Chính quyền Trung Quốc tỏ ra giận dữ yêu cầu Nhật Bản trả tự do ngay lập tức và vô điều kiện cho 14 nhà hoạt động đòi chủ quyền lãnh thổ quốc gia. Cơ quan chức năng Nhật Bản thì đang thẩm vấn những người này trước khi đưa ra quyết định truy tố hoặc phóng thích, có thể là trong ngày hôm nay 17-8.

Một nhà hoạt động Trung Quốc tỏ ra quá khích khi bị cảnh sát Nhật Bản đưa về cảng Naha thuộc đảo Okinawa ngày 16-8.  Ảnh: AFP

Lực lượng tuần duyên Nhật Bản và cảnh sát địa phương cho biết một tàu đánh cá chở theo 14 nhà hoạt động đến từ Hồng Công, Thâm Quyến và Ma Cao bị bắt giữ vì xâm nhập trái phép quần đảo Senkaku/Điếu Ngư lúc tờ mờ sáng 15-8. Đài truyền hình quốc gia NHK của Nhật Bản cho biết thêm có hai người Trung Quốc khác đã kịp thời chạy lên tàu trốn thoát. Theo hãng tin Pháp AFP, đây là lần đầu tiên trong 8 năm qua có những người không phải là công dân Nhật Bản đặt chân lên quần đảo không người sinh sống này trên biển Hoa Đông. Theo hãng tin Mỹ AP, những người này có ý định cấm cờ Trung Quốc để khẳng định chủ quyền trên quần đảo.

Cảnh sát địa phương cho biết các đối tượng trên đã bị đưa về thành phố cảng Naha thuộc đảo phía Nam Okinawa của Nhật Bản sáng 16-8 để thẩm vấn. Theo AFP, Nhật Bản có thể quyết định truy tố hoặc trục xuất họ. NHK ngày 16-8 đưa tin nếu họ không có làm gì sai trái thì chính quyền Nhật sẽ phóng thích sau khi làm rõ sự việc. Hãng tin Anh Reuters cho rằng nếu việc trả tự do sớm diễn ra trong ngày 17-8 có thể giúp xoa dịu mối quan hệ căng thẳng giữa Tokyo và Bắc Kinh liên quan đến quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Bộ Ngoại giao Nhật Bản đã có công điện phản đối đến Đại sứ quán Trung Quốc tại Tokyo về hành động xâm phạm trên của các công dân Trung Quốc. Thủ tướng Yoshihiko Noda cảnh báo Tokyo sẽ xử lý vấn đề một cách nghiêm khắc theo luật pháp. Tuy nhiên, sau khi Nhật Bản bắt giữ nhóm người này, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Phó Oánh đã triệu tập Đại sứ Nhật Bản tại Bắc Kinh và có cuộc điện đàm với một quan chức Chính phủ Nhật để đưa ra “những lời phàn nàn nghiêm trọng”. Bà Phó Oánh còn yêu cầu Nhật Bản đảm bảo an toàn cho 14 công dân Trung Quốc, đồng thời phải thả “ngay lập tức và vô điều kiện” cho họ. AFP cho biết có khoảng 60 người tập trung phản đối trước tổng lãnh sự Nhật Bản tại Hồng Công ngày 16-8. Tân Hoa Xã thì cáo buộc Nhật Bản đã đẩy căng thẳng giữa hai nước lên “một nấc thang mới”.

Trước tình hình này, Mỹ đã lên tiếng kêu gọi Nhật Bản và Trung Quốc giải quyết tranh chấp trong hòa bình. Nữ phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Victoria Nuland ngày 15-8 kêu gọi hai nước nỗ lực để giải quyết vấn đề tranh chấp này thông qua các biện pháp ngoại giao, rằng các hành động khiêu khích đều không có lợi.

KIẾN HÒA (Tổng hợp)