Ngay trước thềm vòng đàm phán mới bắt đầu hôm qua (20-11) giữa Iran và nhóm P5+1 (gồm Anh, Pháp, Mỹ, Nga, Trung Quốc và Ðức) về chương trình hạt nhân của Tehran, một số tín hiệu từ "hậu trường" đã mang theo ít nhiều hy vọng tháo gỡ nút thắt kéo dài hàng thập kỷ này.

Nắm bắt "cơ hội lịch sử"

Trong thông điệp đưa lên trang mạng YouTube hôm 19-11, Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif cho rằng con đường dẫn đến giải pháp cho vấn đề hạt nhân của Tehran đã được mở rộng, đồng thời cũng kêu gọi các cường quốc nắm lấy cái mà ông cho là "cơ hội lịch sử" này. Chưa hết, sau cuộc gặp với người đồng cấp Ý Emma Bonino tại Thủ đô Rome, Ngoại trưởng Zarif cũng bày tỏ sự lạc quan khi nhắc đến "khả năng thành công" cũng như tuyên bố rằng hành lý trong chuyến đi Genève (Thụy Sĩ) lần này là "quyết tâm đạt được một thỏa thuận khi kết thúc đàm phán". Hồi tuần rồi, ông Zarif khẳng định quyền làm giàu uranium của Iran là "không bàn cãi", song cũng nói rằng các cường quốc không nhất thiết phải công nhận quyền này.

Tại vòng đàm phán trước, sau 3 ngày nhóm họp căng thẳng cũng tại Genève, Iran và nhóm P5+1 tưởng như đã đạt thỏa thuận mà trong đó Tehran buộc phải ngưng làm giàu uranium ở mức 20% cũng như giảm phần lớn lượng uranium hiện ở mức 20% xuống còn 5% để đổi lấy sự nới lỏng cấm vận từ phương Tây. Tuy nhiên vào phút chót, cái gọi là "thỏa thuận bước đầu" đã bị "cản mũi" khi Ngoại trưởng Pháp Laurent Fabius đòi Iran phải cam kết không khởi động lò phản ứng nước nặng Arak (có thể vào năm tới) do lo ngại có thời gian để sản xuất đủ lượng plutonium nhằm chế tạo bom nguyên tử.

Một cơ sở hạt nhân của Iran. Ảnh: AFP

Trong cuộc điện đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm 19-11, Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã kêu gọi Bắc Kinh đưa ra quan điểm cứng rắn đối với những gì mà ông miêu tả là "đòi hỏi quá đáng" từ một số nước tham gia đàm phán.

Cuộc điện đàm lịch sử

Không lâu sau thông điệp bằng tiếng Anh của Ngoại trưởng Zarif, ông David Cameron đã trở thành Thủ tướng Anh đầu tiên trong hơn một thập niên qua có cuộc điện đàm với một nhà lãnh đạo Iran. Theo hãng tin AFP, trong cuộc trao đổi, Thủ tướng Cameron và Tổng thống Rouhani đã nhất trí rằng việc nắm bắt cơ hội hiện có là điều quan trọng trong vòng đàm phán lần này. Ông Cameron cũng thúc giục Tehran sớm đưa ra những hành động để xua tan lo ngại của thế giới về chương trình hạt nhân bị cho là vỏ bọc chế tạo bom nguyên tử, bao gồm "cả sự cần thiết cho thấy minh bạch hơn".

Thêm thời gian cho giải pháp ngoại giao

Trong khi đó, trong cuộc họp tại Nhà Trắng hôm 19-11, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã đề nghị các thượng nghị sĩ nên phớt lờ chiến dịch vận động hành lang của Israel cũng như tạm hoãn việc tìm kiếm các lệnh cấm vận mới đối với Iran xung quanh chương trình hạt nhân.

Theo Press TV, Tổng thống Obama đã yêu cầu các nghị sĩ dành thêm thời gian cho giải pháp ngoại giao với Iran bởi Nhà Trắng tin rằng một thỏa thuận sơ bộ về vấn đề hạt nhân của quốc gia Hồi giáo có thể nằm trong tầm tay. Ông Obama phải triệu tập cuộc họp như thế là vì các nhà lập pháp tại Thượng viện và Hạ viện đã đồng ký vào lá thư hối thúc Nhà Trắng chấp nhận quan điểm cứng rắn hơn đối với Iran khi vòng đàm phán được nối lại.

Trong khi đó, lo lắng khi các bên đàm phán đều lạc quan về thỏa thuận "rất có thể" đạt được, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong những tuần gần đây đã "tất bật" hối thúc các thượng nghị sĩ Mỹ và vận động Tổng thống Obama đừng "mắc lừa" Tehran.

THANH BÌNH (Tổng hợp)

Israel phủ nhận liên quan đến vụ đánh bom Đại sứ quán Iran tại Liban Sau khi xảy ra vụ đánh bom kép ngày 19-11 nhằm vào Đại sứ quán Iran tại Thủ đô Beirut của Liban, khiến 23 người chết và gần 150 người bị thương,  các quan chức Israel đã phủ nhận nước này có liên quan đến vụ tấn công đẫm máu nói trên. Chủ tịch Ủy ban An ninh và Đối ngoại thuộc Nghị viện Israel, Tzachi Hanegbi, nói rằng nước này đã phải hứng chịu sự chỉ trích về mọi vụ việc diễn ra tại Trung Đông. Theo ông, có một số trường hợp Tel Aviv  nhận trách nhiệm do liên quan tới an ninh quốc gia, song “an ninh của Israel không được lợi gì từ vụ việc đẫm máu ở Beirut”.