HẠNH NGUYÊN (Theo Reuters, abc.net)

Thủ tướng Úc Anthony Albanese (ảnh) tin rằng cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nếu diễn ra, sẽ là diễn biến tích cực sau nhiều năm quan hệ song phương căng thẳng.

Ảnh: AP

“Tôi nói rõ rằng đối thoại là điều tốt đẹp và nếu sắp xếp được cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình thì đó là điều tích cực. Chúng tôi đang dàn xếp nhiều cuộc gặp nhưng vẫn chưa thống nhất”, Thủ tướng Albanese nói với báo giới ngày 9-11. Văn phòng Thủ tướng Úc thông báo ông Albanese sẽ tham dự loạt sự kiện quốc tế trong tháng này gồm Hội nghị thượng đỉnh Nhóm Các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) diễn ra từ ngày 15 đến 16-11 tại Indonesia, Hội nghị thượng đỉnh APEC ở Thái Lan và Hội nghị cấp cao Ðông Á tại Campuchia.

Trong khi đó, phía nước chủ nhà Indonesia xác nhận Chủ tịch Tập Cận Bình cũng sẽ đến dự G20, song chưa rõ ông có tham dự các cuộc họp khác mà Thủ tướng Albanese góp mặt hay không. Ðược biết, lần gặp trực tiếp gần nhất giữa lãnh đạo Úc và Trung Quốc là khi Thủ tướng Scott Morrison, người tiền nhiệm của ông Albanese, trao đổi với Chủ tịch Tập Cận Bình bên lề Hội nghị G20 ở Nhật Bản vào năm 2019.

James Laurenceson, Giám đốc Viện Quan hệ Úc - Trung tại Ðại học Công nghệ Sydney, nhận định cuộc gặp giữa Thủ tướng Albanese và Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ rất tích cực bởi đối thoại có thể mở đường cho cách giải quyết nhiều vấn đề nổi cộm như vụ các công dân Úc bị giam giữ tại Trung Quốc và loạt biện pháp trừng phạt thương mại của Bắc Kinh đối với hàng hóa xuất khẩu của Úc, từ rượu vang đến than đá.

Những dấu hiệu hạ nhiệt

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Úc. Tuy nhiên, quan hệ ngoại giao giữa hai nước xấu đi nghiêm trọng trong những năm gần đây, đặc biệt dưới thời cựu Thủ tướng Morrison. Bắc Kinh đã áp đặt lệnh trừng phạt thương mại đối với một số hàng hóa nhập khẩu từ Canberra để trả đũa việc Úc kêu gọi mở cuộc điều tra quốc tế độc lập về nguồn gốc của đại dịch COVID-19. Hai bên còn hục hặc vì vấn đề an ninh quốc gia cũng như ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc tại các đảo quốc Thái Bình Dương.

Nhưng hồi tháng 9, Ðại sứ Trung Quốc tại Úc, Tiếu Thiên cho rằng lãnh đạo hai nước có thể gặp nhau vô điều kiện sau khi chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội liên bang hồi tháng 5 của Công đảng (do ông Albanese làm Chủ tịch) đã mở toang cánh cửa dẫn đến viễn cảnh “cài đặt lại quan hệ song phương”. Thủ tướng Albanese cũng nhắc lại quan điểm của chính phủ mới ở Úc mong muốn hợp tác với Trung Quốc trong khi vẫn kiên quyết bảo vệ lợi ích quốc gia của mình.

Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Úc Penny Wong ngày 8-11, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho rằng hai nước gần đây đã trải qua “những thay đổi tích cực” và mỗi bên phải giải quyết những lo ngại chính đáng của nhau. Theo thông báo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ông Vương Nghị cũng đề nghị hai nước cần nỗ lực xây dựng lại niềm tin chung và đưa quan hệ song phương trở lại đúng đường ray. Việc Ngoại trưởng Wong và ông Vương Nghị gặp nhau 2 lần trong năm nay cũng là một dấu hiệu khác cho thấy căng thẳng trong quan hệ Úc - Trung đang dần hạ nhiệt kể từ khi Công đảng trở lại nắm quyền.

Bộ Quốc phòng Úc hôm qua thông báo sẽ xem xét lại các chính sách và thủ tục quản lý nhân sự của Lực lượng Phòng vệ nước này. Quyết định siết chặt kiểm soát được đưa ra sau khi có thông tin nói người Úc nằm trong số hàng chục phi công quân sự của phương Tây được bên thứ ba tuyển mộ để huấn luyện cho không quân Trung Quốc. Được biết, chi phí đào tạo một phi công lái máy bay chiến đấu của Úc là gần 10 triệu USD.