TRÍ VĂN (Tổng hợp)

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm nay (22-8) sẽ có mặt ở thành phố Johannesburg để tham dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS, gồm Brazil, Nga, Ấn Ðộ, Trung Quốc và Nam Phi) và sau đó thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tại Nam Phi. Ðây là chuyến xuất ngoại thứ hai của ông Tập trong năm nay, sau chuyến thăm Nga hồi tháng 3.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) và Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa trong cuộc gặp hồi tháng 7-2018. Ảnh: AP

Theo ABC News, hơn 30 nguyên thủ quốc gia sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh BRICS kéo dài 2 ngày. Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov sẽ tham dự trực tiếp trong khi Tổng thống Vladimir Putin sẽ tham gia trực tuyến.

Ðại sứ Trung Quốc tại Nam Phi Trần Hiểu Ðông trong cuộc họp báo hôm 19-8 cho biết: “Các nhà lãnh đạo BRICS sẽ trao đổi về các đề xuất liên quan đến hợp tác hơn nữa trong lĩnh vực năng lượng, kinh tế, thương mại, nông nghiệp và các lĩnh vực khác. Họ sẽ thúc đẩy việc xây dựng cơ chế hợp tác BRICS cho thanh niên và người khuyết tật để đưa hợp tác BRICS lên tầm cao hơn. Phía Trung Quốc tin tưởng rằng cuộc hội ngộ của Chủ tịch Tập với các lãnh đạo BRICS ở Nam Phi sẽ tạo ra kết quả quan trọng và tiếp thêm năng lượng mới cho sự hợp tác của BRICS”. Ông Trần đồng thời ca ngợi BRICS là nền tảng quan trọng cho sự hợp tác giữa các quốc gia mới nổi và đang phát triển và là “xương sống của sự công bằng và công lý quốc tế”.

Nói về chuyến thăm của Chủ tịch Tập tới Nam Phi, ông Trần xem đó là thời điểm có ý nghĩa quan trọng. Theo ông này, về mặt chính trị, 2 nước có sự tôn trọng và tin tưởng lẫn nhau; cả Bắc Kinh và Pretoria kiên quyết hỗ trợ lẫn nhau về các vấn đề liên quan đến lợi ích cốt lõi và mối quan tâm chính của mỗi bên, đồng thời liên lạc và phối hợp chặt chẽ với nhau trong các vấn đề quốc tế. Ðây là chuyến công du đầu tiên của Chủ tịch Tập tới châu Phi kể từ năm 2018. Kể từ khi quan hệ ngoại giao giữa 2 nước được thiết lập cách đây 25 năm, Nam Phi và Trung Quốc đang có mối quan hệ song phương nồng ấm nhất. Sau tất cả, quan hệ ngoại giao giữa 2 thành viên BRICS này tiếp tục phát triển một cách mạnh mẽ.

Ước tính, hơn 350.000 người Hoa sinh sống ở Nam Phi, giữ vai trò là cầu nối giúp tăng cường mối quan hệ chặt chẽ giữa 2 nước. Trung Quốc và Nam Phi dường như rất “ăn ý” tại BRICS cũng như tại các diễn đàn đa phương khác, chẳng hạn như Liên Hiệp Quốc. Cả 2 nước đều không khuất phục trước áp lực của phương Tây để đứng về phía NATO trong cuộc xung đột Nga - Ukraine, duy trì lập trường không liên kết trong khi vẫn giữ quan hệ chặt chẽ với Mát-xcơ-va.

Ðáng chú ý, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nam Phi khi tiếp nhận 9,4% mặt hàng xuất khẩu của Nam Phi trong khi là nguồn cung ứng hơn 20% tổng lượng hàng nhập khẩu của Pretoria trong năm 2022 - thời điểm giao dịch thương mại giữa Trung Quốc và Nam Phi đạt 56 tỉ USD, cao gần 3 lần con số giữa Nam Phi và Mỹ. “Hợp tác kinh tế và thương mại mang lại lợi ích cho cả 2 bên. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nam Phi trong 14 năm liên tiếp và Nam Phi là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc ở châu Phi trong 13 năm liên tiếp” - Ðại sứ quán Trung Quốc tại Nam Phi tuyên bố khi mô tả quan hệ thương mại giữa Pretoria và Bắc Kinh.

Chuyến công du của Chủ tịch Tập tới Nam Phi diễn ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Joe Biden có cuộc gặp với các nhà lãnh đạo Nhật Bản và Hàn Quốc nhằm thể hiện sự đoàn kết và mạnh mẽ trước các mối đe dọa ngày càng tăng từ Trung Quốc. Paul Nantulya, chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược châu Phi tại Ðại học Quốc phòng Quốc gia Washington, cho rằng với việc Bắc Kinh và Washington bị cuốn vào cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt, BRICS đã đảm nhận vai trò chiến lược lớn hơn đối với Trung Quốc.

 Tổng thống nước chủ nhà Nam Phi Cyril Ramaphosa bày tỏ sự ủng hộ đối với việc mở rộng của nhóm, nhấn mạnh rằng một BRICS mở rộng sẽ đại diện cho một nhóm các quốc gia đa dạng mong muốn có một trật tự thế giới cân bằng hơn. Tổng thống Ramaphosa cho biết 20 quốc gia đã đăng ký làm thành viên BRICS và một số quốc gia khác bày tỏ sự quan tâm đến việc trở thành một phần của nhóm. Ông cũng tìm cách xoa dịu những lo ngại toàn cầu trước hội nghị khi khẳng định vai trò trung lập của Nam Phi. Ông tuyên bố Nam Phi cam kết thực hiện chính sách không liên kết, đồng thời khẳng định Nam Phi nỗ lực hợp tác với tất cả các nước vì hòa bình và phát triển toàn cầu.