Chuyện nghe lén trên diện rộng của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA) không chỉ "chọc giận" các đồng minh của Washington tại châu Âu mà còn khiến nội bộ nước này trở nên xào xáo.

Hôm 28-10, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện (SIC) Dianne Feinstein đã lên tiếng "phản đối cực lực" việc NSA nghe lén các nhà lãnh đạo thế giới như Pháp, Brazil, Tây Ban Nha, Mexico và Đức, đồng thời cam kết sẽ xem xét lại các hoạt động tình báo của nước này.

Chủ tịch SIC Dianne Feinstein (bìa trái) phản đối việc nghe lén các nhà lãnh đạo thế giới. Ảnh: rt.com

Từng đứng ra bảo vệ NSA trước các cáo buộc, nhưng nay bà Feinstein khẳng định các hoạt động giám sát cụ thể của NSA đã có hiệu lực trong hơn 10 năm nhưng SIC không hề được thông tin thỏa đáng. Theo bà, việc đánh giá lại toàn bộ các chương trình giám sát vào lúc này là điều cần thiết để các thành viên SIC và quốc hội biết rõ về những gì tình báo Mỹ thực hiện. Trước đó, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Mike Roger đã lớn tiếng biện hộ cho các hoạt động của NSA, thậm chí còn cho rằng châu Âu phải cảm ơn NSA vì hoạt động nghe lén giúp họ an toàn hơn (1?).

Chủ tịch SIC cũng cho biết bà đã được Nhà Trắng thông báo rằng "việc thu thập thông tin các đồng minh sẽ không tiếp diễn"- tuyên bố mà một quan chức Mỹ giấu tên ngay sau đó đã bác bỏ. Người này nói rõ rằng chỉ có một vài thay đổi đã được thực hiện trong khi số khác thì đang cân nhắc, gồm cả việc ngừng theo dõi liên lạc của các nhà lãnh đạo đồng minh.

Lá chắn tình báo của Brazil Bất chấp sự phản đối từ các công ty phần mềm viễn thông, Tổng thống Brazil Dilma Rousseff đang thúc giục các nhà lập pháp trong tuần này phải bỏ phiếu thông qua một dự luật được cho là lá chắn giúp các công dân xứ samba tránh bị tình báo Mỹ dòm ngó. Nếu được thông qua, luật sẽ buộc các công ty Internet toàn cầu đang hoạt động tại Brazil phải thiết lập và sử dụng các trung tâm lưu trữ, trao đổi dữ liệu thu được từ người dân nơi đây ngay bên trong lãnh thổ quốc gia Nam Mỹ này- một trong những thị trường viễn thông lớn nhất thế giới. Thái độ cứng rắn trên của Brasilia bắt nguồn từ việc Mỹ bị tố từng giám sát Brazil cũng như theo dõi điện thoại và email cá nhân của bà Rousseff.

Trong khi đó, phát ngôn viên Nhà Trắng Jay Carney thừa nhận Mỹ cần phải cân nhắc kỹ những mặt lợi và hại từ các chương trình gián điệp. Theo ông, Nhà Trắng cần kiềm chế cách thức thu thập và sử dụng thông tin tình báo để có "sự cân đối giữa nhu cầu thu thập tin tức tình báo và nhu cầu về quyền riêng tư". Ông cho biết Tổng thống Barack Obama đã ra lệnh rà soát lại các hoạt động giám sát, trong đó có một số chương trình ảnh hưởng đến các đồng minh thân cận của Mỹ.

Trước đó, một quan chức Mỹ cũng đã tiết lộ với Nhật báo Phố Wall (WSJ) là ông Obama đã cho ngưng giám sát 35 nhà lãnh đạo thế giới khi ông phát hiện sự việc hồi mùa hè năm nay. Bài báo trên WSJ có đoạn nói rằng quyết định về mục tiêu giám sát cụ thể là do NSA đưa ra, chứ không phải ông chủ Nhà Trắng. Cũng vì lẽ này mà các quan chức tình báo Mỹ về hưu và đương chức giận dữ tố cáo chính Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao đã "bật đèn xanh" cho chương trình giám sát liên lạc của các nhà lãnh đạo thế giới, trong đó có Thủ tướng Đức Angela Merkel. Các quan chức tình báo khẳng định rằng bất cứ quyết định nào về việc giám sát các nhà lãnh đạo đồng minh đều được đưa ra với sự tiếp thu của Bộ Ngoại giao trong khi thông tin tình báo hữu ích được chuyển về trung tâm chống khủng bố của Nhà Trắng.

THANH BÌNH (Theo AP, AFP, Reuters, Guardian)