MAI QUYÊN (Theo FT, Nikkei)

Trước những lo ngại về việc Nga và Trung Quốc ngày càng xích lại gần nhau, Nhật Bản đang chủ động tìm kiếm chiến lược lớn hơn trong nỗ lực thắt chặt hợp tác an ninh với các đối tác châu Âu chia sẻ những giá trị và lợi ích chung.

Thủ tướng Kishida (trái) và người đồng cấp Ý tại Rome. Ảnh: Reuters

Ngày 11-1, Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida có mặt tại Anh và hội đàm với người đồng cấp nước chủ nhà Rishi Sunak. Phát biểu trước cuộc họp, người đứng đầu Chính phủ Anh cho biết hai nước đang “tăng tốc, xây dựng và làm sâu sắc hơn” quan hệ song phương, đồng thời nói thêm rằng họ có “quan điểm chung” về thế giới cũng như nhận thức các mối đe dọa toàn cầu.

Tại cuộc gặp, theo Tạp chí Financial Times, hai bên đã có những trao đổi quan trọng về thương mại và quốc phòng. Trong đó, Thủ tướng Sunak tập trung vào nỗ lực của Luân Ðôn tham gia Hiệp định Ðối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), bất chấp sự e dè của một số nghị sĩ đảng Bảo thủ. Về quân sự, hai nhà lãnh đạo ngoài thảo luận biện pháp tăng cường hỗ trợ cho Ukraine còn ký kết Thỏa thuận tiếp cận đối ứng, cho phép Anh và Nhật Bản triển khai lực lượng ở nước còn lại. Hai bên còn dự kiến tiến hành nhiều cuộc tập trận và các đợt triển khai quân sự phức tạp. Ðối với cách tiếp cận quốc phòng “có đi có lại” này, Thủ tướng Sunak khẳng định thỏa thuận mang ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với Anh - Nhật khi củng cố cam kết của hai đồng minh ở khu vực Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương, phản ánh những nỗ lực chung nhằm bảo đảm an ninh kinh tế, thúc đẩy hợp tác quốc phòng và tăng cường đổi mới. “Trong thế giới ngày càng cạnh tranh, điều quan trọng hơn hết là các nền dân chủ tiếp tục kề vai sát cánh vượt qua những thách thức toàn cầu chưa từng có trong thời đại của chúng ta” - ông Sunak nói thêm.

Phát biểu của nhà lãnh đạo Anh được đưa ra khi nước này tìm cách tăng cường can dự ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương trước ảnh hưởng của Trung Quốc. Chiến lược trên phù hợp với chủ trương của Thủ tướng Kishida, áp dụng chủ nghĩa hiện thực vào chính sách đối ngoại cho kỷ nguyên mới nhằm đưa châu Á và phương Tây lại gần nhau hơn.

Hồi tháng 6-2022, ông Kishida trước Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Ðại Tây Dương (NATO) khẳng định an ninh châu Âu và Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương là “không thể tách rời”. Trong chuyến công du đang diễn ra tới 5 nước thuộc Nhóm các nền công nghiệp hàng đầu thế giới (G7), Thủ tướng Kishida được hoan nghênh vì chiến lược an ninh quốc gia mới được sửa đổi gần đây của Nhật Bản.

Cụ thể tại Pháp, ông Kishida và Tổng thống nước chủ nhà Emmanuel Macron ngày 9-11 nhất trí tiến hành tập trận phòng thủ chung và kế hoạch tổ chức cuộc họp ngoại giao và quốc phòng “2+2” trong nửa đầu năm nay. Pháp đang có sự hiện diện quân sự ở Nam Thái Bình Dương và 2 bên cam kết hợp tác chặt chẽ hơn ở khu vực. Trong cuộc gặp tiếp theo với Thủ tướng Ý Giorgia Meloni, cả hai đồng ý nâng cấp mối quan hệ lên tầm đối tác chiến lược và tổ chức tham vấn quốc phòng - ngoại giao. Tuy Rome đã tham gia sáng kiến “Vành đai, Con đường” của Trung Quốc từ năm 2019, nhưng Thủ tướng Meloni vừa nhậm chức vào tháng 10-2022  mô tả động thái này là một “sai lầm lớn” và ủng hộ những hạn chế chặt chẽ hơn trong các lĩnh vực quan trọng chiến lược như chất bán dẫn.

Hạ viện Mỹ thành lập ủy ban về cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc

Với tỷ lệ 365 phiếu thuận và 65 phiếu chống, Hạ viện Mỹ ngày 10-1 đã thông qua nghị quyết thành lập “Ủy ban đặc biệt về Cạnh tranh Chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc” - cơ quan được giao trách nhiệm nghiên cứu sâu về cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung và đưa ra các khuyến nghị chính sách. Toàn bộ 65 phiếu chống đều đến từ các nghị sĩ của đảng Dân chủ, trong đó một số người đã bày tỏ lo ngại ủy ban do đảng Cộng hòa lãnh đạo sẽ có lập trường thiên vị đảng phái. Tuy nhiên, cũng có tới 146 thành viên của đảng Dân chủ bỏ phiếu ủng hộ.

Chủ tịch Hạ viện Kevin McCarthy cho biết ủy ban đặc biệt sẽ giải quyết các vấn đề như đưa việc làm từ Trung Quốc trở lại Mỹ, đảm bảo quyền sở hữu trí tuệ, đưa các chuỗi cung ứng trở lại nền kinh tế lớn nhất thế giới, xử lý căng thẳng trong quan hệ Mỹ -Trung về khoản thâm hụt thương mại khổng lồ của Washington với Bắc Kinh...