Trích một số nguồn tin thân cận, tờ Japan Today cho biết tình trạng đồng yen sụt giá buộc Chính phủ Nhật Bản thu hẹp quy mô cải tiến quốc phòng, vốn được kỳ vọng giúp Tokyo ngăn mối đe dọa từ Trung Quốc trong trường hợp xảy ra xung đột liên quan Ðài Loan.

Lực lượng phòng vệ mặt đất Nhật Bản trong một cuộc tập trận. Ảnh: Reuters

Tháng 12-2022, Nhật Bản công bố kế hoạch quốc phòng 5 năm trị giá 43.500 tỉ yen, tương đương 320 tỉ USD thời điểm đó. Nhưng tính đến đầu tháng này, giá trị đồng yen đã giảm 10% so với đồng USD. Không giống các tập đoàn kinh doanh, Bộ Quốc phòng Nhật Bản không phòng ngừa trước những biến động tỷ giá tiền tệ, đồng nghĩa họ có rất ít biện pháp để giảm thiểu chi phí tăng lên do đồng yen yếu. Ðiều này có thể ảnh hưởng trực tiếp tới các thỏa thuận mua tên lửa hành trình Tomahawk và chiến đấu cơ tàng hình F-35.

Nói trong điều kiện giấu tên, 3 quan chức chính phủ và 5 nguồn tin trong ngành cho biết Tokyo bắt đầu giảm số lượng vũ khí đặt hàng vào năm 2024. Chẳng hạn, Bộ Quốc phòng sẽ giảm mua từ 34 xuống còn 17 chiếc máy bay trực thăng vận tải Chinook khi chi phí mỗi chiếc tăng khoảng 5 tỉ yen. Ðơn đặt hàng mua 2 thủy phi cơ US-2 dùng cho nhiệm vụ tìm kiếm và cứu nạn cũng bị hủy bỏ, sau khi giá mỗi chiếc tăng gần gấp đôi lên 30 tỉ yen so với cách đây 3 năm.

Theo chuyên gia Christopher Johnstone, ảnh hưởng của đồng yen mất giá và lạm phát chắc chắn buộc Nhật Bản cắt giảm và trì hoãn các thương vụ quan trọng, làm ảnh hưởng kế hoạch xây dựng lực lượng phòng vệ. Ðiều đó cũng đặt ra thế khó cho Thủ tướng Fumio Kishida, vốn đang vật lộn trong cuộc tranh cãi giữa các phe phái về việc nên vay tiền hay tăng thuế để chi trả cho kế hoạch cải tiến quốc phòng. Trong đó, lựa chọn cắt giảm hoặc trì hoãn mua sắm sẽ dễ hơn việc thuyết phục người nộp thuế chi nhiều hơn. Nhưng quyết định này có thể khiến Mỹ cảm thấy khó chịu về năng lực của đồng minh chủ chốt trong việc giúp kiềm chế Bắc Kinh.

MAI QUYÊN