Lối sống của những “cậu ấm cô chiêu” Iran đã làm dấy lên sự phẫn nộ của công chúng thời gian gần đây trong bối cảnh các lệnh cấm vận của Mỹ đang khiến nền kinh tế quốc gia Trung Đông lao đao và đời sống của đa số người dân khốn khó do đồng tiền mất giá.

Những bữa tiệc xa hoa như thế này bị chỉ trích dữ dội tại Iran. Ảnh: WP

Theo tờ Bưu điện Washington, họ không ngần ngại phô trương sự giàu có của mình trên mạng xã hội Instagram, trên các phương tiện truyền thông cũng như trên đường phố thủ đô Tehran. Họ không tiếc tiền tổ chức những bữa tiệc hào nhoáng, mua những món đồ đắt tiền, những chiếc xe hơi bóng loáng cũng như đi nghỉ mát tại những nơi sang trọng. Họ dễ dàng làm việc tại các cơ quan nhà nước, được cấp học bổng và tự do đi lại.

Dư luận Iran đã một phen “dậy sóng” khi cháu gái của nhà sáng lập Cộng hòa Hồi giáo Ruhollah Khomeini hồi năm ngoái khoe ảnh chụp tại thủ đô Luân Đôn (Anh) bên chiếc túi xách trị giá 3.800 USD, cũng như sau khi Sasha Sobhani, con trai của một nhà ngoại giao Iran, khoe những bức ảnh chụp tại các hòn đảo của Hy Lạp và trên những chiếc du thuyền chứa đầy rượu sâm banh. Ngọn lửa chỉ trích được thổi bùng khi một tài khoản Instagram có tên “Hội con nhà giàu Tehran” giới thiệu cuộc sống xa hoa của một số “cậu ấm cô chiêu” bằng hình ảnh những bữa tiệc bên bể bơi, những bữa ăn tối “độc nhất vô nhị”…

Thậm chí, nhiều người Iran đã lên tiếng chống lại sự bất bình đẳng cũng như nền văn hóa gia đình trị mà theo họ chỉ thiên vị “aghazadeh” – những đứa trẻ được sinh ra trong giới thượng lưu. Tháng rồi, Kambiz Mehdizadeh, con rể của Tổng thống Hassan Rouhani, đã buộc phải từ chức chỉ sau 2 ngày làm Cục trưởng Cục Khảo sát Địa chất vì bị phản đối dữ dội và bị dính cáo buộc về chủ nghĩa thân hữu. Đối với nhiều người dân Iran, nhờ mối quan hệ với Tổng thống Rouhani, Mehdizadeh mới có được chức vụ như vậy.

Vụ việc trên diễn ra sau một chiến dịch được phát động hồi mùa hè năm ngoái khi người dân Iran trên các phương tiện truyền thông xã hội kêu gọi giới chính trị gia công khai thừa nhận những đặc quyền mà con cái được hưởng từ địa vị của cha mẹ họ. Mahdi Sadrossadati, một giáo sĩ bảo thủ nổi tiếng với 256.000 lượt theo dõi trên Instagram còn chỉ trích Rasoul Tolouei, con trai của một chỉ huy nghỉ hưu Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), vì đã chụp hình “tự sướng” trước một con hổ trong ngôi biệt thự của mình cũng như đã tổ chức bữa tiệc xa hoa dành cho cô con gái mới 2 tuổi. “Một người đàn ông mới 25 tuổi không thể tự mình giàu có như vậy. Người dân Iran đang vất vả kiếm tiền mua tã cho con họ. Anh đang sống ở đâu mà không thấy điều này” – ông Sadrossadati viết trên Instagram.

Tháng 11 năm ngoái, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tái áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Iran, khiến cho ngành dầu mỏ, ngân hàng và thương mại của nước này điêu đứng. Nền kinh tế gặp khó khăn làm cho tỷ lệ thất nghiệp tại nước này ở mức cao và đồng nội tệ mất hơn một nửa giá trị. Tỷ giá hối đoái trên thị trường chợ đen hiện nay là 149.000 rial/USD, khiến cho chi phí sinh hoạt tăng cao và hàng nhập khẩu trở nên khó tiếp cận hơn.

Tuy nhiên, ngay cả trước khi Washington tái áp đặt các lệnh cấm vận đối với Tehran, sự bất bình đẳng cũng đã gia tăng ở Iran. “Hệ thống kinh tế của Iran không đối xử những người ở nấc dưới cùng của nấc thang kinh tế giống như những người ở trên đỉnh thang” - Djavad Salehi-Isfahani, giáo sư kinh tế tại Đại học Công nghệ Virginia (Mỹ), nhận định. Và theo Reza Akbari, nhà nghiên cứu về chính trị của Iran tại Viện nghiên cứu chiến tranh và hòa bình có trụ sở tại Washington, những điều kiện kinh tế khó khăn hiện nay đã sinh ra “sự oán hận lạ thường đối với nạn tham nhũng, gia đình trị và aghzadeh - nơi miễn nhiễm với những thực tế hỗn loạn của đất nước này”.

TRÍ VĂN