HẠNH NGUYÊN (Theo Business Insider)

Khi chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine vẫn tiếp diễn, Tổ chức Hiệp ước Bắc Ðại Tây Dương (NATO) đang tăng cường hiện diện dọc sườn Ðông của liên minh này.

Binh sĩ Pháp và Romania trong cuộc tập trận của nhóm tác chiến NATO hồi tháng 9. Ảnh: Business Insider

Bước gia cố năng lực phòng thủ tập thể lớn nhất

Sau hội nghị thượng đỉnh đặc biệt của NATO vào ngày 24-2 năm nay (cũng là ngày nổ ra xung đột Nga - Ukraine), khối quân sự do Mỹ dẫn đầu đã quyết định thành lập 4 nhóm tác chiến mới tại các nước Ðông Nam châu Âu, gồm Bulgaria, Romania, Hungary và Slovakia. Các nhóm này sẽ kết hợp với 4 nhóm có sẵn tại Estonia, Litva, Latvia và Ba Lan được thành lập từ năm 2017 để phản ứng trước tình hình an ninh ngày càng xấu tại châu Âu sau vụ Nga sáp nhập bán đảo Crimea năm 2014.

Tại hội nghị khi đó, NATO cũng quyết định nâng cấp 4 nhóm tác chiến ở phía Bắc và mở rộng quy mô các nhóm tác chiến đa quốc gia từ cấp tiểu đoàn lên thành lữ đoàn. NATO hiện có khoảng 40.000 binh sĩ nằm dưới sự chỉ huy trực tiếp ở Ðông Âu, với 30.000 lính trong số này thuộc 8 nhóm tác chiến nói trên.

Quy mô các nhóm tác chiến rất đa dạng khi nhóm của Hungary chỉ có 900 binh sĩ còn Ba Lan là 11.600 binh sĩ. Theo NATO, quy mô và thành phần được thiết kế riêng cho các yếu tố địa lý và mối đe dọa cụ thể, nhưng những nhu cầu hậu cần, yếu tố chính trị cũng ảnh hưởng đến sự sắp xếp này.

NATO khẳng định thành lập 8 nhóm tác chiến là “hành động gia cố khả năng phòng thủ tập thể lớn nhất của liên minh trong một thế hệ”. Các nhóm tác chiến là lực lượng đa quốc gia đóng quân lâu dài tại nước chủ nhà và được thiết kế để hoạt động cạnh nhau cũng như tăng cường sức mạnh quân sự của quốc gia đó trong trường hợp xảy ra xung đột. Yếu tố đa quốc gia trong các nhóm tác chiến được cho là mang ý nghĩa răn đe Nga, bởi phát động cuộc tấn công vào nước chủ nhà đồng nghĩa tấn công tất cả các quốc gia thành viên NATO có đóng góp lực lượng trong nhóm tác chiến. Các nhóm tác chiến còn đóng vai trò lực lượng mũi nhọn, do vậy họ phải duy trì mức độ sẵn sàng chiến đấu cao để kéo dài thời gian chờ quân tiếp viện đến chiến trường.

Trong cuộc xung đột, các nhóm tác chiến sẽ được tiếp ứng bởi Lực lượng đặc nhiệm liên quân sẵn sàng chiến đấu rất cao” (VJTF), lực lượng 5.000 quân với mức độ sẵn sàng chiến đấu cao nhất của NATO. VJTF có thể bắt đầu triển khai trong vòng 2 ngày, so với một tuần của Lực lượng Phản ứng nhanh (NRF). Vì thế, VJTF còn được coi là lực lượng mũi nhọn giúp NRF có thêm thời gian điều động lực lượng.

Mặt khác, NATO cũng sẽ mở rộng số lượng lực lượng sẵn sàng chiến đấu cao và có thể hợp nhất với VJTF, NRF. Các nước thành viên đã nhất trí tăng cường khả năng củng cố lực lượng dọc sườn Ðông của liên minh, trải dài từ Biển Baltic ở phía Bắc xuống tới Biển Ðen ở phía Nam, bằng cách bố trí sẵn trang thiết bị và phát triển thêm năng lực triển khai tiền phương vốn cần thiết cho giai đoạn đầu của cuộc chiến.

Nhiệm vụ không đơn giản

Tuy nhiên, tiếp nhận và hòa nhập với lượng lớn binh sĩ NATO không phải là chuyện dễ, thậm chí đối với những quốc gia muốn đối phó Nga.

Trong chuyến thăm Estonia hồi tháng 9, Ðô đốc Rob Bauer, Chủ tịch Ủy ban quân sự NATO, lưu ý các nước chủ nhà cần đảm bảo rằng họ có thực lực tiếp nhận binh sĩ, đạn dược và phương tiện bổ sung, cũng như đảm bảo khả năng xây dựng, hỗ trợ các cơ sở mà những lực lượng này cần để huấn luyện. Estonia, quốc gia tiếp nhận một trong 4 nhóm tác chiến ở phía Bắc, đang nâng cấp các cơ sở quân sự để tiếp nhận binh sĩ NATO, nhưng đồng thời phải tìm cách cân bằng giữa lực lượng hiện có và lực lượng sắp đến. Estonia cũng sẽ phải xác định họ cần thêm bao nhiêu căn cứ lâu dài.

Nỗ lực cải thiện mức độ sẵn sàng chiến đấu của NATO trong khi tiếp tục hỗ trợ Ukraine cho thấy liên minh gồm 30 quốc gia thành viên này coi Nga là “mối đe dọa trực tiếp và lớn nhất đối với an ninh của các đồng minh cũng như hòa bình và ổn định tại khu vực châu Âu - Ðại Tây Dương.