HẠNH NGUYÊN (Tổng hợp)

Sáng 22-11, Chính phủ Israel đã bỏ phiếu thông qua thỏa thuận ngừng bắn để đảm bảo phong trào Hồi giáo Hamas thả 50 con tin bị bắt giữ ở Dải Gaza.

Theo thỏa thuận, Israel đồng ý ngừng bắn 4 ngày và phóng thích 150 người Palestine bị giam giữ ở Israel. Ðổi lại, các tay súng Hamas sẽ thả 50 phụ nữ và trẻ em Israel, theo nhóm từ 12-13 người/ngày.

Gia đình của các con tin Israel biểu tình kêu gọi chính phủ giải cứu những người bị bắt cóc ở Gaza. Ảnh: Getty Images

Hãng tin Reuters dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ cho hay các con tin sẽ được thả trong vòng 24 giờ kể từ khi thỏa thuận được công bố, trong đó nhóm con tin đầu tiên có thể sẽ được trả tự do vào sáng 23-11. Quan chức này cho rằng trong số 50 con tin dự kiến được thả theo thỏa thuận sẽ có 3 người Mỹ.

Thỏa thuận còn bao gồm việc Tel Aviv cho phép 300 xe tải chở hàng viện trợ vào Gaza từ phía Ai Cập mỗi ngày, trong khi nhiên liệu cũng sẽ được tiếp tế cho dải đất này. Sau đợt ngừng bắn 4 ngày, cứ mỗi ngày ngừng bắn tiếp theo sẽ có thêm 10 con tin Israel được thả, theo tờ The Times of Israel.

Trong tuyên bố cùng ngày, phía Hamas xác nhận họ đã đạt thỏa thuận trên với Israel. Theo tổ chức này, mọi hoạt động trên không của Israel tại phía Nam Gaza sẽ ngừng trong 4 ngày, trong khi không lưu ở phía Bắc ngừng từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều theo giờ địa phương. Tuy nhiên, Hamas nhấn mạnh các chiến binh của họ “vẫn đặt tay trên cò súng và luôn cảnh giác nhằm bảo vệ người dân”.

Chính phủ Israel đã họp đến đầu giờ sáng 22-11 để xem xét thỏa thuận trên, vốn do Qatar, Ai Cập và Mỹ làm trung gian. Phát biểu trước chính phủ, Thủ tướng Benjamin Netanyahu khẳng định thỏa thuận giải cứu con tin là quyết định khó khăn nhưng đúng đắn. Theo ông Netanyahu, sự can thiệp của Tổng thống Mỹ Joe Biden đã góp phần cải thiện thỏa thuận, để có thêm một số con tin được trả tự do trong khi chỉ phải đưa ra nhượng bộ ít hơn. Ðến nay, Hamas chỉ thả tự do 4 con tin, trong khi 1 con tin được giải cứu và 2 con tin khác
thiệt mạng.

Tuy nhiên, nhiệm vụ lớn hơn của Israel vẫn không thay đổi. “Chính phủ Israel, quân đội Israel và các lực lượng an ninh sẽ tiếp tục cuộc chiến để đưa về tất cả những người bị bắt cóc, loại bỏ Hamas và đảm bảo rằng không còn bất kỳ mối đe dọa nào đối với Nhà nước Israel từ Gaza”, Chính phủ Israel nhấn mạnh trong tuyên bố sau cuộc bỏ phiếu về thỏa thuận thả con tin.

Thỏa thuận trên, nếu được thực thi, sẽ đánh dấu bước đột phá ngoại giao lớn nhất và là đợt ngừng bắn quan trọng đầu tiên kể từ khi xung đột Israel - Hamas bùng nổ ngày 7-10. Israel nói Hamas đã tiến hành cuộc tấn công bất ngờ vào miền Nam nước này, giết chết khoảng 1.200 người và bắt 240 người làm con tin. Ðáp trả lại, quân đội Israel phát động chiến dịch ném bom liên tục và tấn công trên bộ ở Gaza, khiến 13.300 người thiệt mạng.

Tại sao đạt thỏa thuận vào lúc này?

Theo tờ The Guardian, Chính phủ Israel đang chịu sức ép rất lớn từ dư luận trong nước về việc đạt tiến triển trong giải cứu con tin. Gia đình của các con tin đã đẩy mạnh chiến dịch mang tên “Ðưa họ về nhà”, gặp gỡ các thành viên nội các chiến tranh của Israel hôm 20-11. Cuộc tấn công quân sự của Israel ở miền Bắc Gaza chỉ giải cứu được 1 con tin.

Sức ép quốc tế cũng dâng cao nhằm phản ứng trước tình hình nhân đạo ngày càng tuyệt vọng tại Gaza. Chiến dịch quân sự của Israel đã gây ra cuộc khủng hoảng dân sự khi lương thực, nước, nhiên liệu và thuốc men đều thiếu thốn nghiêm trọng, 1,7 triệu trong số 2,3 triệu dân Gaza phải đi lánh nạn và chỉ có 10/36 bệnh viện đang hoạt động.

Tuần rồi, 68% người dân Mỹ đã bày tỏ sự ủng hộ lệnh ngừng bắn, cho thấy những lo ngại tại nước này rằng Israel đã đi quá xa trong chiến dịch quân sự đáp trả. Hamas cũng đang thất thế trên chiến trường khi quân đội Israel đã có thể kiểm soát nhiều khu vực rộng lớn ở phía Bắc Gaza, gồm cả thành phố Gaza. Phía Israel cho biết đã gây tổn thất nặng nề cho 10/24 tiểu đoàn của Hamas và giới lãnh đạo của tổ chức này được cho là đã chạy xuống phía Nam Gaza.

Ủy ban Bảo vệ nhà báo (CPJ) ghi nhận 48 nhà báo đã thiệt mạng trong 6 tuần xung đột giữa Israel và Hamas, tăng so với 42 đồng nghiệp xấu số trên toàn cầu trong cả năm 2022. Đây là tháng chết chóc nhất đối với phóng viên chiến trường kể từ khi bắt đầu thực hiện thống kê hơn 3 thập niên trước.