MAI QUYÊN (Tổng hợp)

Trong một cảnh báo, Tổng thống Mỹ Joe Biden mô tả Trung Quốc như “quả bom hẹn giờ” đe dọa phần còn lại của thế giới. Bởi theo ông chủ Nhà Trắng, những thách thức mà cường quốc châu Á đang đối mặt về kinh tế và nhân khẩu học có thể trở thành lý do cho những hành động cứng rắn tiếp theo của Bắc Kinh.

Giá tiêu dùng Trung Quốc giảm  trong tháng 7 nhưng giá lương thực dự kiến sẽ sớm tăng. Ảnh: Getty Images

Phát biểu tại buổi gây quỹ chính trị hôm 10-8, Tổng thống Biden cho biết Trung Quốc “đang gặp rắc rối” khi tăng trưởng chậm lại, số người trong độ tuổi nghỉ hưu đông hơn độ tuổi lao động còn tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên ở mức cao kỷ lục hơn 20%. Ông Biden khẳng định không muốn gây hấn với Bắc Kinh, nhưng Nhà Trắng sẽ theo dõi chặt chẽ các diễn biến liên quan, chẳng hạn như với Sáng kiến ​“Vành đai và Con đường” của Bắc Kinh mà theo Mỹ là “bẫy nợ” đối với các nền kinh tế đang phát triển. “Trung Quốc có khó khăn. Điều này không tốt vì khi những kẻ quyết đoán gặp vấn đề, họ sẽ gây ra những điều tai hại” - ông Biden nói. Cho đến nay, đây là một trong những chỉ trích trực tiếp nhất mà Tổng thống Biden đưa ra về đối thủ kinh tế và địa chính trị hàng đầu của Mỹ.

Theo Hãng tin Bloomberg, dữ liệu Tổng thống Biden đưa ra có phần sai lệch nhưng các thống kê quan trọng phản ánh triển vọng chung về Trung Quốc vẫn rất ảm đạm. Trước đó, số liệu do Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS) công bố cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 7 của nước này giảm 0,3% so với cùng kỳ năm ngoái, đánh dấu lần giảm đầu tiên kể từ tháng 2-2021. Chỉ số giá sản xuất (PPI) giảm tháng thứ 10 liên tiếp, với mức giảm 4,4% sâu hơn dự báo trong tháng 7 so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 11-2020 Trung Quốc chứng kiến cả CPI và PPI cùng giảm, đẩy nền kinh tế hàng đầu khu vực rơi vào giảm phát trong bối cảnh xuất khẩu chậm lại, thị trường bất động sản lao dốc và người tiêu dùng bắt đầu thắt lưng buộc bụng.

Tình hình này tương phản với Mỹ và các nền kinh tế lớn châu Âu, nơi lạm phát cao liên tục và phải tăng lãi suất nhiều lần để kiềm chế. Trong khi lạm phát tiêu diệt sức mua thì giảm phát là tin xấu cho tăng trưởng, đặc biệt với một quốc gia từng là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu. So với năm trước đó, Tổng sản phẩm quốc nội của Trung Quốc tăng trưởng chậm hơn dự kiến ​​là 5,5% trong nửa đầu năm. Theo các học giả về quan hệ quốc tế, tình hình có thể tệ hơn nếu những quốc gia khác noi theo Mỹ hạn chế đầu tư vào Trung Quốc, dẫn đến lo ngại về tác động lan tỏa đối với kinh tế toàn cầu.

Nếu như hơn 30 năm trước, sự giảm phát của Nhật Bản diễn ra hòa bình, nhiều chuyên gia cảnh báo bất ổn tương tự với Trung Quốc cần được theo dõi chặt chẽ bởi nó có thể để lại hậu quả không lường trước được cả về kinh tế và chính trị ở nơi khác. Giáo sư tại Trường Nghiên cứu Quốc tế Cấp cao Johns Hopkins Hal Brands cho biết để “bù đắp” thách thức gây ra do kinh tế và rắc rối địa chính trị gia tăng, Trung Quốc sẽ có hành động quyết đoán hơn trong thời gian tới nhằm vượt qua Mỹ trở thành cường quốc quân sự hàng đầu. “Điều này giải thích tại sao nguy cơ xảy ra xung đột, chẳng hạn như chiến tranh ở Đài Loan là cao nhất trong thập kỷ này. Trung Quốc sẽ có năng lực quân sự mạnh hơn bao giờ hết, ngay khi kinh tế nước này đạt đến đỉnh điểm và bắt đầu suy giảm so với Mỹ” - ông Brands dự đoán.