MAI QUYÊN (Theo ​​Bloomberg, Reuters)

Theo danh sách do Văn phòng Ðại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố ngày 17-2, Trung Quốc tiếp tục là quốc gia dẫn đầu về cung cấp hàng giả trên toàn cầu.

Một cửa hàng tại trung tâm mua sắm MBK ở Bangkok. Ảnh: Reuters

Để nâng cao nhận thức cộng đồng, hỗ trợ các nhà quản lý thị trường và thúc đẩy nỗ lực của chính phủ thực thi quyền sở hữu trí tuệ, USTR kể từ năm 2011 bắt đầu cho công bố danh sách những thị trường khét tiếng về hàng giả và vi phạm bản quyền, tổng hợp những thực thể lạm dụng, sao chép và ăn cắp tài sản trí tuệ nghiêm trọng.

Trong đánh giá năm 2021, cơ quan này xác định 35 khu chợ, trung tâm mua sắm truyền thống và 42 thị trường trực tuyến tham gia hoặc tạo điều kiện cho hoạt động làm giả nhãn hiệu hoặc vi phạm bản quyền. Các khu chợ trải dài từ những địa điểm nổi tiếng ở Thái Lan như Trung tâm mua sắm MBK, Chợ Phố Patpong và Soi Nana nằm giữa thủ đô Bangkok; Chợ Trung tâm ở thủ đô Phnom Penh (Campuchia) cho đến các trung tâm sầm uất như Palika Bazaar và Tank Road ở thủ đô New Delhi (Ấn Ðộ); Khu phố Tepito của Mexico hay Chợ Dubrovka ở thủ đô Mát-xcơ-va (Nga).

Ðáng chú ý là 9 chợ bán lẻ của Trung Quốc chuyên sản xuất, phân phối và bán hàng giả, trong đó nổi tiếng có Chợ An Phúc ở tỉnh Phúc Kiến, Chợ Tơ lụa ở thủ đô Bắc Kinh, Chợ bán buôn hàng may mặc Kindo và Zhanxi ở Quảng Châu, Trung tâm mua sắm quần áo Xinyang châu Á - Thái Bình Dương ở Thượng Hải và Quảng Ðông, Chợ điện tử Huaqiangbei ở Thâm Quyến. Không chỉ giới hạn ở các nước đang phát triển, USTR lưu ý hàng giả cũng đang phổ biến ở những thị trường lớn khác, điển hình như Trung tâm mua sắm Pacific Mall của Toronto (Canada) vốn được coi là trung tâm mua sắm châu Á trong nhà lớn nhất Bắc Mỹ.

Ðể tránh các cuộc truy quét của cơ quan thực thi pháp luật, USTR cho biết nhiều con buôn bắt đầu tham gia các nền tảng thương mại điện tử và lợi dụng mặt tiền cửa hàng sẵn có để tạo điều kiện thuận lợi cho việc bán hàng giả, hàng kém chất lượng trên mạng. Nhằm thoát khỏi quy trình và hệ thống chống hàng giả do chính phủ và các nền tảng thương mại điện tử thiết lập, những kẻ này thường xuyên sử dụng các công cụ như quảng cáo trên mạng xã hội, mời những người nổi tiếng hoặc có ảnh hưởng làm đại diện. Ngoài ra còn có chiêu trò sử dụng các liên kết ẩn và bán thông qua bên thứ 3.

Và trong danh sách các trang web có vấn đề nhất, USTR lưu ý có Bukalapak - một trong những thị trường thương mại điện tử lớn nhất Indonesia, “chợ online” IndiaMART của Ấn Ðộ cùng một số nhà cung cấp bán buôn hàng đầu Trung Quốc như DHGate hay Taobao. Ðặc biệt, hai thị trường trực tuyến quan trọng trụ sở tại Trung Quốc là AliExpress thuộc Tập đoàn Alibaba và hệ sinh thái thương mại điện tử WeChat của Tencent lần đầu tiên bị được đưa vào danh sách “các thị trường hàng giả khét tiếng”.

Về vi phạm bản quyền, một trong những trang web nổi tiếng nhất vẫn là ThePirateBay của Thụy Ðiển, chuyên cung cấp quyền truy cập vào các tài liệu điện tử có bản quyền. Còn lại là những cái tên Trung Quốc lâu năm như Baidu Wangpan hay Pinduoduo.

Nguồn hàng chủ yếu từ Trung Quốc

Theo báo cáo của USTR, nạn hàng giả toàn cầu khiến nền kinh tế Mỹ thiệt hại khoảng 29,2 tỉ USD/năm. Trong đó, cơ quan này liệt kê Trung Quốc là quốc gia sản xuất hàng giả hàng đầu dựa theo danh sách sản phẩm giả bị Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ tịch thu. Ðây cũng là nước có số lượng sản phẩm được tạo ra bằng lao động cưỡng bức nhiều nhất.

Trong báo cáo riêng biệt, USTR cho biết Mỹ cần có chiến lược mới và cập nhật các công cụ thương mại nội địa để đối phó với những nền kinh tế phi thị trường. Một số tổ chức, đơn cử như Hiệp hội Giày dép & Quần áo Mỹ, cũng đang thúc giục quốc hội thông qua dự luật tăng cường kiểm soát trên nền tảng thương mại điện tử, bảo vệ người tiêu dùng khỏi các sản phẩm giả mạo.