Bà con ở khu vực 3, phường Bùi Hữu Nghĩa, quận Bình Thủy, TP Cần Thơ đều ngợi khen gia đình ông Nguyễn Văn The và bà Nguyễn Thị Liên ở hẻm 300: đó là một gia đình hạnh phúc, từ công việc làm ăn, nuôi dạy con cái đến những việc làm từ thiện họ đều “chung sức chung lòng”... Năm 2009, gia đình này được tặng bằng khen “Gia đình văn hóa tiêu biểu” của quận Bình Thủy.

* Từ môi trường giáo dục

Ông Nguyễn Văn The hiện là cán bộ Trường THPT chuyên Lý Tự Trọng. Hằng ngày, ông đều rảo qua các dãy phòng, kiểm tra bàn ghế, hệ thống chiếu sáng, nhắc nhở học sinh giữ gìn bàn ghế, trường lớp, cơ sở vật chất... Thấy phòng học, phòng chuyên môn nào có đèn không cháy hoặc bàn ghế gãy, ông The đều nhanh chóng thay cái mới, bởi quan niệm của ông: phải đảm bảo điều kiện tốt nhất để các em học sinh có thể học tập tốt. Đã 30 năm làm việc, ông The rất được Ban giám hiệu nhà trường tin tưởng, các thế hệ học sinh yêu quý vì sự tận tâm, cần mẫn. Ông The còn là Ủy viên Ban chấp hành Đảng ủy, Phó Bí thư chi bộ, Tổ trưởng Tổ Công đoàn Hành chính - Văn phòng của trường. Ông nói: “Ở trong ngành giáo dục, dù tôi không trực tiếp trên bục giảng nhưng đã công tác trong môi trường giáo dục, tôi phải giữ gìn tư cách, tác phong chuẩn mực từ chuyện đi đứng, nói năng đến giao tiếp với các thầy cô, cán bộ và học sinh trong trường...”.

Bà Nguyễn Thị Liên là vợ của ông The, hiện là Tổ trưởng Tổ Hành chính - Quản trị, Phó Chủ tịch Công đoàn, thủ quỹ của Trường Dạy trẻ khuyết tật TP Cần Thơ. Chúng tôi có dịp đến thăm trường. Bà Liên hướng dẫn chúng tôi, vừa bước vào khuôn viên, nhiều em học sinh mừng rỡ chạy ra nắm tay bà. Bà Liên trao đổi với các em bằng cách ra dấu tay. Bà cho biết: các em khoe với bà hôm nay được điểm cao và được ăn cơm ngon. Bà Liên tâm sự: “Các em đã kém may mắn hơn các bạn cùng trang lứa. Mỗi lời nói, hành động và việc làm không chỉ của thầy cô mà cả những cán bộ, nhân viên của trường đều phải xuất phát từ trái tim thì mới gắn bó lâu dài với công việc này được”. Hầu hết học sinh ở đây đều nội trú. Được biết, mỗi ngày đi làm, bà Liên đều xuống bếp ăn của trường tham vấn cho các cô nấu thức ăn gì cho các em. Trưa bà lại đi một vòng kiểm tra các em ngủ, nghỉ. Thấy phần ăn chưa thật đầy đủ mà kinh phí không nhiều, bà Liên cùng các cán bộ, giáo viên và học sinh trong trường trồng rau cải thiện bữa ăn. Buổi tối, học sinh trong trường đã quen với hình ảnh bà Liên đi đến từng phòng nhắc nhở các em học bài, làm bài, chăm sóc từng cái quạt, ly nước... như bàn tay mẹ. Sự tỉ mẩn, nhiệt tâm ấy đã làm cho nhiều thế hệ học sinh ở đây yêu quý bà.

Vợ chồng ông Nguyễn Văn The và bà Nguyễn Thị Liên.

Có thể thấy rằng, tuy vợ chồng ông The - bà Liên không trực tiếp giảng dạy nhưng công tác lâu năm trong ngành giáo dục đã hình thành những đức tính mô phạm. Vừa qua, ông The -bà Liên hãnh diện vì cả hai đều được nhận Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp giáo dục và Huy hiệu Bác Hồ.

* Đồng lòng chia sẻ với người nghèo...

Qua lời ông Trần Văn Đô, Trưởng Khu vực 3 giới thiệu, chúng tôi hiểu rằng: Bà con ở khu vực quý gia đình ông The - bà Liên là một gia đình văn hóa tiêu biểu mà còn là những mạnh thường quân nhiệt tâm của địa phương... Ở khu vực 3, trong những công trình như: Nhà thông tin, nâng cấp các con hẻm, hệ thống thoát nước... đều có sự đóng góp của gia đình ông The. Ngày trước, hẻm 300 vốn bằng đất đá, thường xuyên “nắng bụi mưa sình”. Chính ông The - bà Liên cùng các hộ đã hùn tiền mua đá, cát về lấp những ổ gà, đoạn hẻm thấp ứ ngập nước để việc đi lại dễ dàng và an toàn hơn. Hiện nay, hễ đoạn nào có ổ gà, bong trốc là ông The lại tự mua cát về san lấp.

Các đợt vận động quyên góp trao tặng các hộ nghèo, người già neo đơn đều được gia đình ông The đóng góp bằng khả năng của mình. Đặc biệt, đã thành lệ, vào đầu mỗi năm học gia đình này góp vào quỹ khuyến học khu vực vài trăm cuốn tập và tiền để giúp học sinh nghèo. Những người nghèo trong khu vực 3 nhắc đến vợ chồng ông The với lòng biết ơn sâu sắc. Chẳng hạn như trường hợp ông Hồ Văn Hoàng, ngụ hẻm 300, gia cảnh “thiếu trước hụt sau”, vợ lại mắc bệnh nan y. Ông Hoàng đi làm thuê kiếm sống từng ngày. Vợ ông dù bệnh nhưng phải ráng đi lặt rau mướn để kiếm sống cho gia đình. Vợ chồng ông The thường lui tới thăm hỏi động viên và tặng tiền, gạo cho gia đình ... Bà con còn nói rằng, hễ nghe có trường hợp nào nghèo khó, bệnh hiểm nghèo, dù không hề quen biết, ông bà cũng gửi tặng gạo, tiền. Ông The tâm sự: “Điều kiện kinh tế của gia đình chúng tôi tuy không thật dư dả nhưng cũng gọi là đầy đủ. Tôi muốn chia sẻ phần nhỏ những khó khăn, thiếu thốn của những gia đình nghèo. Làm những việc này vợ chồng tôi thấy vui!”.

Ông The - bà Liên được bà con lối xóm quý trọng, tin tưởng vì lối sống giản dị, chân thành. Có những gia đình xảy ra xung đột, cãi vã, hoặc những trường hợp nhậu nhẹt, gây rối, vợ chồng ông đều tìm cách tiếp cận, chí tình khuyên nhủ nên đã chuyển biến. Như ông H. lúc trước thường xuyên “sáng say chiều xỉn”, có khi gây mất trật tự làng xóm. Ông The tới lui động viên, kiên trì phân tích thiệt hơn mà đến nay ông H. đã bỏ hẳn rượu, đi kiếm việc làm và giờ đã ổn định...

* Đồng cam cộng khổ

Căn nhà một trệt một lầu của ông The - bà Liên nằm nép mình bên những gốc cây cổ thụ trong hẻm 300, khu vực 3. Phía dưới là những phòng trọ cho sinh viên thuê, cả gia đình ở tầng trên. Tuy chỗ ở của gia đình hơi nhỏ hẹp nhưng vật dụng được bài trí rất gọn gàng, ngăn nắp. Hôm chúng tôi đến, ông The đang cùng đọc sách với cháu ngoại, bà The cùng cô con gái đang chuẩn bị cơm sáng. Cả nhà nói chuyện với nhau thật đầm ấm, vui vẻ.

Ông The quê ở Phong Điền còn bà Liên quê ở Phụng Hiệp, Hậu Giang. Năm 1980, cả hai người cùng vào làm nhân viên Trường THPT chuyên Lý Tự Trọng. Năm 1982, họ cưới nhau. Một năm sau, cô con gái đầu lòng và duy nhất của ông bà ra đời. Ông The -bà Liên nói rằng đó là giai đoạn vô cùng vất vả, gian nan: Không có đất sản xuất, ở nhà công vụ, con nhỏ... Thời gian rảnh ông The chạy xe đạp ôm tới khuya mới về. Bà Liên thì nuôi heo, gà, vịt và buôn bán. Bà nói: “Tôi đã từng bán đủ thứ: chuối nướng, tạp hóa, chè, nước giải khát, bắp nấu, mía ghim, cóc ổi...”. Khi kinh tế tạm ổn định, ông bà dồn vốn vào nuôi gần chục con heo với vài trăm con vịt, gà. Không may, trong cùng một năm, vịt, gà, heo đều bị bệnh dịch chết hết... Họ lại động viên, an ủi nhau phải cố gắng bươn chải làm lại từ đầu. Năm 1990, bà Liên chuyển về công tác tại Trường Dạy trẻ khuyết tật TP Cần Thơ. Vượt khó khăn, bà Liên đi học trung cấp kế toán, trung học sư phạm... để nâng cao nghiệp vụ. Năm 2000, sau nhiều năm tằn tiện, dành dụm ông bà đã mua được căn nhà hóa giá. Tận dụng những phòng trống phía dưới, ông bà cho thuê nhà trọ...

Cô con gái duy nhất của hai vợ chồng là chị Nguyễn Ngọc Trang đã tốt nghiệp trung cấp mầm non, đi dạy một thời gian giờ đang học đại học Lưu trữ văn bản. Giờ chị Trang đã lập gia đình, có một con và vẫn sống chung với cha mẹ. Được biết, chị Trang còn là Phó Bí thư Chi đoàn khu vực 3. Ông bà The - Liên tâm sự: Làm cha làm mẹ, chúng tôi luôn nghĩ mình là những người bạn lớn của con, luôn lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của con, dạy con làm những điều có ích. Chị Trang cho biết: “Cha mẹ rất quan tâm đến cuộc sống của vợ chồng tôi, hễ có khó khăn gì là cha mẹ luôn ở bên cạnh động viên và giúp đỡ”. Mỗi buổi tối, gia đình ông The lại quây quần bên nhau, ăn cơm, xem ti vi và kể cho nhau nghe những việc đã làm trong ngày. Cô cháu ngoại lúc nào cũng góp vài tiết mục văn nghệ thiếu nhi cho cả nhà xem. Bà Liên khoe: “Gia đình tôi lúc nào cũng đầy ắp tiếng cười!”...

* * *

Gia đình ông The - bà Liên là một trong những nhân tố tích cực của địa phương, tác động đến phong trào xây dựng đời sống văn hóa của địa phương. Ông Trần Văn Đô, Trưởng khu vực 3, cho biết: “Địa phương đang kiện toàn và phát triển các mô hình “CLB Gia đình văn hóa”. Gia đình ông The sẽ là gương điển hình mẫu mực để xây dựng phong trào này”.

Bài, ảnh: Đăng Huỳnh