Liên Hiệp Quốc (LHQ) nhấn mạnh điều tối quan trọng là phải tạo được động lực sau cái chết của thủ lĩnh tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) Abu Ibrahim al-Hashimi al-Qurayshi và giải quyết những bất bình mà các nhóm khủng bố có thể khai thác để lôi kéo chiến binh mới.

Căn nhà nơi thủ lĩnh IS al-Qurayshi (ảnh nhỏ) bị tiêu diệt hôm 3-2. Ảnh: The Times

Nói trước Hội đồng Bảo an LHQ hôm 9-2, Phó Tổng Thư ký phụ trách chống khủng bố của LHQ Vladimir Voronkov cho rằng cái chết của al-Qurayshi trong cuộc đột kích của lực lượng đặc nhiệm Mỹ ở Tây Bắc Syria hồi tuần rồi có thể là đòn mạnh nhất giáng vào giới chóp bu IS trong những tháng gần đây. Tuy nhiên, ông cảnh báo nhóm Hồi giáo cực đoan này nổi tiếng bởi khả năng tái hợp bất chấp những tổn thất tương tự trong quá khứ, chúng vẫn “duy trì và tăng cường các hoạt động tại những vùng bị ảnh hưởng bởi xung đột trên khắp thế giới”.

Quan chức LHQ đưa ra phát biểu trên 6 ngày sau khi thủ lĩnh al-Qurayshi, một người Iraq 45 tuổi, thiệt mạng do kích nổ bom tự sát trong chiến dịch đột kích của Mỹ. Địa điểm tấn công là một ngôi nhà ở Atmeh, gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ. Ít nhất 13 người, bao gồm cả phụ nữ và trẻ em, đã chết trong quá trình đụng độ. Al-Qurayshi tiếp quản quyền lực sau khi người sáng lập IS là Abu Bakr al-Baghdadi cũng kích nổ đai bom tự sát trong cuộc đột kích của lực lượng đặc nhiệm Mỹ hồi tháng 10-2019.

Giờ đây, ông Voronkov thúc giục tất cả 193 quốc gia thành viên LHQ bảo vệ những thành quả chống IS, ngăn chặn tổ chức này bành trướng trong khu vực, kiềm chế khả năng phát động các cuộc tấn công và thu nạp tân binh. “Chúng ta phải tập trung khôi phục nhân phẩm, niềm tin và sự gắn kết xã hội”, ông Voronkov nêu rõ, nhấn mạnh tầm quan trọng của nhiệm vụ tạo động lực sau cái chết của al-Qurayshi để loại bỏ những bất đồng mà IS và các nhóm khác có thể lợi dụng. Nhiệm vụ này phải bắt đầu bằng việc giải quyết tình trạng tuyệt vọng tại các trại tị nạn và trung tâm giam giữ hàng ngàn người trên khắp Syria và Iraq. Đặc biệt, trẻ em thuộc những gia đình có liên quan với các thành viên IS có nguy cơ cao bị cực đoan hóa và chiêu mộ.

Theo báo cáo lan truyền trong tuần này, trại tị nạn al-Hol ở Đông Bắc Syria hiện chứa tới 60.000 người là các thành viên gia đình liên quan với IS, với 2/3 trong số đó là trẻ em dưới 12 tuổi. Tại đây còn có 2.000 phụ nữ và 7.000 trẻ em người nước ngoài tị nạn. Các chuyên gia LHQ cho rằng các em nhỏ trong trại al-Hol tiếp tục bị nhiễm ý thức hệ của IS. Trong khi đó, có 10.000 chiến binh IS đang bị giam giữ tại các nhà tù nằm dưới sự quản lý của Lực lượng Dân chủ Syria (SDF), bao gồm khoảng 2.000 tay súng khủng bố nước ngoài.

Phó Tổng Thư ký Voronkov gọi vụ IS tấn công một nhà tù ở Đông Bắc Syria hôm 20-1, nơi giam giữ ít nhất 3.000 phần tử IS, là hành động đáng kể nhất của nhóm kể từ khi nhà nước tự xưng của chúng sụp đổ năm 2019. Sau 10 ngày giao tranh quyết liệt khiến hàng trăm người chết, SDF đã giành lại quyền kiểm soát nhà tù.

Ngoài Syria và Iraq, ông Voronkov cũng lưu ý các nhánh của IS trong khu vực vẫn đang lớn mạnh với quy mô và tốc độ đáng lo ngại. Việc các chân rết IS mở rộng tại các khu vực Trung, Đông và Tây Phi cũng có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng ở bên ngoài châu lục này.

HẠNH NGUYÊN (Theo AP, Reuters)