TRÍ VĂN (Tổng hợp)
Đài truyền hình NHK của Nhật Bản mới đây đưa tin Công ty điện lực Tokyo (TEPCO), cơ quan vận hành nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi bị hư hỏng, đã hoàn tất việc xây dựng hệ thống xả nước nhiễm phóng xạ qua xử lý từ nhà máy xuống biển.

Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi chụp từ trên cao.
TEPCO hôm 26-6 đã hoàn tất việc khoan đường hầm để xả nước thải và chuyển các thiết bị máy móc xây dựng khỏi công trường ra cách bờ biển 1km. Công ty này sau đó đậy nắp vào cửa đường hầm để ngăn bùn và cát xâm nhập. NHK cho hay, Chính phủ Nhật Bản sẽ quyết định thời gian xả nước thải hạt nhân dựa trên kiểm tra của Cục quản lý hạt nhân và báo cáo về độ an toàn của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).
Trước đó, TEPCO cho biết nước nhiễm phóng xạ từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima đã được lọc qua hệ thống ALPS, loại bỏ hầu hết 62 nguyên tố phóng xạ trong nước, gồm cesium và stronti, nhưng vẫn tồn tại tritium - nguyên tố được cho ít gây rủi ro cho sức khỏe con người và môi trường. Mặt khác, TEPCO cũng có kế hoạch pha loãng nước xả thải với nước biển để giảm mức độ tritium có trong nước, giữ mức này thấp hơn 1/40 tiêu chuẩn an toàn quốc gia của Nhật Bản.
Tổng Giám đốc IAEA Rafael Mariano Grossi cho biết phương pháp mà Nhật Bản lựa chọn “vừa khả thi về mặt kỹ thuật vừa phù hợp với thông lệ quốc tế” và “sẽ không gây hại cho môi trường”.
Tuy nhiên, động thái này của Tokyo đã hứng phải nhiều chỉ trích. Tổng Thư ký Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương Henry Puma trong tuyên bố hôm 26-6 cho hay lãnh đạo các quốc đảo Thái Bình Dương kêu gọi Nhật Bản “lưu giữ hoặc đổ chất thải hạt nhân ở nước họ thay vì lưu giữ hoặc đổ chúng ở Thái Bình Dương”. Tuyên bố nhấn mạnh, các quốc đảo Thái Bình Dương có nghĩa vụ pháp lý “ngăn chặn việc bất kỳ ai đổ chất thải phóng xạ cũng như các chất phóng xạ khác”.
Theo tuyên bố, kế hoạch đổ nước thải hạt nhân ra Thái Bình Dương của Nhật Bản “không chỉ đơn thuần là vấn đề an toàn hạt nhân mà nó còn là vấn đề di sản hạt nhân; đại dương, nghề đánh bắt cá, môi trường, đa dạng sinh học, vấn đề sức khỏe con cái của chúng ta và các thế hệ tương lai đang bị đe dọa”.
Kế hoạch trên của Nhật Bản cũng khiến người dân quốc gia láng giềng Hàn Quốc “đứng ngồi không yên”. Theo một cuộc khảo sát chung gần đây của Nhật báo Hankook Ilbo và báo Yomiuri Shimbun, 84% người dân xứ kim chi không tán thành kế hoạch của Tokyo.
Do lo ngại về những rủi ro tiềm ẩn đối với sức khỏe, người dân Hàn Quốc đã đổ xô mua muối, khiến lượng đơn đặt hàng bán lẻ muối tại chi nhánh Liên đoàn Hợp tác xã Thủy sản Quốc gia Hàn Quốc, nơi sản xuất 80% muối biển của nước này, trong những ngày gần đây tăng gấp 100 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Giá bán lẻ muối biển trung bình cũng lên 14.562 won (khoảng 11USD)/túi 5kg, tăng so với mức 11.224 won năm 2022.
Kể từ khi thảm họa xảy ra tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima của Nhật Bản hồi năm 2011, Chính phủ Hàn Quốc thường xuyên kiểm tra độ phóng xạ của hải sản và nước biển. Để trấn an người dân, Seoul gần đây còn bắt đầu tổ chức các cuộc họp giao ban hàng ngày, đồng thời tuyên bố sẽ phản đối việc Tokyo xả nước thải hạt nhân xuống biển nếu quy trình không đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định.