Hôm nay 30-6, Quốc hội Đức sẽ bỏ phiếu bầu Tổng thống mới thay thế ông Horst Kohler vừa bất ngờ từ chức cuối tháng trước. Cương vị tổng thống chỉ mang tính nghi thức tại Đức, nhưng cuộc bầu chọn lần này có thể là thảm họa đối với Thủ tướng Angela Merkel nếu các đối tác trong liên minh cầm quyền không ủng hộ ứng viên do bà đề cử là ông Christian Wulff, thủ hiến bang Lower Saxony. Hiện tỷ lệ ủng hộ bà Merkel đang ở mức thấp nhất kể từ khi lên nắm quyền năm 2005.

Bầu cử tổng thống trở thành chủ đề nóng của truyền thông Đức. Thủ tướng Merkel (giữa), ông Wulff (trái) và ông Gauck. Ảnh: AFP

Trong trường hợp ông Wulff đắc cử, Thủ tướng Merkel sẽ có cơ sở để bác bỏ thông tin nói rằng chính phủ liên hiệp của bà đang khủng hoảng. Tuy nhiên, dù được cho là có ưu thế hơn nhưng không chắc ông Wulff sẽ giành thắng lợi vì một số nghị sĩ của đảng Dân chủ Tự do (FDP), đối tác quan trọng của bà Merkel, đã tuyên bố sẽ ủng hộ ứng viên đối thủ là Joachim Gauck, nhà hoạt động không đảng phái do đảng Dân chủ Xã hội (SDP) đối lập đề cử. Theo tính toán của giới truyền thông, chỉ cần 22 nghị sĩ trong liên minh cầm quyền “nối giáo cho giặc” là đã đủ gây khó khăn cho ông Wulff.

Theo khảo sát của YouGov cho báo Bild, gần 50% người được hỏi muốn chính phủ của bà Merkel từ chức nếu ông Wulff thất bại. Một khảo sát chung giữa báo Bild và Soontag cho thấy 42% muốn ông Gauck trở thành tổng thống, trong khi 36% ủng hộ ông Wulff. Tuy nhiên, 50% người được hỏi dự đoán ông Wulff chiến thắng, trong khi chỉ có 40% tin là ông Gauck sẽ thành công.

Với Thủ tướng Merkel, chọn tổng thống trở thành vấn đề quan trọng vì chính phủ của bà đang hứng chịu nhiều sức ép về các vấn đề kinh tế, trong đó có chính sách tài chính công và khủng hoảng nợ ở khu vực đồng euro. Tỷ lệ ủng hộ của dân chúng đối với liên minh cầm quyền đã giảm mạnh từ mức 48% trong cuộc tổng tuyển cử tháng 12 năm ngoái, xuống còn 35%.

Thật ra thì ngay cả khi ứng viên Wulff thất bại, chính phủ của bà Merkel cũng chưa chắc sẽ sụp đổ. Theo Hiến pháp Đức, việc “phế truất” một chính phủ trước khi kết thúc nhiệm kỳ hay để tiến hành tổng tuyển cử sớm là điều cực kỳ khó khăn. Nhưng trong tình cảnh hiện nay, việc ông Wulff trở thành tổng thống thực sự là một cứu cánh đối với Thủ tướng Merkel.

N. KIỆT (Theo WSJ, Reuters, Spiegel)