Không cần đi quá xa, quanh Hà Nội vẫn có những khu rừng, miền quê, bản làng và dòng khoáng nóng đủ để một cuối tuần trở thành hành trình đổi nhịp: gần thiên nhiên hơn, chậm hơn, giàu trải nghiệm hơn.

Những mảng tường từ gạch đá ong đặc trưng ở Đường Lâm làm nền cho những khoảnh khắc đẹp của du khách. (Ảnh: Mai Mai/Vietnam+)

Sau những ngày len giữa dòng xe, lịch họp và màn hình máy tính/điện thoại, nhu cầu về một chuyến đi không quá xa nhưng đủ để “đổi gió” ngày càng rõ nét. Không nhất thiết phải tìm một điểm đến nổi tiếng hay lấp kín lịch trình bằng những điểm check-in, mà một căn nhà hướng núi, buổi sáng thong dong khua mái chèo trên mặt hồ, bữa cơm có “màu sắc” địa phương hay một đêm ngủ giữa nhà sàn... đôi khi thật đủ cho một cuối tuần.

Đó cũng là cách xu hướng du lịch đang thay đổi: từ đi để “xem” sang đi để sống cùng không gian của điểm đến, giữa thiên nhiên, tĩnh tại và những trải nghiệm có dấu ấn văn hóa. Và đáng nói là, trong bán kính khoảng 120 km từ Hà Nội, có không ít những lựa chọn như vậy.

Đường Lâm: Ăn bữa cơm quê, sống nhịp làng xưa

Cách Hà Nội khoảng 50 km, làng cổ Đường Lâm hấp dẫn theo cách khác, là nơi để tìm lại một phần ký ức của làng quê Bắc Bộ. Những bức tường đá ong vàng nâu, cổng làng, giếng nước, sân đình và những ngôi nhà cổ tạo mang đến không gian mà đô thị hiện đại ngày càng hiếm gặp.

Trải nghiệm không nên bỏ qua là đạp xe xuyên làng rồi ăn bữa cơm trong không gian nhà cổ. Thay vì chỉ đứng trước một ngôi nhà chụp ảnh, du khách có thể bước vào bên trong, nghe câu chuyện của gia đình đang sinh sống tại đó, thưởng thức những món ăn địa phương và quan sát cách một di sản tiếp tục tồn tại trong đời sống hôm nay.

Ẩm thực Đường Lâm cũng là trải nghiệm đáng nhớ. Gà mía, tương bần, chè lam, kẹo lạc, bánh tẻ... là những món đặc trưng có thể thử hoặc mua về.

Đường Lâm có nhiều trải nghiệm ẩm thực cho du khách. (Ảnh: Mai Mai/Vietnam+)

Điều thú vị của Đường Lâm nằm ở chỗ du khách không chỉ đến để nhìn một ngôi làng cổ, mà có thể chạm vào đời sống của ngôi làng ấy. Một bữa cơm, một câu chuyện với người dân hay tìm hiểu quy trình làm một hũ tương đôi khi có sức gợi nhiều hơn một điểm check-in được sắp đặt.

Đồng Đò: Một ngày không cần lịch trình

Nếu chỉ có một ngày cuối tuần, khu vực hồ Đồng Đò (Sóc Sơn, Hà Nội) là lựa chọn khá vừa vặn. Những triền đồi xanh bao quanh mặt hồ tạo nên không gian phù hợp cho chuyến nghỉ ngơi của gia đình trẻ và nhóm bạn yêu thích: thuê một căn lưu trú ven hồ, bỏ bớt lịch trình, dành thời gian cho chính mình.

Trải nghiệm “đinh” ở Đồng Đò là chèo Sup hoặc kayak vào sáng sớm. Khi mặt hồ còn phẳng lặng, ánh sáng đầu ngày phủ nhẹ lên những sườn đồi, việc ngồi trên chiếc Sup giữa không gian tĩnh mịch đem đến cảm giác rất khác với những hoạt động du lịch thông thường.

Sau đó, bạn có thể trở về homestay, ăn sáng, đọc sách hoặc đơn giản là ngồi bên hồ ngắm thiên nhiên. Đến chiều, một bữa BBQ ngoài trời với gà đồi, cá hồ và các món nướng là lựa chọn hợp với không khí.

Sức hấp dẫn của Đồng Đò nằm ở chính những khoảng trống. Không phải chuyến đi nào cũng cần thêm hoạt động. Có những ngày nghỉ chỉ cần một mặt hồ, một căn nhà và vài giờ không phải liếc điện thoại, thế là đủ.

Giới trẻ Việt với trải nghiệm cắm trại ở Hồ Đồng Đò. (Ảnh: Thu Hương)

Ba Vì: Chữa lành bằng màu xanh

Cách trung tâm Hà Nội chỉ khoảng 60km, Ba Vì có lợi thế đặc biệt: rời thành phố chưa lâu, du khách đã có thể bước vào một không gian rừng núi đủ sâu để cảm nhận sự thay đổi của nhiệt độ, âm thanh và nhịp sống.

Trải nghiệm đáng thử nhất là đi bộ xuyên rừng Vườn quốc gia Ba Vì. Những cung đường lên cao đưa du khách qua các tầng cây xanh, những đoạn đường quanh co và không khí mát mẻ. Không cần một hành trình trekking quá nặng, chỉ đơn giản là dành thời gian đi bộ chậm, ngồi dưới tán cây và tạm cất điện thoại cũng sẽ mang đến cảm giác “reset” rõ rệt.

Ba Vì cũng là vùng đất của những sản vật mang hương vị núi đồi. Gà đồi, dê núi, cá sông Đà, sữa và các sản phẩm từ sữa Ba Vì là những lựa chọn dễ tìm. Một bữa gà nướng sau buổi đi rừng, thêm ly sữa tươi hoặc hộp bánh sữa mua về làm quà... sẽ giúp chuyến đi thêm hương vị bản địa.

Điều đáng giá nhất ở Ba Vì có lẽ không phải là phải đi hết các điểm tham quan. Đó là cảm giác được ở trong màu xanh đủ lâu để cơ thể chậm lại.

Đường lên đền thờ Bác ở Ba Vì băng qua rừng nguyên sinh của Vườn Quốc gia Ba Vì. (Ảnh: Minh Hiếu/Vietnam+)

Kim Bôi: Ngâm mình trong khoáng nóng, ăn một mâm cỗ Mường

Khoảng 70-80 km từ Hà Nội, Kim Bôi (Phú Thọ) mang đến trải nghiệm có phần khác biệt: du lịch gắn với chăm sóc sức khỏe và văn hóa bản địa.

Ngâm mình dưới làn khoáng nóng là trải nghiệm không nên bỏ qua. Sau một ngày di chuyển hoặc khám phá vùng núi, được thả người trong dòng nước ấm giữa không gian xanh là kiểu nghỉ ngơi phù hợp với cả gia đình lẫn những người muốn tạm rời nhịp sống đô thị.

Kim Bôi sẽ thú vị hơn nếu không dừng ở một khu nghỉ dưỡng. Hãy dành thời gian thưởng thức ẩm thực của người Mường, đặc biệt là cỗ lá, cơm lam, gà nướng, cá suối, rau rừng và thịt trâu nấu lá lồm.

Một mâm cỗ lá bày trên lá chuối, những món ăn dân dã mang hương vị núi rừng và câu chuyện phía sau cách ăn, cách tiếp khách của người Mường khiến bữa tối trở thành một phần của hành trình khám phá văn hóa bản.

Ở Kim Bôi, một ngày có thể bắt đầu bằng hoạt động đi giữa núi rừng và kết thúc bằng ngâm mình trong làn nước ấm. Cơ thể được nghỉ trước khi người ta kịp nhận ra mình đã mệt.

Bữa cơm sắc màu ở bản Mường. (Ảnh: Mai Mai/Vietnam+)

Giang Mỗ: Ngủ nhà sàn, nghe tiếng chiêng giữa thung lũng

Nếu muốn tìm một trải nghiệm có chiều sâu văn hóa hơn, Giang Mỗ (nằm dưới chân núi Mỗ, thuộc xã Thung Nai, tỉnh Phú Thọ, khu vực Hòa Bình cũ) là điểm đáng để dành ít nhất một đêm.

Bản Mường ấy nằm giữa không gian núi non, với những ngôi nhà sàn và đời sống cộng đồng vẫn giữ được nhiều nét truyền thống. Cái hay ở đây không nằm ở một công trình nổi tiếng mà ở chính cách văn hóa tồn tại trong đời sống hàng ngày.

Vì thế, trải nghiệm đáng giá nhất là ngủ một đêm trong nhà sàn và tham gia sinh hoạt cộng đồng. Buổi tối, thay vì trở về khu nghỉ dưỡng khép kín, du khách có thể ăn cơm cùng chủ nhà, trò chuyện, thưởng thức những tiết mục văn nghệ truyền thống hoặc nghe tiếng chiêng giữa không gian núi rừng.

Bữa cơm có thể gồm cơm lam, thịt lợn bản, gà, cá suối, rau rừng, thịt trâu nấu lá lồm - những món ăn không chỉ để thưởng thức mà còn giúp câu chuyện về văn hóa Mường trở nên gần gũi hơn.

Điều đặc biệt là ở Giang Mỗ, du khách không phải “xem” văn hóa như một tiết mục biểu diễn. Nếu ở lại đủ lâu, bạn có thể sống thử một đêm trong chính không gian văn hóa ấy như một người con của bản.

Sớm bình yên ở bản Mường Giang Mỗ. (Ảnh: TTXVN)

Đây có lẽ là một trong những xu hướng đáng chú ý nhất của du lịch hiện nay: người trẻ muốn biết phía sau một điểm đến đẹp là ai, họ sống thế nào và những giá trị văn hóa ấy đang được gìn giữ ra sao.

Hương Sơn: Đi chậm giữa núi, nước và sự tĩnh tại

Khoảng 60-70 km về phía nam Hà Nội, Hương Sơn thường được biết đến với chùa Hương và mùa lễ hội. Nhưng nếu chọn một thời điểm ngoài cao điểm, nơi đây lại có diện mạo yên tĩnh hơn nhiều.

Ngồi thuyền trên suối Yến rồi đi bộ giữa núi đá vôi, chùa và động là trải nghiệm đặc trưng nhất. Khi không có dòng người đông đúc, hành trình trên mặt nước trở nên chậm rãi. Hai bên là núi, cây xanh và những khoảng trời mở ra theo từng khúc sông. Sau đó, việc đi bộ vào quần thể di tích khiến chuyến đi có thêm một lớp trải nghiệm về đời sống tinh thần.

Ẩm thực Hương Sơn cũng có những sản vật riêng, nổi bật là rau sắng; ngoài ra có mơ Hương Sơn, chè củ mài và các món ăn dân dã vùng Mỹ Đức.

Nếu Ba Vì là chữa lành bằng rừng, Kim Bôi là chữa lành bằng nước khoáng, thì Hương Sơn mang đến một dạng nghỉ ngơi khác: sự tĩnh tại.

Không cần phải tìm kiếm một điều gì quá lớn. Một chuyến thuyền chậm, một đoạn đường núi, một ngôi chùa vắng và vài giờ không có tiếng thông báo điện thoại cũng có thể là đủ.

Giới trẻ ngày nay có xu hướng tìm về thiên nhiên để "chữa lành." (Ảnh minh họa: Mai Mai/Vietnam+)

​Đi gần để đi sâu hơn

Sáu điểm đến, sáu cách nghỉ ngơi khác nhau. Ba Vì dành cho người cần màu xanh; Đồng Đò cho một cuối tuần không lịch trình; Kim Bôi cho nhu cầu nghỉ dưỡng và chăm sóc cơ thể; Đường Lâm và Giang Mỗ dành cho những ai muốn tìm lại kết nối với văn hóa bản địa; Hương Sơn phù hợp với một hành trình thiên về sự tĩnh lặng.

Điểm chung là tất cả đều không quá xa Hà Nội, nhưng có khả năng đưa du khách ra khỏi nhịp sống quen thuộc. Có lẽ đó mới là điều đáng nói nhất về xu hướng du lịch gần hiện nay. Người ta không nhất thiết cần một chuyến đi xa hơn, mà cần một chuyến đi sâu hơn.

Sâu vào rừng, vào một ngôi làng, vào một bữa cơm địa phương, vào một câu chuyện văn hóa hay đơn giản là sâu hơn vào chính khoảng thời gian dành cho mình. Và đôi khi, để tìm lại cảm giác ấy, không cần một chuyến bay. Chỉ cần đi khỏi Hà Nội một đoạn vừa đủ./.

M.Mai (Vietnam+)