Từ ngày hợp nhất TP Cần Thơ đến nay, lĩnh vực nông nghiệp của thành phố liên tục ghi nhận nhiều giải thưởng nổi bật, vinh danh đổi mới sáng tạo, kinh tế tập thể và những thành tựu về xây dựng thương hiệu, giá trị gia tăng trong xuất khẩu… Mới đây, sự kiện TP Cần Thơ tổ chức Hội nghị kết nối - quảng bá sản phẩm nông lâm thủy sản và ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2030 không chỉ đơn thuần là một hoạt động xúc tiến thương mại. Đây được coi là bước ngoặt quan trọng, định hình lại phương thức liên kết kinh tế giữa đô thị trung tâm ĐBSCL với các địa phương trên cả nước.

Nông sản làm ra không chỉ nhà vườn mà cả người bán cũng nâng niu với kỳ vọng bán được giá tốt nhất.

Trong giai đoạn trước, các chương trình hợp tác của TP Cần Thơ phần lớn chỉ dừng lại ở mức “kết nối giao thương” - tức là tìm đầu ra ngắn hạn cho nông sản dư thừa. Tuy nhiên, giai đoạn 2026-2030, chứng kiến sự chuyển dịch mang tính chiến lược sang liên kết chuỗi giá trị. Điểm then chốt của mô hình mới này là lấy truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và tín hiệu thị trường làm chuẩn mực để điều tiết. Nhờ đó, quy trình sản xuất không còn diễn ra tự phát mà được quy hoạch từ khâu vùng trồng, chế biến sâu cho đến hạ tầng logistics. Sự chủ động này kỳ vọng giúp giải quyết rốt ráo tình trạng “được mùa mất giá” và góp phần xây dựng thương hiệu uy tín cho nông sản Việt khi tiến ra thị trường quốc tế.

Thực tiễn vững chắc từ thành công của giai đoạn 2022-2025 cung cấp nguồn dữ liệu minh chứng cho tính hiệu quả của liên kết vùng là 222 chuỗi cung ứng thực phẩm được hình thành và duy trì trên toàn quốc, đạt tốc độ tăng trưởng 12-15%/năm (vượt xa chỉ tiêu kế hoạch 10%). 149 chuỗi an toàn chất lượng đã kết nối trực tiếp với 12 tỉnh, thành phố lớn. Và 2.357 sản phẩm OCOP từ các địa phương hợp tác được đưa vào mạng lưới phân phối và giao thương tại Cần Thơ.

Những con số này không chỉ là thành tích thương mại, mà quan trọng hơn, chúng thể hiện một hệ thống chia sẻ dữ liệu liên tỉnh đã bắt đầu vận hành hiệu quả. Thông tin về quy chuẩn chất lượng, biến động giá cả và nhu cầu tiêu thụ được trao đổi liên tục, giúp doanh nghiệp và hợp tác xã giảm thiểu tối đa rủi ro trong vận hành.

Là cực tăng trưởng của vùng, Cần Thơ sở hữu năng lực sản xuất và chế biến dồi dào với lúa gạo chất lượng cao, trái cây đặc sản (xoài, vú sữa, nhãn, khóm) và thủy sản chủ lực (cá tra, tôm). Nhưng nếu đứng độc lập, các mặt hàng này rất dễ rơi vào bẫy sản xuất manh mún. Mô hình liên kết mới tạo ra sự phân công lao động kinh tế vùng rõ nét. Đó là vùng nguyên liệu các tỉnh ĐBSCL (Cần Thơ, An Giang, Cà Mau, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Tây Ninh) đóng vai trò là “vựa nông sản” hậu thuẫn quy mô lớn. Thị trường tiêu thụ và trung chuyển là TP Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Hà Nội đóng vai trò quyết định cho việc tiêu thụ sản phẩm. Sản phẩm bổ trợ của miền Trung và Tây Nguyên đóng góp các nhóm hàng đặc sản vùng miền, làm phong phú thêm chuỗi cung ứng. Sự kết hợp này giúp Cần Thơ phát huy tối đa hạ tầng logistics và trung tâm chế biến, đưa nông sản từ dạng thô thành các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Lễ ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2030 chính là lời cam kết mạnh mẽ của các địa phương trong việc dỡ bỏ rào cản địa giới hành chính để phát triển kinh tế. Không chỉ dừng lại ở hợp tác quản lý, chương trình mở ra không gian mới cho chuyển đổi số trong nông nghiệp, tích hợp mã số vùng trồng và chuẩn hóa quy trình chế biến. Với vai trò hạt nhân, Cần Thơ cam kết đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và hợp tác xã, hướng tới xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, tích hợp đa giá trị và bền vững trong không gian kinh tế mới.

Từ kết nối giao thương đến liên kết chuỗi giá trị, sự dịch chuyển này mang tính bước ngoặt, khẳng định vai trò đầu tàu, quyết định của tư lệnh ngành Nông nghiệp đối với người nông dân Cần Thơ và cả ĐBSCL.

Bài, ảnh: AN KHÁNH