Người Pakistan chia sẻ lương thực tại một trại tị nạn. Ảnh: AFP

Nhân Ngày Người tị nạn Thế giới 20-6, Cao ủy Liên Hiệp Quốc về người tị nạn (UNHCR) vừa công bố một báo cáo cho biết tính tới cuối năm ngoái, trên thế giới có 42 triệu người tị nạn (ở nước ngoài) và phải rời bỏ nhà cửa đi sơ tán ngay trong nước (IDP).

Năm 2008, tổng số người tị nạn và IDP giảm khoảng 700.000 so với cuối năm 2007, nhưng đã tăng mạnh trở lại trong những tháng đầu năm 2009, nhất là ở Pakistan, Sri Lanka và Somalie. Từ cuối năm ngoái đến nay, hơn 2 triệu người đã rời bỏ nhà cửa ở thung lũng Swat, khi khu vực này trở thành chiến trường giữa quân đội Pakistan với Taliban. Trong khi đó, các trại tị nạn ở Sri Lanka đón nhận hơn 300.000 người là nạn nhân của cuộc xung đột giữa quân đội với lực lượng ly khai Những con hổ giải phóng Tamil (LTTE). Sự bất ổn tại Thủ đô Mogadishu của Somalie cũng góp thêm 130.000 người di tản.

Các nước có số người đi tị nạn cao nhất là Afghanistan với 2,8 triệu và Iraq 1,9 triệu. Tuy nhiên, Colombia mới là nước có số IDP cao nhất thế giới, với ước tính 3 triệu người, kế đó là Iraq 2,6 triệu, Sudan 2 triệu, Congo 1,5 triệu và Somalie 1,3 triệu. Cuộc chiến ở Gruzia hồi năm ngoái cũng làm 135.000 người mất nhà cửa.

Theo báo cáo của UNHCR, 80% người tị nạn trên thế giới là ở các nước đang phát triển, và các nước này cũng là nơi tiếp nhận 80% số người tị nạn. Pakistan đứng đầu khi tiếp nhận 1,8 triệu người tị nạn (chủ yếu từ Afghanistan), kế đến là Syrie 1,1 triệu và Iran 980.000 người. Mỹ vẫn là nước tiếp nhận người tị nạn lớn nhất trong số các nước phát triển. Năm ngoái, Mỹ nhận 350.000 người, kế đến là Canada với 228.000 người.

Ước tính 11 triệu người tị nạn đã hồi hương trong 10 năm qua, đa phần với sự trợ giúp của UNHCR. Năm ngoái, chỉ có 604.000 người tị nạn hồi hương, giảm 17% so với năm 2007, trong khi số IDP trở về nhà là 1,4 triệu, giảm 34%. Đây là số hồi hương thấp thứ hai trong 15 năm qua.

Người đứng đầu UNHCR Antonio Guterres cho rằng cộng đồng quốc tế đang đối mặt với làn sóng tị nạn và IDP kéo dài, mà có thể mất nhiều năm hoặc thậm chí nhiều thập kỷ mới giải quyết được. UNHCR hiện phải giải quyết cuộc sống của 34,4 triệu người, trong đó có 14,4 triệu IDP, 10,5 triệu người tị nạn, 2 triệu người hồi hương, 6,6 triệu người không có tổ quốc và hơn 800.000 người đang tìm nơi tị nạn.

N.MINH (Theo CNN, Reuters, AFP)