Hôm 16-5, khoảng 2.000 người biểu tình đã tập trung trước cửa trụ sở chính quyền thành phố Côn Minh, thủ phủ tỉnh Vân Nam, miền Nam Trung Quốc trong cuộc biểu tình lần thứ hai trong tháng này nhằm bày tỏ những lo ngại về tác động môi trường của kế hoạch xây dựng nhà máy lọc dầu tại đây.

Đoàn người biểu tình phản đối kế hoạch xây dựng nhà máy lọc dầu tại Côn Minh. Ảnh: AFP

Trong đám đông biểu tình phản đối, có nhiều người mang mặt nạ giương cao các biểu ngữ chống paraxylene (PX) – loại hóa chất gây ung thư dùng trong sản xuất vải polyester và sắp được sản xuất tại nhà máy này. Các bức ảnh đăng trên trang mạng xã hội phổ biến nhất Trung Quốc - Sina Weibo - cho thấy nhiều biểu ngữ phản đối mang nội dung: "Hãy cứu lấy Côn Minh! Hãy giúp chúng tôi! Chúng tôi yêu Côn Minh, phản đối ô nhiễm môi trường" hay "Cứu lấy nguồn nước vì cuộc sống".

Chính quyền địa phương đã huy động một lượng lớn cảnh sát đến giữ an ninh trật tự và có ít nhất một người quá khích bị bắt giữ. Nhiều tờ báo mạng cho hay nhiều sinh viên đại học tại Côn Minh cũng đã được yêu cầu không rời khỏi trường. Cuối tuần trước, chính quyền địa phương đã cho gửi tin nhắn điện thoại tới các cư dân thành phố khẳng định rằng nhà máy lọc dầu này "sẽ không sản xuất PX".

Cuộc biểu tình lần đầu tại Côn Minh diễn hôm 4-5 ngay sau khi Tổng công ty Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (PetroChina) thông báo kế hoạch xây dựng nhà máy lọc dầu tại An Ninh, cách trung tâm thành phố Côn Minh 28 km về phía Tây Nam. Theo Trung Hoa Nhật Báo, nhà máy sẽ sản xuất 500.000 tấn PX/năm. Dù giới chức Côn Minh đều khẳng định nhà máy này đáp ứng mọi tiêu chuẩn về môi trường và rất quan trọng cho kinh tế địa phương, nhưng nhiều người dân vẫn lo lắng nó sẽ gây ô nhiễm không khí và nguồn nước sinh hoạt, đồng thời muốn chính quyền công khai các đánh giá về tác động đến môi trường của dự án.

Trong thời gian gần đây, các cuộc biểu tình về môi trường đã trở nên khá phổ biến tại Trung Quốc, khi nhiều người dân ngày càng tỏ ra không hài lòng với chiến lược phát triển "tăng trưởng là trên hết" cũng như việc thiếu minh bạch của chính phủ. Hôm 15-5, một nhà sản xuất pin tại Thượng Hải đã phải thông báo hủy bỏ kế hoạch xây dựng nhà máy mới sau khi hàng trăm người dân tổ chức hàng loạt cuộc biểu tình phản đối các tác động môi trường mà nhà máy này có thể gây ra. Hồi tháng 8-2011, một cuộc biểu tình tại thành phố Đại Liên, Đông Bắc Trung Quốc, đã khiến chính quyền địa phương phải quyết định di dời một nhà máy PX gây ô nhiễm.

NGUYỆT CÁT (Theo Guardian, AP)