Sáp nhập địa giới hành chính, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp trong bối cảnh dân số vượt ngưỡng 4 triệu người đã và đang đặt ra cho Đảng bộ TP Cần Thơ một cuộc “sát hạch” lịch sử. Khi chiếc áo cơ chế đã thay đổi thì năng lực của đội ngũ cán bộ cấp xã, phường - những người trực tiếp “giữ lửa” ở cơ sở trở thành nhân tố quyết định thành bại. Đề án số 07-ĐA/TU, ngày 29-6-2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ TP Cần Thơ chính là lời giải tổng thể, mang tính đột phá mạnh mẽ nhằm kiến tạo một thế hệ cán bộ cơ sở đổi mới, sáng tạo, hành động vì sự phát triển bền vững của thủ phủ miền Tây sông nước.

Cuộc đại “sáp nhập” lịch sử và áp lực đè nặng lên đôi vai cơ sở

Ngày 1-7-2025 đi vào lịch sử Đảng bộ và nhân dân TP Cần Thơ như một cột mốc mở ra kỷ nguyên mới. Thực hiện Nghị quyết của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, TP Cần Thơ được mở rộng trên cơ sở sáp nhập với tỉnh Sóc Trăng và tỉnh Hậu Giang. Từ một đô thị hạt nhân, Cần Thơ vươn mình thành một “siêu đô thị” vùng ĐBSCL với 103 đơn vị hành chính cấp xã (72 xã, 31 phường) và quy mô dân số hơn 4 triệu người. Trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 15,34% tổng dân số, với một hệ thống chính trị rộng lớn gồm 1.284 tổ chức cơ sở đảng và hơn 143.000 đảng viên.

Cùng với việc mở rộng địa giới, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chính thức được vận hành, không còn cấp huyện trung gian. Bộ máy tinh gọn đồng nghĩa với việc quyền hạn và trách nhiệm của cấp cơ sở được đẩy lên mức cao nhất từ trước đến nay. Cấp xã không còn là cấp hành chính trung gian thụ động mà chuyển mạnh sang chủ động nắm, điều hành toàn diện từ công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị cho đến phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh theo các kết luận chỉ đạo chiến lược sát sao của Bộ Chính trị và Ban Bí thư.

Hội nghị tập huấn về đánh giá, xếp loại cán bộ do Ban Tổ chức Thành ủy Cần Thơ tổ chức. Ảnh: NGUYỄN CẢNH

Tính đến cuối năm 2025, tổng số nhân sự cán bộ cấp xã trên địa bàn thành phố là 7.213 người. Dù tỷ lệ chuẩn hóa chuyên môn và lý luận chính trị ở mức cao (100% bí thư cấp ủy cấp xã có trình độ Cao cấp hoặc Cử nhân lý luận chính trị) nhưng thực tế vận hành cơ chế mới cũng đặt ra nhiều bài toán cần phải giải quyết ngay từ cơ sở. Giai đoạn đánh giá thực trạng từ tháng 7-2025 đến tháng 1-2026 chỉ ra những khoảng trống năng lực đáng báo động. Đội ngũ cán bộ đang rơi vào cảnh “vừa chạy vừa xếp hàng”', đáng lưu ý còn xảy ra tình trạng vừa thừa vừa thiếu cục bộ nhân sự ở một số vị trí việc làm đặc thù.

Cần Thơ không thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao nhưng sự phân bổ lại tập trung quá dày đặc ở các cơ quan cấp thành phố, trong khi cấp cơ sở lại khát nhân sự chuyên môn sâu. Những lĩnh vực gai góc như quy hoạch, trật tự xây dựng, quản lý đô thị, tài chính công và đặc biệt là công nghệ thông tin đang thiếu hụt những “kiến trúc sư” thực chiến. Rõ ràng, nếu không có một chiến lược cải tổ toàn diện từ gốc, bộ máy mới với “chiếc áo” cơ chế rộng lớn sẽ quá tải ngay từ bước đi đầu tiên.

Đề án số 07-ĐA/TU - bản “thiết kế chiến lược” cho kỷ nguyên mới

Trước yêu cầu cấp bách của tình hình mới, Ban Chấp hành Đảng bộ TP Cần Thơ đã ban hành Đề án số 07-ĐA/TU, ngày 29-6-2026 về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ xã, phường trên địa bàn TP Cần Thơ giai đoạn 2026 - 2030. Đây không đơn thuần là một văn bản hành chính quy mô mà là một bản thiết kế chiến lược tầm vĩ mô, định hình chân dung người cán bộ cơ sở trong kỷ nguyên số và quản trị công hiện đại, làm cơ sở vững chắc để Ban Thường vụ Thành ủy cụ thể hóa thành Kế hoạch thực hiện toàn diện.

Thành ủy Cần Thơ xác định rất rõ ràng 3 quan điểm chỉ đạo cốt lõi mang tính định hướng lớn cho cả nhiệm kỳ: Thứ nhất, xây dựng đội ngũ cán bộ phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển của thành phố, xem đây là nhiệm vụ “then chốt của then chốt”, là khâu đột phá quyết định. Thứ hai, đánh giá và sử dụng cán bộ phải lấy chất lượng, hiệu quả công việc, sản phẩm cụ thể và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo chủ yếu. Thứ ba, thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ đi đôi với phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, gắn với ràng buộc trách nhiệm và tăng cường kiểm soát quyền lực chặt chẽ.

Bản thiết kế chiến lược này hướng tới việc trẻ hóa, tri thức hóa bộ máy với các chỉ tiêu định lượng khắt khe đến năm 2030: Tỷ lệ cán bộ trẻ dưới 42 tuổi giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý cấp xã phải đạt từ 15-20%; phấn đấu có 30% cán bộ nữ tham gia cấp ủy cấp xã. Về trình độ chuyên môn, đột phá với mục tiêu 20% cán bộ, công chức cấp xã có trình độ sau đại học; 100% bố trí đúng chuyên môn đào tạo theo vị trí việc làm. Đồng thời, 100% cán bộ công chức cấp xã phải hoàn thành bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyển đổi số căn bản, sử dụng thành thạo môi trường điện tử hằng ngày.

Tựa vào dân để khơi thông nguồn lực - Ba đột phá chiến lược

Để đưa Đề án số 07-ĐA/TU, ngày 29-6-2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố vào hơi thở thực tiễn, đúng một tháng sau, Kế hoạch số 124-KH/TU, ngày 29-7-2026 của Ban Thường vụ Thành ủy đã vạch rõ lộ trình thực hiện với ba đột phá chiến lược, trực diện tháo gỡ những điểm nghẽn tại cơ sở.

1. Đột phá thứ nhất: “Trải thảm đỏ” thu hút nhân tài và kích hoạt luân chuyển “hai chiều”

Cần Thơ kiên quyết phá bỏ định kiến cho rằng cấp xã là nơi dành cho cán bộ ít kinh nghiệm hoặc thiếu bằng cấp cao. Thành phố mở toang cánh cửa đón nhận tinh hoa bằng cơ chế tuyển dụng đặc biệt không qua thi tuyển đối với sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, các nhà khoa học trẻ có trình độ Tiến sĩ, Tiến sĩ khoa học trong các lĩnh vực then chốt như khoa học công nghệ, chuyển đổi số. Đi kèm với đó là chính sách lương, phụ cấp đặc thù, ưu tiên bố trí nhà ở công vụ hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà để người tài yên tâm cống hiến.

Song song đó, chiến lược luân chuyển “2 chiều” được vận hành như một cuộc đại tuần hoàn máu. Những cán bộ trẻ, có năng lực được quy hoạch danh mục lãnh đạo cấp sở, ngành sẽ được tăng cường xuống các địa bàn khó khăn, phức tạp tại cấp xã để rèn luyện bản lĩnh. Ngược lại, những cán bộ cơ sở có thành tích xuất sắc sẽ được điều động về các cơ quan tham mưu chiến lược cấp thành phố. Đặc biệt, trong năm 2026, Cần Thơ kiên quyết hoàn thành chỉ tiêu bố trí 100% Bí thư và Chủ tịch UBND cấp xã không phải là người địa phương và thực tế đã hoàn thành chỉ tiêu này.

 2. Đột phá thứ hai: Cách mạng học đường - Từ bồi dưỡng lý thuyết sang “cầm tay chỉ việc”

Kế hoạch của Ban Thường vụ Thành ủy xác định Trường Chính trị thành phố phối hợp với Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh phải thay đổi toàn diện triết lý đào tạo, đó là xóa bỏ lý thuyết suông, chương trình đào tạo mới chuyển mạnh sang phương thức “cầm tay chỉ việc”. Hằng năm, 100% cán bộ bắt buộc phải trải qua khóa bồi dưỡng cập nhật kiến thức tối thiểu 40 tiết. Tư duy quản lý truyền thống buộc phải nhường chỗ cho quản trị dựa trên dữ liệu thông qua các lớp cập nhật kiến thức sâu về trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data). Đồng thời, thành phố triển khai bồi dưỡng tiếng Khmer căn bản cho cán bộ vùng đặc thù để thấu hiểu phong tục, tạo sự đồng thuận tuyệt đối trong nhân dân.

3. Đột phá thứ ba: Đo lường công việc bằng sản phẩm và thiết lập “Lưới bảo vệ” cán bộ sáng tạo

Điểm đột phá nhất của Đề án và Kế hoạch thực hiện chính là việc chấm dứt kỷ nguyên đánh giá cán bộ kiểu định tính, nể nang. Hệ thống chỉ số KPI xuyên suốt, đa chiều được áp dụng đồng bộ. Kết quả xếp loại hằng năm của cán bộ lãnh đạo, quản lý sẽ gắn chặt với những con số biết nói trên môi trường số: tỷ lệ xử lý hồ sơ trực tuyến, sáng kiến cải cách thủ tục, mức độ số hóa dữ liệu. Cán bộ có 2 năm liên tiếp xếp loại ở mức “Hoàn thành nhiệm vụ” sẽ kiên quyết bị đưa ra khỏi quy hoạch.

Ban Thường vụ Thành ủy Cần Thơ cũng đã cụ thể hóa Kết luận số 14-KL/TW, ngày 22-9-2021 của Bộ Chính trị và Nghị định số 73/2023/NĐ-CP, ngày 29-9-2023 của Chính phủ về khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Khi cán bộ triển khai các ý tưởng đổi mới, đột phá vì lợi ích chung nhưng gặp rủi ro ngoài tầm kiểm soát do yếu tố khách quan, nếu động cơ trong sáng, cấp ủy có thẩm quyền sẽ công bằng xem xét miễn hoặc giảm nhẹ trách nhiệm. Điều này giúp tháo cởi tâm lý “sợ sai, sợ chịu trách nhiệm”, khơi dậy khát vọng cống hiến mãnh liệt của người chiến sĩ cộng sản nơi đầu sóng ngọn gió cơ sở.

Lộ trình 5 năm và “3 không” trong siết chặt kỷ cương

Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án số 07-ĐA/TU, ngày 29-6-2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ TP Cần Thơ là một kế hoạch bài bản, chi tiết, chia nhỏ lộ trình theo từng năm với các cột mốc kiểm định nghiêm ngặt: Năm 2026 hoàn thiện quy chế, KPI và hoàn thành 100% chức danh lãnh đạo cấp xã theo quy định không là người địa phương; năm 2027 thí điểm đánh giá KPI và đẩy mạnh luân chuyển về xã, phường; năm 2028 tiến hành sơ kết giai đoạn; năm 2029 và năm 2030 tổng lực rà soát chất lượng, sàng lọc nhân sự phục vụ Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2030-2035.

Cuộc cách mạng nào cũng cần những bàn tay sắt. Song song với việc khuyến khích đổi mới, Thành ủy Cần Thơ đặt công công tác kiểm tra, giám sát làm thanh bảo kiếm giữ gìn sự trong sạch của bộ máy. Nguyên tắc kiểm soát quyền lực, phòng chống chạy chức, chạy quyền được siết chặt tại tất cả các khâu. Kỷ luật của Đảng được thực thi minh bạch, công tâm với tinh thần “3 không”: Không có vùng cấm - Không có ngoại lệ - Không chờ hết nhiệm kỳ. Thường xuyên rà soát, sàng lọc, kịp thời thay thế, đưa ra khỏi bộ máy những cán bộ năng lực yếu, đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, uy tín giảm sút mà không chờ hết nhiệm kỳ.

Niềm tin gửi lại cơ sở

Nhìn lại lịch sử cách mạng, mọi chủ trương, đường lối đúng đắn của Đảng có đến được với nhân dân hay không, có trở thành hiện thực sinh động hay không, tất cả đều phải đi qua “bộ lọc” mang tên cán bộ cơ sở. Cấp xã, phường chính là cầu nối máu thịt giữa Đảng với nhân dân. Đề án số 07-ĐA/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ TP Cần Thơ cùng Kế hoạch triển khai thực hiện của Ban Thường vụ Thành ủy trong giai đoạn 2026-2030 không chỉ giải quyết câu chuyện tổ chức, biên chế hành chính thuần túy trong một đợt sáp nhập lịch sử. Sâu xa hơn, đó là cuộc đại cải tổ về tư duy, một lời cam kết chính trị mạnh mẽ: Quyết tâm xây dựng một nền hành chính kiến tạo và hành động.

Khi lòng dân đồng thuận, khi năng lực cán bộ ngang tầm nhiệm vụ, những người con của mảnh đất Chín Rồng sẽ tự tin bước vào kỷ nguyên mới. Đội ngũ cán bộ xã, phường mới - vững chính trị, thạo công nghệ, trọn lòng dân - chính là những viên gạch hồng vững chắc nhất để xây dựng Cần Thơ trở thành đô thị sinh thái, thông minh, xứng đáng là trái tim của vùng đất Chín Rồng. Niềm tin ấy đang được thắp sáng lên từ chính những hành động quyết liệt ngay tại gốc rễ cơ sở hôm nay.

NGUYỄN CẢNH