Giới chuyên gia và giới chức Indonesia cảnh báo, việc Taliban toàn quyền kiểm soát Afghanistan có thể khiến các chiến binh Hồi giáo cũng như các nhóm cực đoan ở Indonesia tạo ra mối đe dọa an ninh lớn hơn đối với quốc gia Ðông Nam Á nằm cách Afghanistan chừng 6.000km này.

Các tay súng mạng lưới khủng bố JI. Ảnh: AFP

Muhammad Taufiqurrohman, nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu chủ nghĩa cấp tiến và chống cực đoan hóa đặt tại thủ đô Jakarta cho biết, một số nhóm chiến binh và tổ chức cực đoan đã ăn mừng sự tiếp quản của Taliban đối với Afghanistan trên mạng xã hội cũng như trong các nhóm chat trực tuyến. “Việc Taliban tiếp quản Afghanistan được xem là liều thuốc tinh thần giúp các phần tử thánh chiến và Hồi giáo ở Indonesia tiếp tục đấu tranh thành lập chính phủ Hồi giáo và áp đặt luật Hồi giáo Sharia hà khắc” - ông Taufiqurrohman nhận định.

Theo ông Taufiqurrohman, một số phần tử thánh chiến tuyên bố muốn đến Afghanistan để học các chiến lược quân sự từ Taliban, cũng như muốn sử dụng kỹ năng mà chúng có được để lật đổ chế độ ở Indonesia. Ông này tiết lộ, không ít nhóm lâu nay thúc giục Jakarta áp đặt luật Hồi giáo hà khắc, trong khi nhiều nhóm khác cố gắng ly khai khỏi Indonesia và thành lập chính phủ Hồi giáo riêng. Indonesia là quốc gia thế tục và là đất nước Hồi giáo lớn nhất thế giới, nhưng đa số người dân nơi đây thực hiện tín ngưỡng Hồi giáo ôn hòa.

Ðược biết, khi xung đột nổ ra ở Syria, các chiến binh thánh chiến ở Indonesia đã công khai tuyên bố trung thành với tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS), đồng thời không giấu ý định gia nhập chi nhánh IS tại Syria. Cơ quan chống khủng bố quốc gia Indonesia (BNPT) ước tính, hơn 1.200 tay súng Indonesia đã đến Iraq và Syria để gia nhập IS kể từ năm 2014. Một số người không đến được Iraq và Syria thì tiến hành các cuộc tấn công khủng bố trong nước. Ðáng chú ý nhất là vụ tấn công hồi năm 2016 tại trung tâm Jakarta, khiến 8 người thiệt mạng, và vụ tấn công hồi năm 2018 tại Surabaya, thành phố lớn thứ hai Indonesia, khiến 28 người thiệt mạng. Kể từ đó, liên tiếp xuất hiện nhiều cuộc tấn công quy mô nhỏ do những tín đồ IS thực hiện trên khắp Indonesia.

Giới chuyên gia dự đoán, việc Taliban tiếp quản Afghanistan có thể mở đường cho sự tái xuất của mạng lưới khủng bố Jemaah Islamiyah (JI), một trong những tổ chức đầu tiên đưa các tay súng đến trại huấn luyện quân sự ở Afghanistan sau khi Taliban lần đầu nắm quyền kiểm soát quốc gia Tây Nam Á này hồi năm 1996. Sau khi về nước, các tay súng JI đã tiến hành một loạt vụ tấn công khủng bố đẫm máu bằng kiến thức và kỹ năng học được ở Afghanistan. Ðáng lo ngại, các cuộc tấn công trên đất Indonesia gia tăng sau khi liên quân do Mỹ dẫn đầu tràn sang Afghanistan lật đổ chính quyền Taliban sau sự kiện 11-9-2001.

“JI có mối liên hệ lịch sử với Taliban. Họ có chung hệ tư tưởng với Taliban về việc thành lập chính phủ Hồi giáo ngay tại quốc gia của mình. Họ đã trả đũa cuộc tấn công của Mỹ vào Afghanistan và luôn mong ước có thể mô phỏng theo Taliban. Việc Taliban tiếp quản Afghanistan có thể truyền cảm hứng, thu hút nhiều người tham gia JI” - Nasir Abbas, cựu thành viên của JI, cho biết. Theo Abbas, khi Taliban giành lại quyền kiểm soát, nhiều thành viên của JI đã vui mừng và ước rằng chúng có thể đến Afghanistan để học hỏi Taliban. Noor Huda Ismail, nghiên cứu sinh Trường nghiên cứu quốc tế S. Rajaratnam thuộc Ðại học Công nghệ Nanyang (Singapore), lo ngại rằng hậu quả có thể rất thảm khốc nếu điều đó xảy ra.

JI từng chịu trách nhiệm triển khai một số vụ tấn công chết người ở Indonesia, gồm vụ đánh bom ở đảo Bali hồi năm 2002 khiến 202 người thiệt mạng. Sau vụ tấn công cuối cùng diễn ra hồi năm 2007, JI được cho vẫn tiếp tục hoạt động, chiêu mộ thành viên, gây quỹ và tích trữ vũ khí. Theo BNPT, JI có thể đã chiêu mộ khoảng 6.500 thành viên trước khi Taliban giành lại quyền kiểm soát Afghanistan. “Việc JI hoạt động và gieo rắc bạo lực trở lại chỉ còn là vấn đề thời gian” - ông Taufiqurrahman cảnh báo.

 Chuẩn tướng Eddy Hartono, Giám đốc thực thi pháp luật của BNPT, cho hay hiện đơn vị này đang theo dõi chặt chẽ những ai ủng hộ Taliban, đồng thời cùng các cơ quan và đơn vị khác xây dựng chiến lược chống lại các thông điệp cực đoan bạo lực, tiếp tục đàn áp các mạng lưới khủng bố hoạt động ở Indonesia nhằm làm suy yếu mối đe dọa của chúng đối với đất nước vạn đảo này.

TRÍ VĂN (Theo Channel News Asia)