NGUYỆT CÁT (Theo Bloomberg)

Là nước có tốc độ già hóa dân số nhanh chóng và tỷ lệ sinh thấp, Nhật Bản đang triển khai nhiều biện pháp nhằm ngăn đà sụt giảm dân số, từ khuyến khích nam giới nghỉ thai sản cho đến hỗ trợ chi phí thực hiện các biện pháp hỗ trợ sinh sản.

Nam giới Nhật hiếm khi nghỉ phép chăm con.

Theo Hãng tin Kyodo, kể từ đầu tháng 4, tất cả công ty Nhật phải thông báo cho nhân viên - bao gồm cả lao động nam - về việc nghỉ phép chăm con mới sinh và hỏi xem họ có định dùng quyền này hay không. Theo một quan chức cấp cao thuộc Bộ Lao động nước này, thay vì chỉ mang tính hình thức, các doanh nghiệp cần tạo điều kiện cho lao động nam dễ dàng nghỉ phép để chăm con mới sinh.

Ðược biết, chính sách nghỉ phép chăm con của xứ hoa anh đào được xem là “hào phóng” nhất trên thế giới, khi cho các ông bố được nghỉ tối thiểu 1 tháng. Nhưng vì áp lực xã hội và công việc, có rất ít người tận dụng chính sách đó. Thực tế là tỷ lệ các ông bố nghỉ phép chăm con vẫn ở mức thấp khi dao động trong khoảng chưa tới 1 con số trong nhiều thập kỷ trước khi tăng lên 12,65% vào năm 2020. Tuy chính phủ đặt mục tiêu nâng con số này lên 30% vào năm 2025, nhưng một cuộc khảo sát trực tuyến do Văn phòng Nội các Nhật thực hiện hồi năm ngoái cho thấy phần đông nam giới đã kết hôn trong độ tuổi 20 và 30 không có ý định nghỉ thai sản. Cụ thể, chỉ 8,4% cho biết sẵn sàng nghỉ hơn 1 tháng để chăm con mới sinh, trong khi 42,2% cho biết không có ý định làm điều này. Nói về lý do không nghỉ phép chăm con, nhóm lớn nhất - chiếm 42,3% - cho biết không muốn làm phiền công ty.

Ðể giải quyết vấn đề nam giới ngại nghỉ thai sản, các doanh nghiệp đang áp dụng nhiều cách tiếp cận khác nhau. Ðơn cử, công ty đầu tư bất động sản Fantas Technology đã cho nhân sự cấp cao đi đầu trong việc nghỉ phép chăm con từ năm 2020. Hồi tháng 1, công ty này cũng giới thiệu một hệ thống giúp các nhân viên mới sinh con bàn giao lại công việc cho đồng nghiệp ở các bộ phận khác. Những người gánh thêm công việc sau đó sẽ được thưởng.

Cũng nhằm giải quyết vấn đề suy giảm dân số, hệ thống bảo hiểm y tế công của nước này từ đầu tháng 4 đã quyết định sẽ chi trả 70% chi phí cho các phương pháp điều trị hiếm muộn. Tuy chính phủ hiện cung cấp một số hỗ trợ tài chính cho các cặp vợ chồng có thu nhập thấp điều trị hiếm muộn, nhưng thay đổi mới nhất này nhằm mục đích cung cấp khả năng tiếp cận rộng rãi hơn cho số đông người dân muốn thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) .

Ðược biết, Nhật là một trong những nước có số lượng phụ nữ làm IVF lớn nhất thế giới. Hồi năm 2019, cứ 14 trẻ chào đời tại Nhật thì có 1 trẻ sinh bằng IVF - chiếm 7% (tỷ lệ này ở Mỹ là 2%). Mặc dù vậy, tỷ lệ sinh ở nước này vẫn dao động ở mức 1,3 - thấp hơn nhiều so với mức 2,1 mà Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho là cần thiết để duy trì dân số ổn định.

Trước đó, chi phí thực hiện IVF lên tới hơn 500.000 yen/chu kỳ - cao hơn thu nhập trung bình hằng tháng của một gia đình. Mặc dù phương pháp IVF đã được thực hiện miễn phí hoặc gần như miễn phí ở một số quốc gia như Ðan Mạch và Pháp, nhưng Nhật là nền kinh tế lớn nhất có hỗ trợ nhiều nhất cho phương pháp này. Trong thập kỷ qua, Chính phủ Nhật cũng mở rộng việc trợ cấp tài chính cho nhà trẻ và trợ cấp hằng tháng cho các gia đình có con nhỏ.

Dân số Nhật Bản ghi nhận mức giảm kỷ lục

Bộ Nội vụ và Truyền thông Nhật Bản vừa công bố số liệu cho thấy dân số của nước này đã ghi nhận mức giảm kỷ lục. Cụ thể, thống kê tính đến ngày 1-10-2021 cho thấy dân số Nhật là 125.502.000 người, giảm 644.000 người so với một năm trước đó. Toàn bộ 47 tỉnh và thành phố của nước này, ngoại trừ Okinawa, đều ghi nhận dân số giảm.