“Nhật ký công chúa” của tác giả người Mỹ- Meg Cabot với gần 10 tập nằm trong tủ sách tuổi mới lớn của báo Hoa Học Trò. Tác phẩm này xuất bản tập đầu tiên cách đây gần một năm và mỗi tháng lại có một tập, bán ra hàng chục ngàn bản. Không chỉ có tác phẩm này, trên lĩnh vực sách dành cho tuổi mới lớn giờ đây sách ngoại đang “thống trị”. Đâu rồi bóng dáng của văn học trong nước?

Bên cạnh “Nhật ký công chúa” phát hành mỗi tháng, 7 tập sách “Cặp bè cặp bạn” của tác giả người Anh Cathy Hopkins cũng tràn ngập các nhà sách. Hiện nay cả hai đầu sách đều được xếp vào danh mục bán chạy nhất trên các trang web bán sách trực tuyến và công ty phát hành sách.

“Nhật ký công chúa” dành cho độc giả “tuổi teen” là câu chuyện về cô bé Mia 14 tuổi sống cùng người mẹ đơn thân tại New York. Người cha mà Mia chưa từng biết mặt nói rằng cô bé chính là người thừa kế duy nhất của một công quốc nhỏ ở châu Âu. Chuyện “vịt con xấu xí hóa thành công chúa” chỉ là cái cớ để Mia thể hiện những tò mò, băn khoăn, cảm xúc về tình yêu, tình bạn và tình cảm gia đình. Quan trọng hơn hết, thông qua những rắc rối khi Mia làm công chúa, cô bé dần trưởng thành và học cách chấp nhận những khiếm khuyết của chính mình. Truyện “Cặp bè cặp bạn” xoay quanh bốn nữ sinh cấp 2 ở London: Lucy luôn vui vẻ lạc quan với ước mơ làm nhà thiết kế; Izzie thường mê tín dị đoan và muốn làm ca sĩ; còn Nesta xinh đẹp luôn muốn trở thành diễn viên; TJ nhạy cảm, yếu đuối. Các cô bé cùng gặp nhau ở những rắc rối mà bất cứ cô bé tuổi mới lớn nào cũng gặp phải: làm sao để đạt điểm A tất cả các môn học, làm gì để tình bạn của cả nhóm luôn vững bền, cách nào để những rung động đầu đời không ảnh hưởng đến việc học...

Trong tháng 2-2009, NXB Trẻ lại tiếp tục dịch và giới thiệu đến bạn đọc ba tập truyện vừa của tác giả người Mỹ Alyson Noel mang tựa đề “Vờ như 19”, “Hôn và Blog”, “Nghệ sĩ quê mùa và nữ hoàng vũ hội”. Nhân vật chính trong các tập sách này trưởng thành hơn và những vấn đề họ gặp phải cũng nan giải hơn: mâu thuẫn giữa thực tế và ước mơ trở thành tâm điểm giữa đám đông của các nữ sinh tuổi 17. Các nhân vật trong loạt sách gặp phải nhiều sai lầm hơn: khi thì kết bạn với một nhóm thanh niên con nhà giàu để được tham gia vào các bữa tiệc sành điệu; lúc khác lại viết blog phơi bày tất cả những chuyện xấu của bạn sau khi bị “nghỉ chơi”; có khi gặp vô vàn những phiền toái trong quá trình hòa vận động cho danh hiệu “nữ hoàng ngày hội trường”. Sau những va vấp, mỗi nhân vật đều trưởng thành và tự thoát khỏi những khủng hoảng tuổi mới lớn của mình.

Nội dung hấp dẫn, văn phong trẻ trung, sinh động và những câu chuyện “thấu hiểu” tâm lý của tuổi mới lớn, những bộ sách trên thu hút đông đảo độc giả - chứ không riêng gì tuổi mới lớn. Thế nhưng nhiều người - nhất là các bậc phụ huynh - khi “đọc ké” những quyển sách đang được giới trẻ “gối đầu giường” này đều không khỏi băn khoăn vì những khác biệt về văn hóa ứng xử. Những cô bé - cậu bé trong các tác phẩm trên có vẻ như lo lắng quá nhiều về thân hình của mình và những lo lắng được thể hiện rất “huỵch toẹt” theo kiểu tự nhiên chủ nghĩa, những mối bận tâm về tình yêu và những lộn xộn trong chuyện tình cảm được đề cập quá sâu và quá nhiều theo văn hóa và tập quán ở phương Tây. Những khác biệt trong văn hóa ứng xử giữa các thành viên trong gia đình, giữa thầy và trò cũng khiến nhiều vấn đề sách nêu ra không thể làm gương cho giới trẻ nước ta.

Người đọc nhớ lại những “Tóc Tiên” của nhà văn Bùi Chí Vinh, “Hoàng tử bé” của nhà văn Nguyễn Đông Thức, “Bồ câu không đưa thư”, “Nữ sinh”, “Buổi chiều Windows”, “Kính Vạn Hoa”... của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh... những năm 1980-1990 đã trở thành hiện tượng thu hút giới trẻ. Câu hỏi đặt ra với nhiều ray rứt: tại sao hàng chục năm qua trên các quầy sách bỗng nhiên ngày càng vắng bóng các tác phẩm văn học Việt dành cho tuổi mới lớn? Vì sao chúng ta có nhiều nhà văn, nhà xuất bản nhưng lại thiếu những quyển sách phù hợp với tuổi mới lớn hiện đại?

Xuân Viên