“Câu chuyện về cậu học trò nghèo đạp xe hàng trăm cây số đi thi đại học với gói hành lý mang theo ngoài tập, sách là chai nước trắng 5 lít và 5 đòn bánh tét đã làm cho em ấn tượng rất sâu sắc. Sau khi đọc bài về cậu học trò Trương Văn Dương đăng trên Báo Tuổi trẻ, đêm đó về phòng, em đã không ngủ được. Từ ngày hôm đó, em quyết tâm sẽ làm lại cuộc đời ngay khi còn đang chữa bệnh ở trung tâm...”. Đây là lời bộc bạch của học viên Hiếu với tôi trong một lần tôi đến công tác tại Trung tâm Chữa bệnh giáo dục lao động xã hội (CBGDLĐXH) TP Cần Thơ.

Mỗi ngày, sau giờ lao động ở xưởng dệt chiếu, Hiếu thường nghiền ngẫm tờ báo hay quyển sách rồi mới đi vào giấc ngủ. Năm nay Hiếu vừa tròn 20 tuổi, là con trai út trong một gia đình khá giả ở tỉnh Kiên Giang. Tháng 7 tới nữa là tròn một năm Hiếu đến trung tâm này. Đang học lớp 12, bị bạn bè rủ rê, Hiếu dính vào ma túy hồi nào không hay. Đến khi gia đình phát hiện, Hiếu đã nghiện nặng. Khi các bạn cùng lớp đang tất bật học chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp cuối cấp và thi đại học, Hiếu phải thôi học để gia đình đưa vào đây cai nghiện.

Thời gian đầu vào trung tâm xa nhà, vốn đã quen được gia đình cưng chiều, thêm những cơn nghiện ma túy cứ hành hạ nên Hiếu mang tâm trạng buông xuôi, chán chường. Một lần, người bạn cùng phòng rủ Hiếu đến góc truyền thông để đọc sách, báo. Hiếu đã đọc được bài báo viết về Dương. Hiếu tâm sự: “Cảm giác hối hận cứ ngập trong lòng em sau khi em đọc xong bài báo đó. Em tự hỏi bản thân tại sao trong hoàn cảnh như thế, Dương vẫn mong muốn được tiếp tục đi học, còn mình thì...? Và em đã khóc vì hối hận, đã làm buồn lòng cha mẹ và gia đình phải xấu hổ...”.

Một góc truyền thông với nhiều loại sách, báo và tạp chí dành cho học viên đang cai nghiện tại Trung tâm CBGDLĐXH TP Cần Thơ.

Từ hôm đó, Hiếu luôn tuân thủ những quy định trung tâm dành cho học viên, hăng say cùng các học viên làm việc ở xưởng dệt chiếu. Sau thời gian lao động, Hiếu tham gia chơi bóng chuyền với những học viên cùng phòng và lấy lại được sức vóc của chàng trai trẻ. Động tác thuần thục, đưa tay đẩy thanh dệt chiếu, Hiếu cho biết: “Ngày trước khi còn ở nhà, em hiếm khi cầm tờ báo hay quyển sách lên đọc, trừ sách giáo khoa học trên lớp. Bây giờ thì khác rồi, ngày nào không mượn báo, sách về đọc là em thấy thiếu thiếu sao ấy. Cũng nhờ đọc sách, báo mà em biết và học được nhiều điều xảy ra hàng ngày trong cuộc sống”. Đưa những cọng lác vào khung dệt, Hiếu cứ luôn miệng chọc ghẹo mấy người bạn cùng làm bên cạnh. Còn Ngô Khén, học viên ở khu B, nói: “Khoảng 4 giờ chiều sau khi làm việc ở xưởng se nhang xong là tôi cùng mấy học viên nữa đến góc truyền thông để thư giãn. Những kiến thức về tác hại của ma túy, về lây nhiễm bệnh HIV/AIDS từ những tờ bướm tờ rơi được đặt ở góc truyền thông thật sự bổ ích cho những học viên ở đây”.

Với khẩu hiệu: “Sáng thể dục, trưa lao động, chiều thể thao, tối cất cao tiếng hát”, Ban lãnh đạo Trung tâm CBGDLĐXH TP Cần Thơ luôn xem việc chăm lo đời sống tinh thần cho học viên là một trong những yếu tố quan trọng góp phần giúp học viên cai nghiện thành công. Tháng 6-2009, được sự hỗ trợ của Dự án Step và Thư viện TP Cần Thơ, trung tâm đã đầu tư 5 góc truyền thông cho 5 khu ở của học viên. Tại những góc truyền thông, bên cạnh những tờ bướm, tờ rơi với những kiến thức về ma túy, phòng chống HIV/AIDS được trưng bày trên kệ còn có các loại báo ngày, tạp chí và những loại sách khoa học đời sống. Mỗi góc truyền thông như thế đều có một cán bộ y tế của trung tâm quản lý. Ngoài tổng số 300 đầu sách tặng cho các góc truyền thông, Thư viện TP Cần Thơ còn luân chuyển 300-400 đầu sách khác nhau cho các góc truyền thông của trung tâm vào mỗi quý. Một số gia đình của học viên sau khi đến thăm con, thấy sự hữu ích của góc truyền thông mang lại cho con em, họ về nhà mang sách của gia đình hoặc mua rồi mang đến tặng cho trung tâm.

Ban lãnh đạo trung tâm luôn tạo mọi điều kiện cho học viên mượn sách, báo, cập nhật thông tin hàng ngày. Nếu học viên đi lao động về không kịp mượn thì học viên cùng phòng có thể mượn hộ rồi về phòng chuyền tay nhau đọc. Một số học viên có trình độ học vấn thấp cũng được theo học các lớp học văn hóa tại trung tâm. Ông Nguyễn Văn Mai, Trưởng phòng Giáo dục-Hòa nhập cộng đồng của trung tâm, phấn khởi cho biết: “Góc truyền thông dành cho học viên là mô hình mới và chỉ có ở trung tâm này. Nhiều học viên của trung tâm đã có những chuyển biến tích cực từ suy nghĩ đến hành động từ khi các em tham gia góc truyền thông”.

Là người quản lý góc truyền thông của khu A, bạn Kính cho biết, sau giờ lao động ở xưởng may, Kính mượn sách, tạp chí, báo ngày ở góc truyền thông về phòng đọc trong lúc nghỉ trưa. Riêng buổi tối, Kính có thời gian đọc được nhiều hơn. Cũng nhờ có góc truyền thông mà Kính đã hiểu biết hơn về những thông tin về HIV/AIDS, những biện pháp phòng, chống lây nhiễm HIV/AIDS. Theo Kính, đây là một hoạt động giúp học viên vừa có kiến thức thông qua việc đọc sách, báo, vừa sử dụng thời gian học tập, cai nghiện một cách hiệu quả.

Ông Dương Văn Khương, Phó Giám đốc Trung tâm CBGDLĐXH TP Cần Thơ, cho biết: “Học viên ở trung tâm phần nhiều là những thanh niên trẻ, nhu cầu trao đổi, cập nhật thông tin về xã hội rất cao. Từ khi thực hiện góc truyền thông, chúng tôi nhận thấy nhiều chuyển biến tích cực từ học viên. Cách cư xử, nói chuyện của học viên với học viên, học viên với giáo dục viên cũng hòa nhã, lễ phép hơn. Chúng tôi nghĩ rằng bên cạnh những hoạt động của trung tâm trong việc giúp học viên từ bỏ ma túy thì góc truyền thông là hết sức bổ ích, nơi giúp các học viên mở mang kiến thức, học tập những tấm gương vượt khó trong đời thường được thể hiện qua những bài báo, quyển sách. Đó cũng là phương pháp giúp các học viên vượt qua những lầm lỗi của bản thân, chuyển biến để nhận thức, hành vi, phấn đấu học tập cai nghiện tốt để hoàn lương, trở về với gia đình”.

Bài, ảnh: THẢO MỘC