Trung Quốc đang phát triển động cơ phản lực máy bay không người lái (UAV) chi phí thấp, mở đường cho việc sản xuất UAV tiên tiến, tiết kiệm chi phí. Sự đổi mới về động cơ phản lực này mang lại cho Trung Quốc lợi thế trong việc cạnh tranh về chi phí với Mỹ trong bối cảnh cả Washington và Bắc Kinh đều xem UAV là tương lai của chiến tranh.

UAV FH-97 của Trung Quốc. Ảnh: AP

Lâu nay, Trung Quốc là nước đi sau trong công nghệ phát triển động cơ phản lực. Phải đến gần đây, chiến đấu cơ tàng hình J20 của Bắc Kinh mới được trang bị cặp động cơ sản xuất trong nước. Để vận hành tiết kiệm và an toàn, máy bay chở khách thương mại C919 của Trung Quốc vẫn đang bay bằng cặp CFM International LEAP, động cơ phản lực được CFM International, liên doanh giữa GE Aviation (Mỹ) và Safran Aircraft Engines (Pháp), sản xuất. Song, trên các nền tảng quân sự không người lái, các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã cho thấy sự sáng tạo không ngừng. “Chúng tôi đã chế tạo động cơ phản lực cánh quạt nhỏ gọn đầu tiên trên thế giới có một trục duy nhất” - nhà vật lý nhiệt kỹ thuật Zhu Junqiang trong bài thuyết trình về dự án do Viện hàn lâm khoa học Trung Quốc công bố hôm 19-10 cho biết.

Hầu hết mọi động cơ phản lực cánh quạt được sử dụng ngày nay đều sử dụng nhiều trục để truyền lực. Đơn cử, động cơ phản lực cánh quạt của UAV RQ-4 Global Hawk do tập đoàn chế tạo vũ khí Northrop Grumman (Mỹ) phát triển sử dụng hai trục được kết nối bằng một hộp số phức tạp. Tuy nhiên, luồng không khí trong động cơ phản lực một trục của Trung Quốc khác với các động cơ khác. Thay vì đi thẳng từ đầu đến cuối, nó di chuyển qua các ống dẫn hình saxophone. Thiết kế mới này cho phép quạt nén không khí và quạt tạo lực đẩy quay với tốc độ như nhau. Do đó, một trục duy nhất có thể kết nối tất cả các quạt.

Nhờ bước đột phá về công nghệ nói trên, Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) có thể có được động cơ phản lực UAV với hiệu suất vượt trội mà giá chưa bằng 1/5 giá quốc tế. Ông Zhu cho hay, PLA đã nhanh chóng chấp nhận động cơ mới, chủ yếu là vì nó tiêu thụ nhiên liệu ít hơn gần 1/3 so với động cơ hai trục trong khi chi phí bảo trì lại rẻ hơn đáng kể. Do đó, tổng chi phí mua và vận hành động cơ UAV đã giảm khoảng 80%.

Chính việc có khả năng triển khai nhiều UAV với hiệu suất tốt hơn cùng với chi phí thấp hơn mà Trung Quốc có thể bắt đầu một cuộc chạy đua vũ trang, gây gánh nặng tài chính đáng kể cho Mỹ. Vào cuối tháng 8 vừa qua, Lầu Năm Góc đã khởi xướng sáng kiến ​​Replicator, chương trình sản xuất hàng loạt UAV phục vụ cuộc chiến công nghệ cao. Theo tờ Asia Times, chương trình Replicator được Mỹ đưa ra là nhằm trang bị số lượng lớn UAV tự động điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo để chống lại khả năng quân sự ngày càng tăng của Trung Quốc. Chương trình cũng nhằm mục đích đẩy nhanh việc triển khai các nền tảng tự hành có thể được sử dụng trên không, trên bộ và trên biển.

Trước đó, Asia Times hồi tháng 2 cũng đã đưa tin về dự án AMASS của Mỹ nhằm phát triển các “bầy” UAV tự động có khả năng phóng từ trên biển, trên không và trên bộ để áp đảo hệ thống phòng thủ của đối phương, gồm hệ thống phòng không, pháo binh, bệ phóng tên lửa cũng như các nền tảng tình báo, giám sát và trinh sát. Dự kiến, chương trình AMASS sẽ tập trung vào việc ngăn chặn Trung Quốc tấn công Đài Loan.

Tuy nhiên, Mỹ phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc mở rộng quy mô sản xuất UAV chi phí thấp. Một báo cáo của CNBC hồi tháng rồi lưu ý rằng hiện vấn đề tồn tại trong việc sản xuất UAV cỡ nhỏ như UAV 4 cánh của Mỹ là giá cả tăng do chi phí vật liệu và nhân công cao hơn ở Trung Quốc. CNBC cho biết nhiều công ty sản xuất UAV của phương Tây hồi năm 2016 và 2017 đã phải rời khỏi thị trường do bị Trung Quốc cạnh tranh.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)