Với sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT)… nguồn nhân lực số giữ vai trò quan trọng. Đội ngũ này phải có khả năng làm việc trong môi trường toàn cầu và số hóa, thích ứng nhanh với sự thay đổi của công nghệ. Việc đào tạo nguồn nhân lực số trở thành nhiệm vụ cấp bách, nhằm đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động hiện đại, tạo nền móng để TP Cần Thơ phát triển nhanh, bền vững trong tương lai.

Sinh viên Đại học Cần Thơ thực hành tại Phòng Thí nghiệm GIS - Viễn thám.
Lan tỏa nhận thức và kỹ năng số
Theo Ban Chỉ đạo TP Cần Thơ về Phát triển khoa học công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS), toàn thành phố hiện có 1.066 cán bộ, công chức, viên chức chuyên trách và kiêm nhiệm CĐS. Số lượng cán bộ, công chức, nhân viên được phân công trực tiếp giải quyết thủ tục hành chính cấp xã là 1.026 người. Thành phố đã hình thành mạng lưới Tổ Công nghệ số cộng đồng tại 103 xã, phường; đồng thời, kiện toàn 1.940 Tổ Công nghệ số cộng đồng với 12.290 thành viên; 103 Đội hỗ trợ phản ứng nhanh, với 1.455 thành viên, góp phần lan tỏa nhận thức và kỹ năng số trong toàn xã hội.
Trong năm 2025, TP Cần Thơ tổ chức 12 lớp bồi dưỡng, tập huấn, cập nhật, nâng cao kiến thức về CĐS, kỹ năng số cho cán bộ, công chức trong các cơ quan Đảng, Nhà nước. Ban Chỉ đạo thành phố tổ chức Hội nghị tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho cán bộ, công chức, viên chức năm 2025, được kết nối trực tuyến đến 103 xã, phường. Trong năm qua, thành phố cũng ghi nhận hơn 5.000 sinh viên tham gia hoạt động tình nguyện phổ cập kỹ năng số; 3.800 lượt người tham dự 2 lớp đào tạo kỹ năng số cho công nhân, người lao động tại các doanh nghiệp, hợp tác xã; Tổ Công nghệ số cộng đồng phổ cập kỹ năng số cho 309.128 người...
Ông Nguyễn Anh Hoài, Phó Chủ tịch UBND phường Ninh Kiều, cho biết: Trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phường Ninh Kiều xác định cấp phường là cấp tổ chức thực thi, trực tiếp tiếp xúc, giải quyết công việc cho người dân. Do đó, phường đã kiện toàn hệ thống tổ chức chỉ đạo và phối hợp, gồm Ban Chỉ đạo phát triển KHCN, ĐMST, CĐS và Đề án 06; Đội phản ứng nhanh công nghệ số; hệ thống Tổ Công nghệ số cộng đồng tại các khu dân cư. Đến nay, 100% cán bộ, công chức phường xử lý công việc trên môi trường số, sử dụng phần mềm quản lý văn bản, chữ ký số; 100% văn bản được ký số; 100% báo cáo định kỳ thực hiện qua hệ thống thông tin, góp phần nâng cao chất lượng chỉ đạo, điều hành, giảm thời gian, chi phí hành chính.
Bên cạnh kết quả đạt được, phát triển nguồn nhân lực số tại TP Cần Thơ vẫn tồn tại nhiều bất cập. Nhân sự chuyên trách CĐS của một số đơn vị, nhất là cấp xã còn thiếu và yếu; trình độ chuyên môn chưa đồng đều dẫn đến công tác bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng số chưa đem lại hiệu quả như mong đợi. Bên cạnh đó, thành phố chưa có cơ chế, chính sách đủ mạnh để thu hút, đãi ngộ và giữ chân nhân lực số chất lượng cao, đặc biệt ở cấp xã, phường; hoạt động của Tổ Công nghệ số cộng đồng còn thiếu cơ chế hỗ trợ ổn định dài hạn.
Tạo đột phá trong tư duy
Năm 2026, TP Cần Thơ tập trung xây dựng và triển khai hiệu quả Đề án phát triển đội ngũ cán bộ KHCN, ĐMST và CĐS. Đây không chỉ là nhiệm vụ nâng cao chất lượng đào tạo, bảo đảm nguồn nhân lực KHCN, CĐS chất lượng cao, mà còn là trụ cột bảo đảm cho quá trình hiện đại hóa nền kinh tế, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia nói chung và TP Cần Thơ nói riêng.
Ông Ngô Anh Tín, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, cho biết: “Thực tế thời gian qua cho thấy, cơ chế thu hút và giữ chân người tài đóng vai trò then chốt. Thành phố cần khẩn trương ban hành cơ chế, chính sách đãi ngộ đủ mạnh (lương, phụ cấp, cơ hội phát triển) để thu hút nhân sự chuyên trách công nghệ thông tin, CĐS chất lượng cao và giữ chân nhân lực hiện có. Đồng thời, cần đổi mới phương pháp bồi dưỡng, nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức theo hướng thực tiễn, chuyên sâu và phù hợp với trình độ không đồng đều. Cùng với đó, cần có cơ chế hỗ trợ ổn định, dài hạn cho Tổ Công nghệ số cộng đồng để đảm bảo tính bền vững và hiệu quả của phong trào CĐS ở cơ sở”.
Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội đơn vị TP Cần Thơ, người đứng đầu cấp ủy phải trực tiếp phụ trách, chỉ đạo, đồng thời gương mẫu trong việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ phát triển KHCN, ĐMST và CĐS; huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực tổng hợp thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu có trọng tâm, trọng điểm. Cùng với đó, phát huy tinh thần sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong phát triển KHCN, ĐMST và CĐS. Các sở, ngành, địa phương cần thường xuyên tổ chức hội nghị, hội thảo nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy trong phát triển KHCN, ĐMST và CĐS; tập trung tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ, công chức, viên chức, nhà khoa học, doanh nghiệp nắm rõ chủ trương, chính sách để đổi mới tư duy đột phá trong phát triển KHCN, ĐMST và CĐS.
Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Phó Giám đốc Sở Nội vụ TP Cần Thơ, cho rằng, cần thay đổi tư duy từ “ứng dụng công nghệ thông tin” sang “CĐS toàn diện”. Cùng với đó, thành phố tập trung đổi mới nội dung đào tạo, bồi dưỡng theo hướng chuyên môn hóa và số hóa; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ chuyên sâu về công nghệ thông tin, CĐS theo vị trí việc làm lãnh đạo, quản lý và công chức chuyên môn. Đơn cử, đối với lãnh đạo, quản lý cần bồi dưỡng kỹ năng quản trị CĐS, ra quyết định dựa trên dữ liệu; công chức chuyên môn cần đào tạo kỹ năng sử dụng hệ thống số, dịch vụ công trực tuyến; công chức phụ trách công nghệ thông tin cần kiến thức, kỹ năng an toàn thông tin, dữ liệu lớn, điện toán đám mây…
Bài, ảnh: MỸ THANH