: Thái tử Mohammed có dính líu và cũng có thể không; đồng thời nhắc lại việc Vua Salman cùng người kế vị vương quốc đến nay kiên quyết phủ nhận liên quan cái chết của nhà báo.

Tổng thống Trump cùng Đệ nhất phu nhân Melania chủ trì bữa tối Lễ Tạ ơn tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago. Ảnh: AP

Tuyên bố trên được đưa ra giữa thời điểm Thái tử Mohammed bắt đầu chuyến công du “các quốc gia A-rập anh em” lần đầu tiên kể từ sau vụ Khashoggi bị phanh phui. Và đây cũng không phải lần đầu Tổng thống Trump “bênh vực” Riyadh liên quan sự việc nói trên. Hồi đầu tuần, ông chủ Nhà Trắng mô tả quốc gia Vùng Vịnh là “đối tác kiên định” với các khoản đầu tư kỷ lục. Ông Trump cũng bác khả năng áp trừng phạt lên Thái tử Mohammed. Hiện nay, Quốc hội Mỹ cùng quan chức nhiều nước cáo buộc Tổng thống Trump phớt lờ vấn đề nhân quyền, bỏ qua trách nhiệm của Saudi Arabia trong vụ Khashoggi vì lợi ích kinh tế cũng như ảnh hưởng của Riyadh trên thị trường dầu mỏ. Tuy nhiên, theo quan điểm của ông Trump, Saudi Arabia là đồng minh rất quan trọng. Và nếu tuân theo các tiêu chuẩn cứng nhắc, Washington gần như sẽ không có đồng minh. “Chính sách của tôi rất đơn giản: nước Mỹ trên hết và đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại. Đó là những gì tôi đang làm” – ông Trump nói thêm.

Đến nay, phản ứng duy nhất của Mỹ là trừng phạt kinh tế 17 quan chức Saudi Arabia bị cho dính líu vụ Khashoggi. Trong động thái tương tự, Bộ Ngoại giao Pháp hôm 22-11 cho biết nước này sẽ áp chế tài 18 công dân quốc gia Vùng Vịnh như động thái ủng hộ phản ứng của các đối tác khu vực trong vụ nhà báo bị sát hại. Trước đó, Đức đã áp lệnh cấm đi lại với 18 công dân Saudi Arabia và đình chỉ hoạt động bán vũ khí cho Riyadh.

Nối gót Đức, Đan Mạch và Phần Lan cũng vừa đóng băng các thỏa thuận xuất khẩu vũ khí cho quốc gia Vùng Vịnh. Đan Mạch, Phần Lan tuy không phải nhà cung cấp vũ khí chính cho Riyadh nhưng quyết định của họ khuấy động làn sóng đang gia tăng, đặc biệt ở châu Âu về việc hạn chế xuất khẩu vũ khí cho Saudi Arabia.

CIA lo ngại Saudi Arabia phát triển vũ khí hạt nhân

Cùng với Khashoggi, New York Times cho biết các cơ quan tình báo Mỹ cũng đau đầu với câu hỏi Thái tử Mohammed có đang lập kế hoạch phát triển vũ khí hạt nhân hay không. Người thừa kế 33 tuổi hiện giám sát tiến trình đàm phán với Bộ Năng lượng và Bộ Ngoại giao Mỹ về việc xây dựng các nhà máy điện hạt nhân. Giá trị thỏa thuận lên tới 80 tỉ USD.

Lý do Riyadh đưa ra là muốn tự cung cấp nhiên liệu hạt nhân, bất chấp thực tế chi phí nhập khẩu rẻ hơn so với tự sản xuất. Điều này dấy lên lo ngại ở Washington, rằng Saudi Arabia có thể chuyển nhiên liệu hạt nhân thành dự án vũ khí bí mật. Đây cũng là những gì mà Mỹ và các đồng minh lo sợ Iran đang làm, trước khi các bên ký kết thỏa thuận hạt nhân năm 2015. Hồi đầu năm nay, Thái tử Mohammed cảnh báo nếu đối thủ Iran phát triển bom hạt nhân, Riyadh cũng sẽ sớm làm điều tương tự. Ông cũng kiên quyết từ chối cho phép Liên Hiệp Quốc thanh sát.

MAI QUYÊN (Tổng hợp)

 

Chia sẻ bài viết