NGUYỆT CÁT (Theo Guardian)

Ðối với phần lớn phụ nữ Ấn Ðộ, việc ra khỏi nhà và lên xe buýt đi đây đó là chuyện không dễ. Bởi nếu muốn ra ngoài, đầu tiên họ phải được gia đình cho phép và sau đó là tiền mua vé xe. Ðể thay đổi điều đó cũng như thúc đẩy tỷ lệ phụ nữ tham gia thị trường lao động, chính quyền bang miền Nam Karnataka vừa mở một tuyến xe buýt miễn phí dành cho phụ nữ và cả người chuyển giới.

Phụ nữ bang Karnataka vui mừng khi được đi xe buýt miễn phí.

Với tuyến xe buýt triển khai vào ngày 11-6 vừa qua, phụ nữ tại Karnataka hiện có thể đi xe buýt bất kỳ lúc nào, bất kể bao nhiêu lần và bất cứ đâu trong bang. Mặc dù trong khoảng 40 triệu phụ nữ của bang này vẫn còn rất nhiều chị em cần có sự cho phép từ gia đình để sử dụng phương tiện giao thông công cộng, nhưng họ sẽ không cần xin tiền để mua vé nữa. Trong 9 ngày đầu tiên chương trình xe buýt miễn phí được triển khai, hơn 40 triệu lượt khách nữ đã sử dụng dịch vụ này. “Trước đây, tôi phải xin phép gia đình và xin tiền để mua vé. Bây giờ tôi không phải phụ thuộc vào họ nữa” - bà Ningavva Akka bày tỏ. Khi xem tấm ảnh chụp người phụ nữ luống tuổi cúi đầu cảm ơn khi leo lên xe buýt, Thủ hiến bang Karnataka - ông Siddaramaiah - cảm động nói: “Bức ảnh này sẽ lưu lại trong ký ức của tôi rất lâu”.

Theo Hãng tin Anh The Guardian, chính sách “xe buýt miễn phí” nhằm khuyến khích thêm nhiều phụ nữ đi làm, trong bối cảnh tỷ lệ phụ nữ tham gia lực lượng lao động ở Ấn Ðộ còn thấp. Theo dữ liệu mới nhất của Ngân hàng Thế giới, tỷ lệ lao động nữ của Ấn Ðộ là 23%, trong khi tỷ lệ này ở Bangladesh là 32% và ở Sri Lanka là 34,5%. Giới chức Karnataka hy vọng rằng với việc cung cấp phương tiện giao thông miễn phí, nhiều phụ nữ có thể ra ngoài tìm việc làm, tự do đi lại và sống thoải mái hơn với số tiền kiếm được. Trên thực tế, nhiều phụ nữ không muốn đi làm vì sợ đồng lương ít ỏi của họ bị tiêu hao vì tiền vé xe buýt. “Tôi có thể dùng số tiền tiết kiệm được để mua thêm sữa cho con và cải thiện bữa ăn cho gia đình” - một phụ nữ làm công việc dọn dẹp ở Bengaluru giải thích.

Ông Srinivas Alavilli - một nhà hoạt động vì quyền công dân ở Bengaluru - nhận định việc phụ nữ đi lại bằng xe buýt miễn phí sẽ kích hoạt sự chuyển đổi xã hội. “Khi phụ nữ bắt đầu xuất hiện nhiều hơn ở những nơi công cộng, nó sẽ thay đổi diện mạo và càng có nhiều phụ nữ ra đường thì họ càng cảm thấy an toàn hơn “ - Alavilli nêu ví dụ. Ngoài ra, ông còn cho rằng mối quan hệ trong gia đình sẽ thay đổi. Những cô gái muốn học đại học sẽ ít gặp phải sự phản đối của cha mẹ hơn nếu việc đi lại được tự do. Những phụ nữ đã kết hôn muốn đi làm có thể tranh luận hiệu quả hơn với nhà chồng. “Hiện tại, nhà chồng nói rằng chi phí đi lại quá cao nhưng một khi chi phí đó biến mất, họ sẽ khó ngăn cản con dâu ra ngoài làm việc” - Alavilli giải thích.

Ðược biết, Karnataka không phải là bang đầu tiên triển khai mô hình xe buýt miễn phí dành cho phụ nữ ở Ấn Ðộ. Chính quyền New Delhi đã triển khai chương trình xe buýt miễn phí cho phụ nữ vào năm 2019, nhưng chỉ giới hạn trong thành phố. Bang Tamil Nadu cũng từng đưa ra chính sách tương tự, nhưng việc đi lại chỉ giới hạn ở những khoảng cách ngắn.

Trong nền văn hóa gia trưởng của Ấn Độ, một cách để kiểm soát việc đi lại của phụ nữ là không cho họ giữ tiền. Việc không có thu nhập riêng khiến phụ nữ dù ở độ tuổi nào - từ bé cho đến lúc lấy chồng hoặc sống góa bụa khi về già cùng gia đình của con trai - đều phải xin tiền từ người thân nếu muốn đi bất cứ đâu. Shaheen Shasa, tình nguyện viên của Diễn đàn Người dùng Xe buýt ở Bengaluru, cho biết phụ nữ chủ yếu sống cuộc đời họ chỉ trong bán kính từ 3-4 km, phạm vi mà họ có thể đi bộ hoặc đi xe buýt với đoạn đường mà họ có khả năng chi trả. “Với việc có thể đi lại miễn phí bằng tuyến xe buýt mới, phụ nữ giờ đây có thể ra ngoài không chỉ để đi làm, mà còn đi mua sắm hoặc chỉ để ngắm nhìn thành phố - tất cả những điều họ chưa từng làm trước đây” - Shasa nhận định.