Trên chuyến tàu 527 của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân ra thăm Hòn Khoai, lòng tôi bồi hồi khi thấy đảo từ xa. Tuy là lần thứ ba ghé đảo nhưng trong tôi vẫn dâng trào niềm tự hào về vị Anh hùng gắn với Hòn Khoai - Anh hùng, liệt sĩ, thầy giáo Phan Ngọc Hiển.

Một góc Hòn Khoai. 

Chiếc ghe vượt qua những con sóng bạc đầu đưa tôi cùng đoàn phóng viên vào bờ gợi lại kỷ niệm của 4 năm trước. Cũng thời gian này, năm 2022, tôi vinh dự tham gia chuyến công tác của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Vùng 5 Hải quân đến Hòn Khoai. Nhớ mãi chiều đó, sóng rất lớn, tạt ướt áo các phóng viên trên ghe, dù vậy ai cũng háo hức. Khi đứng trên Hòn Khoai, nhìn ra mênh mông biển nước, tôi thấy yêu thiết tha biển, đảo Tổ quốc Việt Nam. Hôm nay, lên thăm đảo lần nữa, tôi chợt nhớ những đồng nghiệp cùng chuyến đi. Tôi nhắn tin lên nhóm Zalo lập từ năm 2022, mọi người đều xúc động.

Hòn Khoai!

Sự đổi mới của Hòn Khoai hôm nay không chỉ có những tuyến đường được bê tông hóa, ô tô đưa đoàn lên đến trạm radar... mà còn có các dự án trọng điểm đang được xây dựng: tuyến cao tốc Cà Mau - Đất Mũi, tuyến giao thông kết nối từ Mũi Cà Mau ra đảo Hòn Khoai và Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai. Các công trình hoàn thành sẽ nối đất liền và đảo Hòn Khoai, để Hòn Khoai trở thành "Lục địa cực Nam" của đất nước. Hòn Khoai đã chuyển mình và sẽ chuyển mình bứt phá mạnh mẽ hơn nữa. Tôi nghĩ, tiếp nối "Áo mới Cà Mau", sẽ có bài hát về "áo mới" Hòn Khoai, vì tương lai Hòn Khoai sẽ là hòn ngọc ở cực Nam của Tổ quốc. Gần thôi…

Trong gió xuân mơn man trên vùng biển cuối trời Tổ quốc, tôi nhớ lần đầu ra thăm đảo vào năm 2014. Đường lên đỉnh Hòn Khoai chưa có ô tô. Mọi người đều đi bộ. Tôi và anh em phóng viên vai vác ba lô, vượt qua những con dốc, mồ hôi ướt đẫm. Lúc đó, trên trạm radar chỉ có vài chiếc xe gắn máy, các anh bộ đội chạy xuống rước những anh, chị lớn tuổi lên. Nhìn tay lái các anh vững vàng, tôi nghĩ sóng gió ngoài kia nào sá chi với những người lính đảo.

Ông Lý Rotha, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND TP Cần Thơ, tặng quà và chúc Tết các đơn vị trên đảo Hòn Khoai. 

Nhắc đến Hòn Khoai, nhiều người đều biết cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai diễn ra vào ngày 13-12-1940, do Anh hùng Phan Ngọc Hiển chỉ huy. Cuộc khởi nghĩa diễn ra thần tốc và kết thúc thắng lợi. Nhưng ngày 22-12-1940, quân Pháp bắt Anh hùng Phan Ngọc Hiển và nhiều người tham gia khởi nghĩa. Ngày 12-7-1941, quân Pháp xử bắn Anh hùng Phan Ngọc Hiển cùng các đồng chí tại Sân vận động Cà Mau. Anh hùng Phan Ngọc Hiển hô to: "Đả đảo đế quốc Pháp! Đông Dương độc lập muôn năm! Đảng Cộng sản Đông Dương muôn năm!".

Tên của Anh hùng Phan Ngọc Hiển gắn liền với cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai, với quê hương Cà Mau anh hùng hơn 85 năm qua. Với tôi - một người con của TP Cần Thơ, Anh hùng Phan Ngọc Hiển còn là niềm tự hào của đất Tây Đô. Vì ông sinh ra, lớn lên, học tập tại Cần Thơ, trước khi về dạy học và hoạt động cách mạng ở Cà Mau. Anh hùng Phan Ngọc Hiển còn có nhiều năm làm báo. Trong đó có cộng tác cho tờ báo An Hà, với nhiều bài xã luận và phóng sự. Ngày nay, ở phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ, có khu mộ của mẹ Anh hùng Phan Ngọc Hiển. Phường Ninh Kiều cũng có Trường THPT Phan Ngọc Hiển.

Hiểu thêm về thân thế, sự nghiệp cách mạng của Anh hùng Phan Ngọc Hiển, tôi và các anh, chị, em trong đoàn đại biểu TP Cần Thơ thêm nhiều xúc động khi trở lại Hòn Khoai trong chuyến công tác này. Đó không chỉ là hành trình động viên, thăm, tặng quà các đơn vị đóng quân trên đảo mà còn là sự tri ân, vinh dự của những người con Cần Thơ vượt hàng trăm cây số ra thăm nơi Anh hùng Phan Ngọc Hiển và các đồng đội đã anh dũng chiến đấu, mưu trí khi đối mặt kẻ thù; sẵn sàng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Hơn 85 năm trước, Anh hùng Phan Ngọc Hiển và các đồng đội đã đánh chiếm hải đăng trên Hòn Khoai để góp phần khẳng định ý chí quật cường, không thể khuất phục của quân dân Cà Mau, góp thêm một cuộc tiến công vào kẻ thù trong hào khí Khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940. Hơn 85 năm sau, ánh sáng trên hải đăng Hòn Khoai đang soi đường, dẫn lối cho những con tàu đi đến phồn vinh, thịnh vượng. Và dưới ngọn cờ vẻ vang của Đảng, Hòn Khoai đã và đang tỏa sáng.

Giữa biển trời Tây Nam của Tổ quốc, tôi nguyện luôn chắc tay bút như những người lính luôn chắc tay súng bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc!

"Ta còn gởi lửa trong than

Gởi người trong đất, đất mang tên người

Đất này là đất Bốn mươi

Phan Ngọc Hiển đất sáng ngời tên anh"

(Trích bài thơ "Đất Viên An", Nguyễn Bá).

Bài, ảnh: PHẠM TRUNG