Trẻ em bị đói - vấn đề nhức nhối của nhân loại. Ảnh: AFP

Theo báo cáo Chỉ số đói kém toàn cầu năm 2010 vừa được công bố, thế giới hiện có hơn 925 triệu người đang đói. Mặc dù số người bị đói trong năm nay đã giảm so với hơn 1 tỉ người hồi năm ngoái nhưng theo LHQ, tỷ lệ này vẫn đứng ở mức “cao không thể chấp nhận được”.

Theo số liệu thống kê năm 2010 của LHQ, “giặc đói” đang lan tràn khắp nơi trên thế giới, bất kể ở nước giàu hay nước nghèo. Châu Á-Thái Bình Dương là khu vực có đông người bị đói nhất, 578 triệu người, kế đến là tiểu vùng sa mạc Sahara của châu Phi (239 triệu người), Mỹ La-tinh và vùng Caribbe (53 triệu người), Đông và Bắc Phi (37 triệu người). Ngay tại các nước phát triển, số người lâm vào cảnh thiếu ăn cũng lên đến 19 triệu người.

Tổ chức Nông Lương Liên Hiệp Quốc (FAO) định nghĩa “đói” là mỗi ngày tiêu thụ dưới 1.800 calorie - mức tối thiểu để một người có được một cuộc sống khỏe mạnh và làm việc hiệu quả. Thế nhưng, thế giới hiện có đến 29 nước, chủ yếu ở tiểu vùng sa mạc Sahara (châu Phi) và Nam Á, đang có mức độ đói kém được mô tả bằng những cụm từ “cực kỳ báo động” hoặc “báo động”. Tại các nước khu vực Nam Á, chế độ dinh dưỡng kém, hoàn cảnh xã hội và trình độ giáo dục thấp của phụ nữ được cho là nguyên nhân khiến số lượng trẻ ốm yếu luôn cao. Trong khi đó, tại tiểu vùng sa mạc Sahara, bất ổn chính trị và tỷ lệ người nhiễm HIV/AIDS cao là lý do chủ yếu khiến vùng này có nhiều trẻ em bị suy dinh dưỡng.

Báo cáo Chỉ số đói kém toàn cầu (GHI) cho biết trẻ em bị suy dinh dưỡng là đối tượng dễ bị tổn thương nhất, ví như tại tiểu vùng sa mạc Sahara và Nam Á, có đến 43% trẻ em dưới 5 tuổi bị thiếu cân và 20% số trẻ trong độ tuổi này chết vì suy dinh dưỡng. Theo GHI, trẻ em dưới 2 tuổi là đối tượng cần được quan tâm nhiều nhất bởi trong giai đoạn này, sự phát triển thể chất và trí tuệ của các em sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng nếu ăn uống thiếu thốn. Đơn cử tại các nước như Burundi và Madagascar, khoảng một nửa trẻ em chậm phát triển do không có chế độ ăn uống thích hợp.

Tổ chức chống đói nghèo quốc tế ActionAid ước tính nạn đói làm các nước đang phát triển thiệt hại 450 tỉ USD mỗi năm, trong đó, 90% là do năng suất lao động giảm vì suy dinh dưỡng, 10% còn lại do phải chi cho hệ thống chăm sóc y tế. ActionAid nhận định con số này cao gấp 10 lần tổng nguồn quỹ cần dùng để giảm một nửa số người đói vào năm 2015 theo Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ của LHQ.

GHI được tính toán dựa trên tỷ lệ người không đủ ăn, trẻ em dưới 5 tuổi bị thiếu cân và tỷ lệ tử vong ở trẻ nhỏ. Báo cáo này được đưa ra nhân Ngày Lương thực Thế giới 16-10, nhằm nâng cao nhận thức, sự hiểu biết và thúc giục cộng đồng thế giới có những hành động thiết thực giúp đẩy lùi nạn đói toàn cầu.

Trước thực trạng này, nhiều chuyên gia đã nỗ lực nghiên cứu những giải pháp để khắc chế nạn đói. Tom Arnold, Giám đốc điều hành tổ chức Concern Worldwide tại Mỹ cho rằng tỷ lệ tử vong ở trẻ nhỏ sẽ giảm nhanh chóng nếu chính phủ các nước đầu tư vào các chương trình cung cấp dinh dưỡng cho trẻ em trong 1.000 ngày đầu đời (bao gồm hơn 9 tháng trong bụng mẹ và 2 năm sau khi chào đời). Tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ em sẽ bị cắt giảm 1/3 bằng cách cải thiện chế độ ăn uống và chất lượng chăm sóc sức khỏe cho trẻ nhỏ cũng như những phụ nữ đang mang thai và cho con bú. Để cải thiện sản lượng lương thực, nhất là tại khu vực châu Phi, các chuyên gia đề nghị các tổ chức quốc tế và chính phủ sở tại giúp nông dân gánh vác những rủi ro làm mùa màng thất bát, từ đó tránh được tình trạng nông dân nản lòng với nghề.

Các tổ chức chủ trì khảo sát cho rằng phát triển kinh tế, hỗ trợ các hoạt động nông nghiệp, thúc đẩy bình đẳng giới và chấm dứt các cuộc xung đột là những biện pháp có thể đẩy lùi “giặc đói” hiệu quả. Báo cáo Chỉ số đói kém toàn cầu khẳng định việc giảm thiểu số người bị đói sẽ giúp cải thiện đáng kể năng lực sản xuất và phát triển kinh tế.

THỤY TRÚC (Theo BBC, AFP, Reuters, VOA News)