Dự thảo Quy hoạch chung TP Cần Thơ đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, đối với lĩnh vực nhà ở, đơn vị tư vấn đề xuất chiến lược phát triển nhà ở gắn liền với mô hình đô thị đa trung tâm, đa dạng phân khúc, ưu tiên giải pháp đô thị xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm khẳng định vị thế đô thị hạt nhân vùng ĐBSCL.

Khu nhà ở Vincom Shophouse Cần Thơ trên đường 30-4 rất khang trang, hiện đại.

Theo dự thảo quy hoạch, Cần Thơ định hướng phát triển nhà ở đồng bộ với quá trình đô thị hóa, phân bố dân cư, việc làm và hệ thống hạ tầng. Thành phố ưu tiên phát triển nhà ở tại các khu vực có hạ tầng hoàn thiện và khả năng tạo việc làm cao, hạn chế tối đa tình trạng phát triển nhà ở phân tán, thiếu kết nối.

Đối với khu vực đô thị trung tâm, thành phố ưu tiên mô hình phát triển nén, tăng tỷ trọng nhà ở cao tầng và chung cư kết hợp thương mại dịch vụ. Tại các khu đô thị mới và các cực tăng trưởng, quy hoạch yêu cầu đa dạng hóa loại hình từ căn hộ cao cấp, trung lưu đến nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Quỹ đất dành cho nhà ở xã hội và người lao động sẽ được bố trí tại các khu vực thuận tiện giao thông, gắn liền với khu công nghiệp và các trung tâm dịch vụ thiết yếu.

Một điểm nhấn quan trọng trong định hướng phát triển nhà ở là việc từng bước tăng mật độ cư trú dọc các tuyến giao thông công cộng khối lượng lớn (mô hình TOD). Các tổ hợp “nhà ở - việc làm - thương mại - dịch vụ” quanh các nhà ga (metro, xe buýt nhanh BRT, đường sắt đô thị) sẽ được hình thành nhằm giảm phụ thuộc vào phương tiện giao thông cá nhân.

Ở khu vực nông thôn và ven sông, thành phố chủ trương kế thừa cấu trúc làng xóm sông nước miệt vườn truyền thống, kiểm soát nhà ở tự phát bám dọc kênh rạch. Các hộ dân tại vùng có nguy cơ sạt lở, ngập lụt cao sẽ từng bước được di dời, tái định cư đến các khu vực an toàn.

Với tầm nhìn đến năm 2075 trở thành đô thị sinh thái, văn minh và hiện đại, Cần Thơ xác định quy hoạch sử dụng đất phải thích ứng với điều kiện tự nhiên của vùng đồng bằng châu thổ. Các khoảng không gian trũng thấp, hành lang thoát nước, sông, kênh, rạch không còn là quỹ đất dự phòng cho xây dựng mà được tích hợp trở thành cấu phần chính của không gian đô thị.

Thành phố hạn chế việc san lấp mặt nước và xây dựng mật độ cao. Thay vào đó, ưu tiên phát triển mô hình đô thị nước, đô thị bọt biển, gia tăng diện tích hồ điều hòa và không gian trữ, thoát nước tự nhiên. Dọc theo sông Hậu, sông Cần Thơ và các tuyến kênh rạch chính, quỹ đất ven sông sẽ được ưu tiên dành cho công viên, quảng trường, đường đi bộ và các không gian công cộng xanh nhằm phát huy tối đa bản sắc đô thị sông nước.

Đối với các khu vực đô thị hiện hữu như Cần Thơ, Sóc Trăng, Vị Thanh, Ngã Bảy, Thốt Nốt và các trung tâm đô thị khác, định hướng sử dụng đất cần ưu tiên tái cấu trúc, tái thiết và nâng cao hiệu quả sử dụng đất thay vì phát triển dàn trải. Khuyến khích chuyển Quy hoạch chung TP Cần Thơ đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đổi các khu đất sử dụng kém hiệu quả sang các chức năng phù hợp hơn; bổ sung cây xanh, công trình công cộng, hạ tầng xã hội và không gian mở; đồng thời khai thác quỹ đất gắn với các tuyến giao thông chính và các đầu mối giao thông công cộng để tạo nguồn lực phát triển đô thị. Việc phát triển các khu vực mới cần gắn với khả năng cung cấp hạ tầng, tránh mở rộng đô thị phân tán làm gia tăng chi phí đầu tư và vận hành.

Bên cạnh đó, việc tổ chức không gian xanh và khu chức năng hỗn hợp được đẩy mạnh tại các trung tâm đô thị nhằm giảm bớt khoảng cách di chuyển, nâng cao chất lượng môi trường sống. Các khu công nghiệp, khu công nghệ cao cũng từng bước xóa bỏ mô hình đơn chức năng để chuyển đổi thành các cụm việc làm đa tiện ích, tích hợp cây xanh và hạ tầng xã hội. Đối với không gian ngầm, thành phố chọn lọc phát triển tại các khu vực trung tâm mật độ cao nhưng kiểm soát chặt chẽ để phòng chống rủi ro ngập lụt và nền đất yếu.

Để đáp ứng mục tiêu phát triển đến năm 2050, quy mô đất xây dựng toàn đô thị Cần Thơ dự báo đạt khoảng 85.000-112.000ha. Trong đó, tỷ lệ sử dụng đất thực tế cho các chức năng đô thị và nông thôn đến năm 2050 ước đạt khoảng 80% (tương đương 90.000ha). Tỷ lệ 20% quỹ đất còn lại (khoảng 22.000ha) sẽ đóng vai trò dự trữ quy hoạch, tạo dư địa thu hút đầu tư và chuẩn bị cho các bước phát triển hạ tầng kỹ thuật trong dài hạn. Việc phân bổ nguồn lực đất đai linh hoạt giúp Cần Thơ chủ động tái cấu trúc các khu vực đô thị hiện hữu, chuyển đổi đất sử dụng kém hiệu quả sang công trình công cộng, tạo nguồn lực vững chắc để phát triển thành trung tâm động lực của cả vùng ĐBSCL.

Dự thảo Quy hoạch chung TP Cần Thơ đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đang được lấy ý kiến cộng đồng dân cư, thời gian lấy ý kiến kéo dài đến hết ngày 16-9-2026.

Bài, ảnh: AN KHÁNH