MAI QUYÊN

Lực lượng lao động đã về hưu của Trung Quốc đang tái gia nhập thị trường việc làm khi hầu hết các gia đình đối mặt gánh nặng tài chính ngày càng gia tăng, theo ghi nhận của tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP).

Gần 70% người già Trung Quốc có ý định trở lại làm việc sau khi nghỉ hưu. Ảnh: Global Times

Hai năm sau khi nghỉ việc tại căng tin một doanh nghiệp nhà nước, bà Zhao Yanfang gần đây đi làm lại cho một nhà hàng mì ở Bắc Kinh. “Tất cả là vì con trai tôi. Nếu không phải để hỗ trợ gia đình chúng nó, tôi sẽ không bao giờ bận tâm phải làm việc sau khi đã nghỉ hưu” - người phụ nữ 52 tuổi cho biết.

Bà Zhao là một trong số hàng triệu người về hưu ở Trung Quốc tiếp tục làm việc hoặc có ý định như vậy. Phần lớn họ đều đứng trước sức ép leo thang về tài chính khi chiến lược “zero COVID” mà Trung Quốc áp dụng thời gian qua làm tê liệt hoạt động kinh doanh và cản trở kinh tế nước nhà. Song song với ảnh hưởng tiêu cực từ chính sách chống dịch hà khắc, người về hưu đại lục cũng hưởng ứng lời kêu gọi của chính phủ trở lại làm việc khi cường quốc châu Á đối mặt với sự suy giảm lực lượng lao động do tốc độ già hóa nhanh chóng.

Trung Quốc bắt đầu tăng tuổi hưu

Theo số liệu của Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc, có 264 triệu người trên 60 tuổi ở đại lục vào cuối năm 2020 và con số này sẽ tăng lên 400 triệu (hơn 30% dân số) trong năm 2035. Về dân số trong độ tuổi lao động (16-64 tuổi), báo cáo của Liên Hiệp Quốc công bố hồi tháng 7 cho biết nhóm này sẽ giảm hơn 60% trong 8 thập kỷ tới. Theo Viện Khoa học Trung Quốc, quỹ hưu trí nhà nước đô thị của nước này có thể cạn tiền vào năm 2035.

Để bù đắp chi phí gia tăng cùng tình trạng suy giảm lực lượng lao động, nhiều quốc gia trên thế giới đang xem xét tăng tuổi nghỉ hưu chính thức. Chẳng hạn như Nhật Bản, nước này năm ngoái đã nâng tuổi nghỉ hưu từ 65 lên 70. Đức cũng có kế hoạch tăng tuổi hưởng lương hưu nhà nước từ 65 lên 67, nhưng phải đến năm 2031. Trong khi đó ở Pháp, tuổi nghỉ hưu chính thức là 62 và chính phủ đang nỗ lực khuyến khích mọi người tiếp tục làm việc cho đến 65 tuổi.

Về phần Trung Quốc, độ tuổi về hưu ở nước này đang ở mức thấp so với trung bình thế giới, với nam đủ 60 tuổi và nữ đủ 55 tuổi (50 tuổi đối với lao động giản đơn). Nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người già và thực tế mới xuất phát từ tốc độ lão hóa nhanh chóng của quốc gia, Trung Quốc hồi tháng 2 cho biết sẽ thực hiện điều chỉnh tăng tuổi nghỉ hưu theo lộ trình. Trước mắt, chính phủ đang triển khai chiến dịch truyền thông thôi thúc các cá nhân nhận thức giá trị của làm việc lâu hơn như một tham vọng nghề nghiệp. Trong tháng 8, chính phủ ra mắt một trang web đặc biệt để kết nối những người tìm việc lớn tuổi với các nhà tuyển dụng tiềm năng. Hiện tại, chuỗi thức ăn nhanh McDonald’s là một trong những công ty đầu tiên tuyển dụng nhân viên phục vụ ở độ tuổi nghỉ hưu ở Bắc Kinh, với thời gian làm việc 40 giờ/tuần và mức lương 488 USD/tháng.

Một khảo sát của nền tảng tuyển dụng Trung Quốc 51jobs.com gần đây cho thấy, các ngành dịch vụ và sản xuất là những lĩnh vực phổ biến để người cao tuổi tìm kiếm việc làm, đặc biệt đối với những người thiếu trình độ.

Về lâu dài, nhà nhân khẩu học Huang Wenzheng cho rằng không nên ép người già đi làm chỉ để tăng lực lượng lao động. Theo bà, chính phủ nên tăng phúc lợi cho người lao động và các cặp vợ chồng có con. “Chỉ có thể giải quyết vấn đề già hóa bằng cách cải thiện mức độ sẵn sàng sinh con của các cặp vợ chồng” - vị chuyên gia này nêu rõ.