Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh quan hệ đối tác Thổ Nhĩ Kỳ - châu Phi lần thứ ba diễn ra ở thành phố Istanbul mới đây, Tổng thống nước chủ nhà Recep Tayyip Erdogan tuyên bố Ankara đang hướng tới mục tiêu làm sâu sắc hơn quan hệ kinh tế và quân sự với lục địa đen, đồng thời kêu gọi dành cho châu lục này một ghế đại diện tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc (HĐBA LHQ).

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan (phải) tiếp Chủ tịch Ủy ban châu Phi Moussa Faki Mahamat hôm 18-12. Ảnh: Anadolu Agency

“Hơn 1,3 tỉ người đang sống trên lục địa châu Phi nhưng khu vực này lại không có đại diện tại HĐBA LHQ. Đây rõ ràng là sự bất công lớn. Tôi vẫn hào hứng và hồi hộp mỗi khi đến thăm châu Phi. Hội nghị thượng đỉnh này là minh chứng cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ quan tâm đến châu Phi. Nó không phải là lợi ích nhất thời mà đó là cam kết được duy trì lâu dài. Những người anh em châu Phi cũng cho thấy họ quan tâm đến việc hợp tác với Thổ Nhĩ Kỳ” - Tổng thống Erdogan cho biết.

Ông Erdogan tuyên bố Thổ Nhĩ Kỳ sẽ chia sẻ 15 triệu liều vaccine phòng COVID-19 với các quốc gia châu Phi trong vài tháng tới, đồng thời bày tỏ quan ngại khi mới chỉ 8% dân số châu Phi được tiêm ngừa đầy đủ.

Nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ cũng cho hay sẵn sàng chia sẻ kiến thức chuyên môn về chống khủng bố và chuyển giao công nghệ quân sự cho các quốc gia châu Phi. “Chúng tôi hiểu rõ những thách thức an ninh mà tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo, Boko Haram và al-Shabab mang lại không chỉ dành cho một số quốc gia mà đó là thách thức chung. Thổ Nhĩ Kỳ có công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực quốc phòng cũng như có kinh nghiệm tuyệt vời khi thực hiện các hoạt động chống khủng bố. Chúng tôi sẵn sàng cống hiến sức mạnh đó cho các anh em châu Phi” - Tổng thống Erdogan nói thêm.

Tuy ông Erdogan không đề cập chi tiết về việc hợp tác quân sự với châu Phi nhưng chuyên gia Murat Yigit tại Đại học Thương mại Istanbul nói rằng các nhà lãnh đạo châu Phi đã thể hiện rõ ràng sự quan tâm đối với sự hỗ trợ về quốc phòng của Ankara. Hiện Thổ Nhĩ Kỳ đang đặt một căn cứ quân sự lớn ở Somalia, hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng cho chính phủ nước này và huấn luyện nhân viên an ninh. Binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ cũng hiện diện ở Libya, hậu thuẫn cho chính phủ được LHQ công nhận. Vào đầu năm nay, Thổ Nhĩ Kỳ còn ký thỏa thuận hợp tác quân sự với Ethiopia. Ngoài ra, Ethiopia cùng với Maroc còn mua vũ khí từ Thổ Nhĩ Kỳ, gồm máy bay không người lái Bayraktar TB2.

Trong khi đó, thương mại song phương giữa Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia châu Phi tăng đáng kể trong những năm gần đây. Trong 11 tháng năm 2021, hoạt động trao đổi hàng hóa giữa hai bên đạt 30 tỉ USD. Hiện khoảng 25.000 công nhân châu Phi đang làm việc cho các dự án Thổ Nhĩ Kỳ đầu tư tại lục địa đen trị giá 78 tỉ USD và hơn 14.000 sinh viên châu Phi theo học tại nước này.

Hội nghị thượng đỉnh với sự tham gia của các nguyên thủ quốc gia từ 16 nước châu Phi cùng với 102 bộ trưởng và đại diện Liên minh châu Phi, Cộng đồng kinh tế Tây Phi nói trên diễn ra sau một loạt hoạt động của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm thúc đẩy quan hệ với khu vực. Trước đó hồi tháng 10, Ankara đã tiếp đón các nhà lãnh đạo doanh nghiệp cũng như hàng chục bộ trưởng từ các quốc gia châu Phi tham dự một hội nghị cấp cao nhằm thúc đẩy thương mại giữa hai bên. Cũng trong tháng đó, Tổng thống Erdogan đến thăm Angola, Nigeria và Togo. Được biết, nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ đã công du hơn 30 quốc gia tại khu vực kể từ năm 2004.

TRÍ VĂN (Theo Al Jazeera, Daily Sabah)