Trong lúc siêu bão Sandy đang hoành hành và tàn phá dữ dội tại các khu vực duyên hải miền Đông nước Mỹ, thì có một số chia sẻ "xương máu" trong việc đối phó với thiên tai của chính người dân Nhật Bản, quốc gia thường hứng chịu các cơn bão lớn với sức gió có thể lên đến 150km/h, đã được đưa ra.

Giữa lúc hỗn loạn vì trận động đất năm 2011, người Nhật vẫn kiên nhẫn xếp hàng đợi đến lượt nhận dầu hỏa.

Qua đánh giá của bộ phận kỹ sư và hoạch định tại siêu đô thị duyên hải ở Tokyo, chỉ có một số ít quốc gia có sự chuẩn bị tốt để có thể đối phó với các hiện tượng thiên nhiên khắc nghiệt như ở Nhật Bản.

Theo tờ Bưu điện Washington của Mỹ, người Nhật thường có các đợt diễn tập thực tế. Trường học và các tòa nhà, văn phòng đều phải thường xuyên tổ chức những đợt diễn tập nghiêm túc và khẩn cấp, thậm chí đôi khi thủ tướng nước này cũng tham gia để cho thấy tầm quan trọng của việc làm trên.

"Nhiều người thừa nhận Nhật Bản là quốc gia hàng đầu trên thế giới luôn đặt mình vào tư thế sẵn sàng"- một phóng viên tạp chí Time của Mỹ nhận định như thế, sau khi Nhật Bản dành cho cả thế giới một cái nhìn đầy ngạc nhiên khi các công dân của họ xếp hàng một cách trật tự và tuân thủ theo nguyên tắc nghiêm ngặt trong việc ứng phó với thảm họa kép sóng thần và động đất tại quốc gia này hồi tháng 3-2011.

Theo nhiều cách, việc sẵn sàng đối phó trước những cơn bão là một sản phẩm phụ của những nỗ lực chuẩn bị để đương đầu với các trận động đất tại Nhật Bản. Bão và động đất càng khó lường trước và ẩn chứa thiệt hại về người và của nhiều hơn. Giới chức nước này luôn nhấn mạnh tất cả các công dân, không chỉ các cơ quan ứng phó khẩn cấp thiên tai, phải luôn ở vào tư thế sẵn sàng.

Bài học thứ hai mà các nước có thể học tập ở Nhật Bản chính là việc thiết kế hệ thống thoát nước ngầm to lớn và kiên cố. Tại quận Edogawa ở Thủ đô Tokyo, người ta đã cho xây dựng hệ thống thoát nước gồm các khoang khổng lồ dưới lòng đất có tác dụng giảm bớt đến 80% tình trạng ngập úng. Hệ thống thoát nước ngầm tại đây được thiết kế có chiều cao gần 25m và nối liền nhau bằng các đường hầm dài 6,4km.

Việc xây dựng các cao ốc sao cho chịu được sức tàn phá khủng khiếp của thiên tai cũng là kinh nghiệm đáng học hỏi ở người Nhật. Rất nhiều cao ốc ở Tokyo được thiết kế có thể chịu đựng được các trận động đất mạnh, và cũng có đủ khả năng đứng vững trước các cơn gió cực lớn do bão gây ra. "Các cao ốc hiện đại- và kiến trúc bê tông của Nhật Bản tức là hầu hết các tòa nhà cao tầng đều rất hiện đại- được xây dựng với nền móng được chôn sâu dưới đất, thiết kế được cho là tiến bộ nhất nhằm giảm sốc đồng thời cho phép công trình có thể di chuyển, đung đưa cùng với mặt đất. Điều này sẽ giúp các cao ốc tránh đổ sụp và tốt hơn việc phải cố trụ lại trong khi mặt đất vẫn đang chuyển động"- bình luận trên báo The Guardian của Anh hồi năm 2011.

Và kinh nghiệm cuối cùng được nhắc đến ở đây chính là nỗi sợ. Một nghiên cứu xuất bản hồi năm 2004 trên tạp chí nghiên cứu những rủi ro nhận thấy rằng công dân Nhật Bản chuẩn bị tốt hơn trước các cơn bão lớn, từ việc vạch ra các con đường trốn tránh, gia cố nhà cửa cho đến nhận các chính sách bảo hiểm nếu họ cho rằng đang "lo sợ" hay "rất lo sợ" chẳng hạn như bão lũ mà nhiều người đã từng làm.

Đáng ngạc nhiên ở chỗ là nghiên cứu trên cho thấy việc chuẩn bị đối phó không liên quan gì đến những người đã từng trải qua càng nhiều cơn bão hay thiệt hại từ bão trước đây. Điều này nói lên rằng chính nỗi sợ dường như đang "điều khiển" sự sẵn sàng của người dân Nhật Bản.

AN SINH (Theo Washington Post)