Lệnh cấm nhập khẩu dầu Nga của chính quyền Mỹ có thể làm hài lòng các nhà hoạch định chính sách đang tìm cách siết chặt trừng phạt Mát-xcơ-va, nhưng đây lại là gánh nặng đối với tầng lớp lao động xứ cờ hoa khi giá nhiên liệu bị đẩy lên mức cao kỷ lục kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

Giá xăng ở Mỹ tăng mạnh những ngày gần đây. Ảnh: Getty Images

Tối 8-3, Tổng thống Mỹ Joe Biden chính thức công bố lệnh cấm nhập khẩu dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của Nga. Cùng ngày, Anh cho biết sẽ có động thái tương tự vào cuối năm nay trong khi các quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU) đặt mục tiêu giảm 2/3 lượng khí đốt nhập khẩu từ Nga.

Đây là vòng trừng phạt mới của phương Tây, nhắm vào một trong những lĩnh vực kinh tế cốt lõi của Nga để phản đối chiến dịch quân sự đặc biệt mà nước này phát động ở Ukraine. Theo JP Morgan, lệnh cấm cùng các biện pháp trước đó sẽ khiến nền kinh tế Nga suy giảm 12,5%. Tuy nhiên, các đòn trả đũa không chỉ tác động một chiều tới Mát-xcơ-va mà còn tạo ra những ảnh hưởng nghiêm trọng cho Mỹ và đồng minh. Chính Tổng thống Biden cũng thừa nhận, động thái “bảo vệ tự do” này có thể buộc người Mỹ đối mặt giá nhiên liệu leo thang sau nhiều ngày tăng chóng mặt.

Hiện các nước châu Âu vẫn lệ thuộc vào dầu khí của Nga với 40% nhu cầu khí đốt và 25% nhu cầu dầu mỏ của khu vực do Mát-xcơ-va cung cấp. Trong khi đó, Mỹ không phải nhà mua dầu hàng đầu của Nga và kết quả thăm dò của Reuters/IPOS cho thấy 80% người dân Mỹ ủng hộ lệnh cấm mà chính quyền áp đặt. Nhưng các nhà chuyên môn lo ngại đòn trừng phạt đẩy giá xăng dầu leo thang có thể khiến lạm phát trong nước tiếp tục tăng cao, đe dọa sự ổn định của nền kinh tế và ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống người dân Mỹ về lâu dài.

Theo dữ liệu từ AAA, giá xăng trung bình tại Mỹ hiện vượt ngưỡng 4USD/gallon, mức cao nhất sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Để giảm bớt tác động của lệnh cấm, Tổng thống Biden và nhóm cố vấn trước đó đã thảo luận một loạt động thái bổ sung, bao gồm giải phóng 30 triệu thùng dầu từ nguồn dự trữ chiến lược  để hạ nhiệt tình trạng thiếu hụt. Các quan chức chính quyền cũng khởi động tiến trình đối thoại với những quốc gia sản xuất dầu khác như Venezuela để giữ giá ổn định.

Nhìn chung, tờ Newsweek cho rằng một lệnh trừng phạt khắc nghiệt đối với Nga được giới tinh hoa chính trị ở Washington cổ súy có thể không ảnh hưởng lớn đến người dân có điều kiện ở đô thị lớn, thay vào đó tầng lớp lao động nghèo và dân nông thôn mới là đối tượng bị tổn thương bởi giá nhiên liệu tiêu tốn tới 20% ngân sách của một số hộ gia đình.  Vì vậy, theo Newsweek, lệnh cấm nhập khẩu dầu với những hệ quả được báo trước sẽ là vấn đề chính trị tiềm tàng trong năm bầu cử giữa kỳ; đồng thời là “phép thử” xem cử tri Mỹ sẵn sàng “hy sinh” bao nhiêu trên chiến tuyến đối phó  Nga và bảo vệ Ukraine.

MAI QUYÊN (Tổng hợp)