Tàu ngầm của hải quân Trung Quốc tại cảng Thanh Đảo. Ảnh: Reuters

Hôm qua 23-4, Trung Quốc kỷ niệm 60 năm thành lập lực lượng hải quân bằng việc “trình làng” các tàu ngầm năng lượng nguyên tử sản xuất trong nước, tại cuộc thao diễn hải quân quốc tế ngoài khơi thành phố cảng Thanh Đảo. 21 tàu chiến đến từ 14 quốc gia khác, trong đó có hai cường quốc quân sự Mỹ và Nga, cũng tham gia cùng hải quân Trung Quốc.

Tờ Thời báo châu Á cho biết cuộc thao diễn sức mạnh hải quân lớn nhất lịch sử Trung Quốc là dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh đang nâng cao vai trò của lực lượng vốn bị coi là yếu nhất trong 3 quân chủng: bộ binh, không quân và hải quân. Tàu ngầm nguyên tử thế hệ thứ hai loại Jin và Shang của Trung Quốc được coi “ngang ngửa” với tàu ngầm của Mỹ và Nga. Còn loại Yuan chạy bằng diesel được Trung Quốc tự hào là có hệ thống đẩy không khí độc lập giúp thân tàu có thể nổi trên mặt nước nhiều tuần. Hải quân Trung Quốc hiện có 225.000 binh sĩ vận hành 70 tàu ngầm, trong đó có 10 tàu ngầm hạt nhân, và 72 tàu chiến. Bên cạnh đó, thời gian gần đây Bắc Kinh cũng không giấu tham vọng đóng một hoặc vài tàu sân bay.

Tờ Guardian cho biết, Trung Quốc tiếp tục tăng mạnh ngân sách để mở rộng và nâng cấp các hạm đội của hải quân kể từ đầu thập niên 1990. Hầu hết tàu Trung Quốc trình diễn lần này đều sản xuất trong nước, đến từ Hạm đội Bắc Hải, một vài tàu khác của Hạm đội Đông Hải và Hạm đội Nam Hải. Điều đó cho thấy sự tự tin của Trung Quốc trong việc hiện đại hóa toàn diện quân đội. Trước đây, những thông tin về việc phát triển vũ khí quân sự thường được Trung Quốc giữ bí mật. Tuy nhiên, Trung Quốc lo ngại việc này có thể làm phát sinh sự hoài nghi từ các nước khác. Hơn nữa, một khi lợi ích đang mở rộng ra toàn cầu, Bắc Kinh cần lực lượng hải quân mạnh để bảo vệ những lợi ích đó, ví như đưa tàu chiến chống cướp biển ngoài khơi Somalie hồi cuối năm ngoái. Đô đốc Ngô Thắng Lợi, Tư lệnh hải quân Trung Quốc, cho rằng trao đổi giữa các lực lượng hải quân các nước sẽ tăng cường sự tin cậy và hợp tác.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng Mỹ và Nhật đang quan sát thận trọng sự phát triển của hải quân Trung Quốc. Đô đốc Gary Roughead, Tư lệnh hải quân Mỹ, mới đây nói rằng muốn biết rõ hơn những mục đích đằng sau việc hiện đại hóa của hải quân Trung Quốc. Những năm gần đây, tại Lầu Năm Góc từng diễn ra các cuộc tranh cãi dữ dội về ý kiến cho rằng Bắc Kinh đang tìm cách loại Mỹ khỏi Thái Bình Dương. Việc 5 tàu Trung Quốc bao vây và gây rối tàu Hải quân Mỹ USNS Impeccable trên Biển Đông hồi tháng trước càng khiến Washington có cái nhìn nghi ngại hơn về sự phát triển của hải quân Trung Quốc.

N.MINH (Theo Guardian, AFP, Reuters)