Người biểu tình ở Thủ đô Budapest. Ảnh: Euronews

Ngày 2-1, khoảng 30.000 người biểu tình đã tập trung tại Thủ đô Budapest của Hungary để phản đối bản hiến pháp mới, có hiệu lực từ ngày 1-1-2012. Đây là cuộc biểu tình lớn nhất từ trước tới nay tại Hungary, do các tổ chức dân sự tổ chức, diễn ra tại khu vực gần Nhà hát kịch Budapest, nơi Thủ tướng Viktor Orban, Tổng thống Pal Schmitt và nhiều nhân vật cấp cao khác đang dự một buổi lễ đánh dấu sự kiện Hungary có hiến pháp mới.

Hiến pháp mới đã được Quốc hội Hungary thông qua ngày 18-4 với 262 phiếu ủng hộ, 44 phiếu chống và một phiếu trắng, bất chấp sự tẩy chay của đảng Xã hội đối lập và đảng Xanh LMP theo đường lối cánh tả. Văn bản hiến pháp mới đã được thông qua chủ yếu nhờ sự ủng hộ của đảng Fidesz cầm quyền của Thủ tướng Viktor Orban chiếm đa số trong Quốc hội.

Hiến pháp Hungary, nay gọi là Luật Cơ bản, đưa ra một loạt đạo luật bao trùm các lĩnh vực tư pháp, tòa án và truyền thông. Luật cơ bản được nhìn nhận là để củng cố quyền lực của đảng Fidesz cầm quyền với các nội dung cụ thể như cho phép người Hungary sống ở nước ngoài được quyền bỏ phiếu; hạn chế quyền hạn của tòa án tối cao đối với các vấn đề liên quan ngân sách và trao cho tổng thống quyền giải tán quốc hội nếu cơ quan này không thông qua dự thảo ngân sách hàng năm của chính phủ. Hiến pháp mới cũng quy định cơ chế đa số 2/3 số phiếu ủng hộ của quốc hội trong các quyết sách liên quan đến lương hưu, thuế và quản lý ngân hàng. Điều này đồng nghĩa các chính phủ sau này khó có thể hủy bỏ các cải cách của đảng Fidesz cầm quyền.

Các nhân vật chống đối đã chỉ trích bản hiến pháp mới vì cho rằng nó sẽ gây phương hại về lâu dài đối với nền dân chủ của nước này, đồng thời lo ngại người Hungary sẽ bị tước quyền công dân nếu đảng Fidesz sử dụng đa số 2/3 trong Quốc hội để thực hiện những thay đổi trong hiến pháp mới.

Cuộc biểu tình diễn ra trong bối cảnh nợ công của Hungary đã lên tới mức kỷ lục kể từ năm 1995, do sự mất giá của đồng nội tệ forint so với đồng euro. Theo số liệu của Ngân hàng trung ương Hungary công bố ngày 2-1, nợ công của nước này tính tới hết tháng 9-2011 lên tới gần 23 ngàn tỉ forint (94 tỉ USD), tương đương 82,6% GDP.

H.D (Theo AFP, TTXVN)