Ông Tập Cận Bình (phải) và ông Lý Khắc Cường. Ảnh: Getty Images

Hôm nay, Quốc hội Trung Quốc bắt đầu nhóm họp nhằm thảo luận và thông qua những quyết sách kinh tế-xã hội cấp thiết, đồng thời tiến hành bỏ phiếu bầu ban lãnh đạo mới gồm chủ tịch và phó chủ tịch nước, thủ tướng và các phó thủ tướng, danh sách bộ trưởng. Bộ máy cầm quyền mới đánh dấu sự hoàn tất nhân sự cho giai đoạn 10 năm tới vốn đã được khởi động từ Đại hội toàn quốc lần thứ 18 Đảng Cộng sản Trung Quốc hồi tháng 11 năm ngoái.

Hai nhân vật quan trọng nhất cho chức danh Chủ tịch nước và Thủ tướng chính phủ được Quốc hội Trung Quốc bầu chọn trong cuộc họp dự kiến kéo dài 10 ngày lần này là ông Tập Cận Bình, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản, Phó Chủ tịch và ông Lý Khắc Cường, Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng chính phủ. Hai ông sẽ lần lượt thay thế Chủ tịch Hồ Cẩm Đào và Thủ tướng Ôn Gia Bảo.

Sự kỳ vọng của nhân dân Trung Quốc

Người dân Trung Quốc nhìn nhận Tổng Bí thư Tập Cận Bình là con người thật sự bình dị không chỉ trong lối sống cá nhân mà cả qua tiếp xúc với cử tri. Nhà lãnh đạo 59 tuổi này đã thể hiện là một nhà cải cách kinh tế, chống tham nhũng không khoan nhượng và theo đường lối dân tộc chủ nghĩa. Ông đã cam kết xây dựng nền kinh tế lớn thứ hai thế giới thành một xã hội cường thịnh và công bằng hơn. Từ khi được chọn làm Tổng Bí thư và Chủ tịch Quân ủy Trung ương, ông Tập Cận Bình đã ít nhất 9 lần đi thăm các lực lượng vũ trang nhằm khẳng định sự quan tâm của ông đối với quân đội, đồng thời thể hiện mối quan hệ "máu thịt", lòng trung thành giữa Đảng Cộng sản Trung Quốc và quân đội.

Theo hãng tin Mỹ AP, ông Tập Cận Bình lên nắm quyền lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc trong bối cảnh nước này đang "nổi sóng" trong một vụ xì-căng-đan tham nhũng bộc lộ cuộc đấu đá quyền lực bên trong nội bộ cấp cao của Đảng Cộng sản Trung Quốc. Sự bất bình trong dân chúng thì dâng cao do vấn nạn tham nhũng lan tràn, khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn, môi trường không khí, đất đai và nguồn nước bị xuống cấp. Tăng trưởng kinh tế chậm lại, căng thẳng vì tranh chấp lãnh hải cũng là vấn đề gây thêm bầu không khí chia rẽ trong xã hội và bộ máy lãnh đạo ở Trung Quốc. Tuy nhiên, theo ông Cheng Li, chuyên gia về chính trị Trung Quốc của Viện Brookings có trụ sở tại Washington (Mỹ), Tổng Bí thư Tập Cận Bình đã "biến những thách thức thành cơ hội". "Ông ấy đã xoay chuyển những thách thức thành những niềm kỳ vọng lớn của dân chúng vào năng lực lãnh đạo của ông"- Cheng Li nhận xét.

Người "phò tá" và thực hiện chính sách cho ông Tập Cận Bình là Thủ tướng tương lai Lý Khắc Cường, nhà lãnh đạo kinh tế được coi là đứng đầu của Trung Quốc hiện nay. Ông Lý được kỳ vọng sẽ ưu tiên triển khai các dự án đô thị hóa khổng lồ tại những vùng nông thôn xung quanh 270 thành phố khắp cả nước nhằm thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn. Vị lãnh đạo 57 tuổi này cũng phải tìm cách sử dụng khối dự trữ ngoại tệ hàng ngàn tỉ USD cho các dự án đầu tư phát triển.

Những thách thức ngày càng nghiêm trọng

Quốc gia đông dân nhất hành tinh hiện nay có tới 317 tỉ phú, chiếm 1/5 tổng số tỉ phú của thế giới. Nước này cũng có 2,7 triệu người thuộc hàng triệu phú. Tuy nhiên, theo báo cáo của Chương trình Phát triển Liên Hiệp Quốc, Trung Quốc có khoảng 13% dân số, tức 170 triệu người sống dưới 1,25 USD/ngày (khoảng 26.000 đồng/ngày).

Để thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa thành thị và nông thôn trong quá trình đô thị hóa kéo dài 10 năm tới, chính quyền Trung Quốc cần đầu tư số tiền lên đến 6.000 tỉ USD mới đáp ứng nhu cầu sinh sống của 400 triệu thị dân mới. Con số này quá lớn, lớn hơn tổng sản phẩm quốc nội (GDP) hiện nay của Trung Quốc.

Theo các chuyên gia, nếu muốn duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế trung bình 8% trong thập niên tới, Bắc Kinh phải giải quyết những thách thức cũ có thể ngày càng nghiêm trọng, như khoảng cách thành thị-nông thôn, hố sâu giàu nghèo, sự chậm tiến trong phát triển xã hội, xung đột tài nguyên-môi trường, ngoại thương mất cân đối, đầu tư quá nóng, trình độ giáo dục-công nghệ và sáng tạo thấp, tham nhũng, sự bất cập trong cơ chế bộ máy chính trị-công quyền. Thay đổi mô hình tăng trưởng bền vững thay thế nền kinh tế dựa vào sản xuất đơn giản gây ô nhiễm môi trường cũng là một trọng trách hết sức khó khăn.

Trong vấn đề tranh chấp lãnh hải, ông Tập Cận Bình tỏ ra cứng rắn. Vì thế, Trung Quốc nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng cường chi tiêu quân sự. Trong hơn 20 năm qua, Bắc Kinh đều chi cho quân sách quân sự "năm sau cao hơn năm trước". Năm 2012, ngân sách quân sự của Trung Quốc tăng tới 11,2%, lên mức 106,4 tỉ USD. Ngân sách trên thực tế có thể cao hơn nhiều. Như theo đánh giá của Bộ Quốc phòng Mỹ, tổng chi tiêu quân sự của Trung Quốc năm 2011 có thể từ 120-180 tỉ USD, cao hơn mức 91,5 tỉ USD mà Bắc Kinh công bố. Việc Bắc Kinh tăng ngân sách quân sự trong bối cảnh leo thang tranh chấp chủ quyền lãnh hải sẽ đánh mất lòng tin của các nước trong khu vực về một Trung Quốc cam kết theo đuổi chính sách "trỗi dậy hòa bình".

KIẾN HÒA (Tổng hợp)